Segizinshi serpilis
Halyqaralyq Olımpıada komıtetiniń shtab-páteri ornalasqan Shveısarııanyń Lozanna qalasynda ótken resmı is-sharada HOK prezıdenti Tomas Bah Olımpııa oıyndarynyń otany sanalatyn Grekııa Ulttyq Olımpıada komıtetiniń jáne aldaǵy eresekter arasyndaǵy Jazǵy jáne Qysqy, sonymen qatar Jasóspirimder Olımpıadalaryn ótkizetin elder men bosqyndar jónindegi HOK olımpıadalyq quramasynyń prezıdentterin qabyldap, Olımpıadaǵa shaqyrý hat tabystady.
Tup-týra 359 kúnnen keıin bastalatyn Parıjdegi dúbirli doda Qazaqstannyń táýelsiz memleket retinde qatysatyn segizinshi jazǵy Olımpıadasy bolmaq. Buǵan deıin jerlesterimiz mundaı dúrmektiń jeteýinde baq synap, solardyń birde-bireýinen júldesiz oralmaǵanyn jankúıerler jaqsy biledi. Tipti el tarıhyndaǵy eń sátsiz Olımpıada dep baǵalanǵan Tokıodaǵy dodada otandastarymyz segiz qola júldeni el qorjynyna salǵan bolatyn.
Qazirgi tańda jer-jahannyń sportshylary Sena ózeniniń jaǵalaýyndaǵy jahandyq jarysqa qatysý úshin jantalasyp jatyr. AQSh, Anglııa, Aýstralııa sekildi jazǵy sport túrleriniń alpaýyttary qazirdiń ózinde joldamalar sanyn 100-200-den asyryp tastaǵan. Tarqatyp aıtar bolsaq, muhıttyń arǵy betindegi memlekettiń enshisinde – 230, Tumandy Albıon ókilderinde – 120, «Jasyl qurlyq» sportshylarynda 110 joldama bar eken. Al sary qurlyqtyń alyptary sanalatyn Qytaı quramasyna – 66, Kúnshyǵys eline 59 joldama tıesili. Taǵy bir aıta keterligi, Fransııa jarysty uıymdastyrýshy memleket bolǵandyqtan, «úsh jolaqty» eldiń sportshylary tórtjyldyqtyń basty básekesiniń baǵdarlamasyna engen barlyq sport túrinen irikteýsiz-aq joldamalarǵa qol jetkizip qoıǵan.
Joldama jolyndaǵy irikteý saıystarynyń basym bóligi bıylǵa josparlanǵanymen, 2022 jyldyń ózinde jer-jahannyń sportshylary sporttyń 11 túrinen lısenzııalarǵa ıelik etip úlgerdi. Al bıyl sportshylar taǵy 13 sport túrinen joldamalarǵa talasady. Jalpy alǵanda, búginge deıin HOK-qa múshe 203 memlekettiń ishinde júzden asa eldiń ókilderi Parıj Olımpıadasynyń kem degende bir-bir joldamasyna ıelik etip otyr. Solardyń qatarynda Qazaqstannyń sportshylary da bar ekeni qýantady.
Birer aı buryn Taılandtyń Raıong qalasynda uıymdastyrylǵan tasjoldaǵy velosporttan Azııa chempıonatynda Qazaqstan quramasy jalpykomandalyq esepte top jaryp, sonyń nátıjesinde Parıj Olımpıadasynyń bir joldamasyn jeńip aldy. Al kúni keshe Japonııada máresine jetken sý sporty túrleri boıynsha álem chempıonatynda da el qorjynyna taǵy bir joldama túsýi múmkin edi. О́kinishke qaraı, 100 metrge batterflıaı ádisimen júzýde ulttyq quramanyń kóshbasshysy Ádilbek Mýsın irikteý kezeńinde atalǵan qashyqtyqty 51,68 sekýndta eńserip, jartylaı fınalǵa shyqqanymen, olımpıadalyq irikteý ýaqytyna (51,67) jete almady. Sóıtip, sekýndtan da az ýaqyt jetpeı, Olımpıada joldamasyn ýysynan shyǵaryp aldy.
