Tarıh • 22 Maýsym, 2023

«Bul án basynda Ulytaýǵa arnalmaǵan»: «Ulytaý» ániniń shyǵý tarıhy

550 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Ult uıasy – Ulytaýdyń ulylyǵyn ulyqtaǵan ánder az emes. Biraq solardyń arasynda aqyn Saılaýhan Nákenov pen kompozıtor Jaqsykeldi Seıilovtiń shyǵarmashylyq birliginen dúnıege kelgen «Ulytaý» ániniń shoqtyǵy bıik.

«Bul án basynda Ulytaýǵa arnalmaǵan»: «Ulytaý» ániniń shyǵý tarıhy

«Shirkin, meniń qandaı dalam,

Janarymdy almaı qalam.

Sulýlyqpen syrlassam da,

Sýsynyńa qanbaı qalam»

– dep keletin bul án kópshiliktiń kóńil tórinen oryn alǵaly qyryq jylǵa jýyqtap qaldy. Bir qyzyǵy, án alǵashynda «Ulytaý» dep atalmaǵan, Ulytaýǵa da arnalmaǵan.

Qazaqtyń beligili kompozıtory Nurǵısa Tilendıev Jezqazǵanǵa kelgen bir saparynda jergilikti azamattar ol kisiden ult uıasy – Ulytaýǵa ar­nap án shyǵarýyn ótinedi. Nur-aǵa azamattardyń mundaı ótinishin jyly qa­byldaıdy. «Sátin salsa, kelesi kelgende bir án ala kelermin» degen ýádesin beredi.

Araǵa úsh-tórt jyl salyp Nurǵısa aǵanyń Jezqazǵanǵa taǵy da joly túsedi. Dastarqan basyndaǵy áńgime-dúkenniń bir mezetinde azamattardyń biri ol kisiden Ulytaýǵa arnalǵan án týraly suraıdy.

«Jigitter, men ýádemde tura almadym. Shynymdy aıtsam, qolymnan kelmedi. Ulytaýǵa arnalǵan án menińshe, aıtýǵa jeńil, júrekke jaqyn bolýy kerek. Ultymyzdyń san ǵasyr boıy uıasyna aınalyp kele jatqan kıeli jerdiń búkil qadir-qasıeti, ulylyǵy ánnen anyq kórinip tursa, káni! Meniń soǵan qudy­retim jetpedi. Bálkim, jastar ósip kele jatyr ǵoı, solardyń biri meniń oıymdaǵydaı ándi ómirge ákeletin bolar. Soǵan úmittenemin», degen eken Nur-aǵa. 

Jezqazǵan óńiriniń mádenıeti men ónerine bir kisideı eńbegi sińgen, kezinde qazirgi Ulytaý oblystyq T.Qalmaǵanbetov atyndaǵy fılarmonııaǵa kóptegen jyldar boıy basshylyq jasaǵan marqum Baqbergen Dárkembaev esimdi aǵamyz boldy. Sol kisi osy «Ulytaý» ániniń dúnıege qalaı kelgenin jaqsy biletin edi.

Sol kezde Nurǵısa Tilendıev óziniń jezqazǵandyq ji­gitterge bergen ýádesin oryndaı alma­ǵanyna qysylyp júrgen edi.

«Halyqqa keń tanylǵan Jaqsykeldi Seıilov te fılarmonııada ánshi bolatyn. Jaqań maǵan «Týǵan jer» degen án jazyp edim, Nur-aǵa tyńdap, baǵasyn bermes pe eken?» degen qolqasyn aıtty. Bul ótinishti estigende Nurǵısa aǵamyz «Qu­daı-aý, nege qysylyp júr? Kelsin, ánin tyńdap kóreıik» dedi. Sodan bir úıde qonaqta otyrǵanda Jaqsykeldi kelip, ánin oryndap berdi. Ándi tyńdaǵan Nurǵısa aǵamyz: – Eı, jigitter, sender Ulytaý týraly án izdep júrsińder. Myna ánnen artyq Ulytaýǵa qandaı án kerek? Meniń oıymdaǵy án naq osyndaı bolýy kerek edi. Men sony tyńdap otyrmyn, – dep qýanyp ketti. Ol kisi «án mátinine azdaǵan ózgeris engizý kerek» degen keńes berdi. Sodan soń án mátinin Saılaýhan aqyn on alty ret qaıta jazyp shyqty» deıtin edi Bákeń. Sóıtip, «Týǵan jer» ataýymen ómirge kelgen án «Ulytaý» ataýyn ıelenedi.

Aıta keteıik, materıal «Egemen Qazaqstan» gazetiniń № 117 (30596) nómiri «Nur-aǵa batasyn bergen» tanymdyq aqparatynan alyndy. 

Sońǵy jańalyqtar