Sýretti túsirgen Jankeldi ÁBDIǴALYM
– О́tken jyly jylýdyń keshigip berilýine birqatar sebep bar. О́kinishke qaraı, №2 jáne №3 magıstral boıynsha merdigerler jumysty kesh tapsyrdy. Negizgi sebep – osy. Bıyl osy qatelikke qaıta jol bermeý úshin jumysty jedeldetip jatyrmyz. Jóndeý jumystarynyń kólemi de byltyrǵydan artyq. Qarastyrylǵan qarjy kólemi 5 mlrd teńgeden asady. Respýblıkalyq bıýdjetten 1,2 mlrd teńge bólinse, qalǵany qala bıýdjetinen qarastyrylǵan. Qaladaǵy jylý jelileriniń jalpy uzyndyǵy – 425 shaqyrym. Bıyl 34 shaqyrym jańarady, deıdi qala ákimi Oraz Táýirbekov.
Byltyrǵy jylý berý maýsymynda 386 apat tirkelipti. Apat jıi oryn alǵan ýchaskeler jobada qamtylǵan. Qolǵa alynǵan jumys nátıjesi mundaı kedergilerdiń sanyn aldaǵy ýaqytta azaıtady dep kútilýde.
Qazirgi ýaqytta Respýblıka dańǵyly №1 jylý magıstrali ýchaskesindegi jumys qyzý. Munda 2,4 shaqyrym qubyr jańartylady. Merdiger – «NuraıStroı» JShS. Búginde 1 shaqyrym qubyr jańartyldy. Merdiger kompanııanyń tehnıkalyq dırektory Erjan Maldybaev 400 metr asyra oryndap jatqandaryn aıta ketti.
– Metallýrgter qalasyndaǵy Amangeldi kóshesinde 1 800 metrlik 531 qubyrǵa kúrdeli jóndeý jumystary júrgizilýde. Onyń 500 metrge jýyǵy eńserildi. Budan bólek, jol jıekteri abattandyrylady. Turba polıýretandy oqshaýlanǵan. Pollıetılendi qabyqshasy bar. Bul qubyrdyń sapasyn aıǵaqtaıdy. Iаǵnı tot baspaýyna septigin tıgizbek. Alpysynshy jyldardaǵy jylý qubyrlary shoıynnan óndirilse, zamanaýı qubyrlar korrozııaǵa tótep bere alady. Qubyr boıyna tartylǵan arnaıy symdar avtomatty túrde apat bolǵan jerden habar beredi. Jańa tehnologııa jylý sapasyn jaqsartady, deıdi Erjan Maldybaev.
Qurylysqa qoldanylatyn materıaldardyń deni otandyq ónim ekenin aıta ketken jón. Qubyrlar Astana qalasynda óndiriledi. Jańa tehnologııa qashyqtan basqarý júıesimen jabdyqtalǵan. Qubyr jarylsa, dabyl birden ortalyq basqarý jelisine túsedi. Qaı jerde apat oryn alǵanyn ortalyq qurylǵy birden ańǵarady. Mundaı dıspetcherlik bólme ázirge Temirtaýda joq, joba-josparda bar.
№3 magıstral boıyndaǵy Metallýrgter dańǵylynan Temirtaý kóshesine deıingi aralyqta da jylý jelileri tutastaı aýystyrylyp jatyr. «Jańa qubyrlar qajetti kólemde jetkizildi. Jumysty tamyz-qyrkúıek aılarynda márege jetkizemiz degen senim bar. Qubyrlarǵa beriletin kepildik – 20-30 jyl», deıdi «Taır» JShS merdiger kompanııasynyń resmı ókili Asylbek Jantursynov.
Temirtaý qalasynyń ákimi qarjylandyrý máselesi tolyqtaı sheshilgenin aıtady. «Bizdiń bilýimizshe, jumys kezinde kedergiler joq. Tek qana merdigerlerdiń tarapynan belgilengen kestege sáıkes jumystyń júıeli oryndalýyn kútemiz», deıdi shahar basshysy.
– Taǵy bir mán beretin jaıt – keı turǵyndar men qoǵam belsendileriniń tarapynan túsetin úı jertólesindegi qubyr eskirgen degen aryz-shaǵym. Ol – negizsiz. Jylytý jelilerin jańartý jumystary «Amanat» partııasy jáne qoǵamnyń senimdi ókilderiniń tikeleı baqylaýynda, deıdi qala ákimi Oraz Táýirbekov.
Shahar basshysy tek qubyrlardy jóndeýmen shektelýge bolmaıtyndyǵyn atap ótti. QarGRES-1 jáne JEO-2 jylý kózderin túbegeıli jańartý qajettigin alǵa tartty. Jylý energııasynyń kólemi qalanyń barlyq nysandaryn jylytý úshin jetkiliksiz dep tanylyp otyr. Jalpy tapshylyq – 200 Gkal.
– Biz bul máseleni birneshe qyrynan sheship jatyrmyz. Qazir 2-JEO da jetinshi qazandyqtyń qurylysy júrip jatyr. Jeke sektor men jekelegen zańdy tulǵalardy gazdandyrý júrip jatyr. Jylý jelilerin aýystyrý búginde 30 paıyzǵa deıin jetetin jylý shyǵynyn azaıtady. Keler jyly QarGRES-1-den «Respýblıka – Tólebaev» qıylysyna deıingi jańa jylý magıstraliniń qurylysyn bastaýdy josparlap otyrmyz, deıdi Oraz Qaısauly.
Jetinshi qazandyqtyń qurylys jumysy qatań qadaǵalaýda. Qazandyqty ornatý qazan aıynda aıaqtalady. Iske qosýǵa eki aı ýaqyt ketedi.
Degenmen ákim atalǵan qazandyqtyń jumysy keshigip jatqanyn, kedergilerdiń baryn jasyrmady. Bul máseleniń oblystyq deńgeıde qurylǵan jumys tobynyń da qatań baqylaýynda ekenin atap ótti. Ne desek te, shahar basshysyna jetinshi qazandyqtyń jumys sapasy syn bolǵaly tur...
Qasymhan ǴALYM,
jýrnalıst
Qaraǵandy oblysy
