Qoǵamnyń basty baılyǵy bala dep bilsek, osy baılyǵymyzdy molaıtyp, ortamyzdy toltyryp, ult upaıyn túgendep júrgen altyn qursaqty analarymyz bar. Qoǵamdyq qundylyqtardyń negizin nyǵaıta túsetin ondaı analarymyzdyń mártebesin shyn máninde altynmen astastyryp bekitip, «Altyn alqamen» marapattaımyz. Bul ataqty alǵan analarǵa kóptegen áleýmettik jeńildikpen qosa, járdemaqylar qarastyrylǵan. Buǵan qosa dárejesine qaraı «Ana dańqy» ordeni, «Batyr ana» ataǵy, «Kúmis alqa» sııaqty marapat túrleri bar. Jyl ótken saıyn mundaı deńgeıdegi analarymyzǵa kórsetiletin syı-qurmettiń, qarjylaı qoldaýdyń kólemi artyp keledi. Bul oń úrdis qaı jaǵynan da oryndy. О́ıtkeni halyq sanynyń artýyna strategııalyq mańyz berilip otyrǵan qazirgi kezde kóp balaly analarǵa qandaı qurmet kórsetilse de, artyqtyq etpeıdi.
Osy oraıda bıyldan bastap kóp balaly analarǵa beriletin járdemaqy kólemi edáýir artqanyn atap ótken jón. Bul járdemaqy bala sanyna qaraı tólenedi. Aıtalyq, bıýdjet qarajatynan aı saıyn tórt balaǵa – 55 304 teńge, bes balaǵa – 69 138 teńge, alty balaǵa – 82 973 teńge, jeti balaǵa – 96 807 teńge, sondaı-aq segiz jáne odan kóp balasy bar otbasynyń ár balasyna 4 aılyq eseptik kórsetkish (AEK), ıaǵnı 13 800 teńge kóleminde járdemaqy beriledi. Sonymen qatar jyl basynan beri bala týǵanda beriletin birrettik tólemniń de kólemi kóbeıdi: birinshi, ekinshi jáne úshinshi balany týǵanda beriletin járdemaqy 131 100 teńgeni qurasa, al tórtinshi jáne odan da kóp balany dúnıege ákelgende 217 350 teńge beriledi.
Altyn qursaqty analardyń mereıin asyryp, abyroıyn tasytatyn taǵy bir bastama bıyl qabyldanǵan Áleýmettik kodekste de kórinis tapty. Zańdy qujattaǵy jańashyldyqtyń biri – «Nagradtalǵan ana» degen jańa uǵymnyń enýi. Bul mártebe «Kúmis alqa», «Altyn alqa» alqalarymen marapattalǵan nemese buryn «Batyr ana» ataǵyn alǵan, I jáne II dárejeli «Ana dańqy» ordenderimen marapattalǵan analarǵa beriledi. Atalǵan kodekstiń 94-baby boıynsha jeti jáne odan da kóp bala taýyp, tárbıelegen analarǵa beriletin járdemaqy 7,4 AEK-ke deıin ósedi. Iаǵnı bul qatarǵa «Altyn alqa», «Batyr ana» jáne «Ana dańqy» marapattary bar analar jatady. Al «Kúmis alqa» ıegerleri 6,4 AEK kóleminde járdemaqy alady. Bul ózgerister aldymyzdaǵy shilde aıynan bastap júzege asyryla bastaıdy.
«Ár balanyń óz nesibesi bar» degendeı, endi osy molaıǵan járdemaqy taǵaıyndalatyn kóp balaly analardyń qatary da kóbeıe túskeni mańyzdy. Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń málimeti boıynsha, búgingi tańda elimizde 233 910 marapattalǵan ana bar. Onyń ishinde «Altyn alqa» ıegeri – 63 536, «Kúmis alqa» ıegeri – 147 154, «Ana dańqy» ordenin alǵandar – 10 145, «Batyr ana» ataǵy barlar – 13 075. Bul kórsetkishke qarasaq, joǵaryda aıtqan Áleýmettik kodekstegi jańashyldyqqa sáıkes marapattalǵan anaǵa beriletin járdemaqynyń eń kóbin (7,4 AEK) jeti jáne odan kóp bala tapqan 86 746 ana alady eken. Al olardan sál azdaý (6,4 AEK) alatyndardyń sany – alty bala tapqan kúmis alqaly 147 154 ana. Sonda osy tustan «altyn» men «kúmistiń» arasyn bólip turǵan bir bala jáne bir AEK qana ekenin ańǵaramyz. Bizdi oılandyrǵan, ishimizdi alaı-dúleı etken jaıt osy – arajik, bálkim belgili bir deńgeıde alalaýshylyq deýge de bolar. Bir bala tabýdyń ózi ońaı emes ekenin eskersek, kúmis alqalylardyń alty bala taýyp turyp, 6,4 AEK alyp turyp, arasy bir AEK-ti ǵana quraıtyn «Altyn alqaǵa» umtyla qoıýy da qıyn shyǵar. Bul rette búginde bir AEK-tiń kólemi nebári 3 450 teńge ekenin de eske sala keteıik. Tipti eki alqanyń járdemaqysynyń arasalmaǵy ájeptáýir bolǵannyń ózinde «altyn» úshin taǵy da janyn qınaǵysy keletinderdiń tabylýy neǵaıbyl sııaqty. Osy oraıda bir mysal keltire ketsek, alty bala tapqan aýyldaǵy jeńgemizge mańaıyndaǵylar «Endi bir áýp deseń, «Altyn alqaly» bolasyń» degende, shamaly járdemaqy úshin óıtip áýpirimdegisi kelmeıtinin baıqatyp edi.
Rasynda, altyn qursaqty analardy bulaısha «altyn» men «kúmiske» bólýdiń qajeti qanshalyqty degen oı keledi. Olarǵa kórsetiletin qarjylaı qoldaýdyń bálendeı aıyrmashylyǵy bolmasa, alty bala nemese odan kóp bala tapqandardyń bárine nege «Altyn alqa» úlestirmeske? Onyń ústine qazirgi zamanda kóp bala tabýǵa nıetti aq jaýlyqtylardyń qatary da azaıyp barady. Baıaǵyda on bala tabý qalypty jaǵdaı sanalsa, búginde alty bala tabýdyń ózi – úlken mártebe. Sondyqtan áıelderge altyn jarasatynyn eskerip, «Kúmis alqalylardy» da «Altyn alqamen» áspettesek, odan upaıymyz kemip qalmas.
