Ashyǵyn aıtqanda, memlekettik tapsyrysqa qatysýshy josyqsyz merdigerlerdiń kesirinen óńirde birneshe aýyl mektebi men deneshynyqtyrý-saýyqtyrý keshenderi aıaqtalmaı jatyr. Basqarmalar merdigerlerdiń nysandardy qalaı salyp jatqanyn jetkilikti dárejede baqylamaǵandyqtan, jyl saıyn aýyspaly qurylys retinde qaldyrylyp keledi. Byltyr qurylys materıaldary eki esege deıin qymbattap ketkendikten, bıýdjettik ótinimderge birneshe ret ózgertý engizildi.
Merdigerler men qosalqy merdigerlerdiń jumys barysyn qatań qadaǵalaýǵa tıis tehnıkalyq baqylaý, avtorlyq baqylaý qyzmetiniń mamandary ózderinen jaýapkershilikti ysyryp tastaǵan. Al memlekettik tapsyrysqa tehnıkalyq jáne avtorlyq baqylaýshy retinde qatysqan jobalaýshy seriktestikterge júz mıllıondaǵan bıýdjet qarjysy bólinip keledi. Memlekettik tapsyrysqa qatysyp, tender sharty boıynsha jeńimpaz dep tanylǵan kóptegen bas merdigerdiń menshiginde tehnıkasy da joq. Mundaı jaýapsyz merdigerler kóbinese aýylishilik joldar qurylysyn salýǵa memlekettik tapsyrys alǵan. 2015 jylǵy memlekettik tapsyrys týraly zań talaptary boıynsha áleýmettik nysan qurylysyna tapsyrys alǵysy kelgen seriktestik ıeliginde jeke menshik tehnıkanyń bolýy mindettelmeıdi. Zań talabynyń tym jeńildetilýi kesirinen turǵyn úı qurylysy, jol qurylysy, mektepter men aýrýhanalar salýǵa kim kóringen qatysatyn boldy. Osylaısha, memlekettik tapsyrys týraly zańnyń zardabyn aýyl adamdary da tartyp otyr.
Solardyń qatarynda 2018 jyl qurylysy aıaqtalýǵa tıis Qobda aýdany Terisaqqan aýyly men Muǵaljar aýdany Altyndy aýylyndaǵy 60 oryndyq mektep bar. О́ńirdegi qurylysy aıaqtalmaǵan «saqaldy qurylystardyń» qataryna bıyl Yrǵyz aýdanyndaǵy Jarma aýylynda salynýǵa tıis 60 oryndyq mektep te qosyldy. Sondaı-aq Aqtóbe qalasy irgesindegi 320 oryndyq mektep-ınternat alty jyldan beri ne salynbady, ne buzylmady. Jartylaı salynǵan mekteptiń qabyrǵalaryn qyzyl túske boıap qoıǵany bolmasa, bıyl da bitip jatqan jumysy joq. 2018 jyly 1 mlrd teńgeden astam bıýdjet qarjysyna josparlanǵan osy mektep qurylysyna birneshe merdiger keldi, biraq esh nátıje joq. Áý basta qurylys salynar kezde mekteptiń turǵan orny, aýyldaǵy bala sany durys eseptelmegen. Mektep salynǵan kúnniń ózinde de aýylda aýyz sý joq, oǵan 30 shaqyrym jerden sý qubyryn tartý kerek. «Aqtóbe-Orsk» tasjolynyń boıyndaǵy aýylǵa aýyz sýdyń joqtyǵynan adam turaqtamaı otyr. On shaqty ǵana úıi bar aýylǵa 320 oryndyq mektep-ınternat sala ma eken?
Tekserý komıssııasynyń tóraǵasy Qanat Kenjınniń habarlaýynsha, 2022 jyly oblystyq bıýdjettiń bereshegi 7 mlrd 550 mıllıon teńgeni qurady. Qurylys salasynda byltyr 25 mlrd teńge bıýdjet qarjysy ıgerilmeı qalsa, 5 mlrd teńge tıimsiz paıdalanylǵan, 16 mlrd 606 mln teńge tıimsiz josparlanǵan. Bıýdjet qarjysyn tıimsiz josparlaǵandar men ıgermegender qatarynda qurylys, turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq, aýyl sharýashylyǵy, jolaýshylar kóligi jáne avtomobıl joldary, densaýlyq saqtaý, bilim basqarmalary bar. Aldaǵy ýaqytta bıýdjettik baǵdarlamalar ákimshileri basqarma basshylarynyń qarjyny josparlaý men ıgerýge jaýapkershilikterin arttyrý kerek. Mektep, medısınalyq pýnkt, avtokólik joldary, sporttyq saýyqtyrý nysandary, qoǵamnyń osal toptaryna arnalǵan áleýmettik turǵyn úıler qurylysynda josyqsyz merdigerlerdiń kesirinen áldeqashan qoldanysqa engizilýge tıis nysandar salynbaı jatsa, tapsyrys berýshi bıýdjettik baǵdarlama ákimshileri de tikeleı jaýap berýge tıis. Sońǵy jyldardaǵy bıýdjet qarajatyn maqsatsyz ıgerý derekterin anyqtaǵan oblystyq tekserý komıssııasy 63 materıaldy quqyq qorǵaý organdaryna jibergen.
Aqtóbe oblysy
