Balet áleminde Irjı Kılıandy horeografııa kemeńgeri dep ataıdy. Onyń spektaklderin qoıý – kez kelgen teatr úshin abyroı bolsa, al balet trýppasy úshin – úlken sheberlik mektebi. Demek, kórnekti eýropalyq horeograftyń klassıkalyq qımyl-qozǵalystyń joǵary standarttaryna saı qoıylǵan úzdik jumysy mahabbat týraly úzdik qoıylym ǵana emes, teatr repertýary úshin de zor tabys ekeni daýsyz. Álemdik balet juldyzy, «Astana Opera» balet trýppasynyń kórkemdik jetekshisi Altynaı Asylmuratovanyń bastamasymen qoıylǵan horeografııalyq ǵalamat týyndy baletsúıer qaýym úshin tamasha tartý bolary anyq.
– Men «Astana Operada» klassıkadan bastap neoklassıkaǵa deıin balet tarıhynda bolǵan úzdik shyǵarmalardy kórsetkim keledi. Balette birtutas baǵyttyń negizin qalaǵan Irjı Kılıan óz dáýiriniń eń kemeńger horeografy sanalady. Zamanymyzdyń baletmeısterleriniń jańa sańlaqtar toby dál sodan bastalady. Men osyǵan deıin teatrymyzda Irjı Kılıannyń qoıylymdary kórsetilse eken dep armandaıtynmyn. Onyń oıly baletteri kóp, áıtse de eń tanymaldary – «Alty bı» men «Kishkentaı ólim». Armanym oryndalyp, «Alty bıin» byltyr teatrymyzdyń sahnasynda qoıdyq, endi mine, repertýarymyz «Kishkentaı ólimmen» tolyqpaq. Bular «aq-qara tústi» baletter toptamasyna jatqyzylady, sebebi atalǵan spektaklderde túrli-tústi kostıýmder men dekorasııalar joq, – dep Altynaı Asylmuratova aldaǵy qoıylymnyń ereksheligin atap ótti.
Bekzat óner baǵalaýshylarynyń esinde bolsa, byltyr naýryz aıynda «Astana Opera» sahnasynda cheh horeografynyń «Alty bı» baletiniń tusaýkeseri zor tabyspen ótken bolatyn. Ázil-ospaq sıýjettik qaıshylyqtarǵa emes, taza horeografııaǵa negizdelgen komedııalyq balettiń sırek kezdesetin ózgeshe túrin elordalyq ónersúıer qaýym ystyq yqylaspen qabyldady.
Aıtýly qoıylymda Nıderland bı teatrynyń baletmeısteri ári premeri Stefan Jeromskıı Irjı Kılıannyń assıstenti bolady. Kórkemdik-qoıylym bóliminiń jetekshisi retinde tańdalǵan Iýst Bıgelar baletti jaryq, dekorasııa jáne kostıýmmen kórkemdeıdi. «Kishkentaı ólimniń» basty ereksheligi – qoıylymda qara jumsaq dekorasııalar men rolıkterdegi jyljymaly krınolın kóılekter qoldanylady. Barlyǵy mınımalıstik stılde, aq-qara túske qurylǵan. Qoıylym sonysymen de erekshe.
Demek, sezimge qurylǵan balettiń aıtýly premerasy bekzat óner jankúıerleri úshin, shyn máninde, úlken jańalyq bolary sózsiz.