Meje – 100 joldama
Mádenıet jáne sport mınıstrligi Dene shynyqtyrý jáne sport komıtetiniń tóraǵasy Erbol Myrzabosynov otandyq BAQ ókilderine bergen bir suhbatynda Qazaqstan quramasy Parıj Olımpıadasyna sporttyń 20 túri boıynsha 100-den asa joldama jeńip alýdy josparlap otyrǵanyn aıtty.
«Qazirgi tańda sportshylar men jattyqtyrýshylarǵa memleket tarapynan jan-jaqty qoldaý kórsetilip jatyr. Jerlesterimiz Olımpıada joldamasyna qol jetkizý úshin óz elimizde jáne shetelderde oqý-jattyǵý jıyndaryn ótkizip, halyqaralyq jarystarda shyńdalý ústinde. О́zderińiz biletindeı, sporttyń eki túrinen ulttyq komandalarmen jumys isteý úshin shetelden arnaıy jattyqtyrýshylar shaqyrdyq. Bul Olımpııa oıyndaryna kóbirek joldama, júlde sanyn molaıtýǵa óz septigin tıgizedi dep oılaımyz», deıdi E. Myrzabosynov.
Dene shynyqtyrý jáne sport komıtetiniń tóraǵasynyń aıtýynsha, Qazaqstan áli de Olımpııa oıyndarynda boks, aýyr atletıka, kúres túrlerine erekshe basymdyq berip, atalǵan sport túrlerinen meılinshe kóp joldama jáne sáıkesinshe Olımpıadada sapaly júldeler alatynyna senim artpaq.
Sondaı-aq ózge sport túrlerinde baq synap júrgen jerlesterimizdiń keıingi bir-eki jyldaǵy nátıjelerine qarap otyrsaq, Parıj tórinde jeńil atletıka, sporttyq gımnastıka, tennıs, semserlesý, sý sporty túrlerinen jáne Olımpıada baǵdarlamasyna jańadan qosylǵan breıkdans básekesinen de júlde kútýge bolatyn syńaıly.
Jańa sport – jańa múmkindik
Olımpııa oıyndarynyń tarıhyna kóz júgirter bolsaq, Olımpıada baǵdarlamasyna engen sport túrleri ár jarystyń aldynda ózgerip otyratynyn baıqaımyz. Iаǵnı ár Olımpıada qarsańynda oıyndardyń baǵdarlamalaryna jańa sport túrleri qosylyp, eskileri nemese qoǵam arasynda asa qatty qyzyǵýshylyq baıqalmaǵan sport túrleri kelesi jolǵy saıystardan alynyp tastalyp otyrady. Máselen, osydan eki jyl buryn Tokıodaǵy oıyndar baǵdarlamasynda bolǵan karate, beısbol jáne softbol sport túrlerinen endi Parıj Olımpıadasynda júldeler sarapqa salynbaıdy. Esterińizde bolsa, Tokıodaǵy Olımpıadada karate saıysynda otandasymyz Sofıa Berýlseva asa joǵary nátıje kórsetip, qola júlde jeńip alǵan edi. О́kinishke qaraı, endi Sofıa Berýlseva Fransııadaǵy Olımpıadaǵa qatysa almaıdy.
Parıj Olımpıadasyn uıymdastyrý komıteti HOK usynǵan múmkindikti paıdalanyp, oıyndardy qyzyqty ótkizý maqsatynda jańadan tórt sport túrin Olımpıada baǵdarlamasyna engizdi. Negizinen baǵdarlamaǵa jańa sport túrin engizer kezde uıymdastyrýshylar men HOK ol sporttyń jastar arasyndaǵy tanymaldyǵyna jáne genderlik teńdikti eskerip, ol sport túrimen áıelder de jappaı shuǵyldanýyna bas mán beredi. Iаǵnı Parıjdegi oıyndarda sportshylar breıkıng (breık-dans), sporttyq shyńǵa órmeleý, skeıtbordıng pen serfıngten Olımpıada chempıony atanýǵa tyrysyp kóredi.
Bir ǵana breıkıng sportyna toqtalar bolsaq, HOK aldymen bul sport túrin alǵash ret 2018 jyly Býenos-Aırestegi jasóspirimder arasyndaǵy Olımpıadada synaqtan ótkizip, nátıjesinde bir olımpıadalyq kezeńnen keıin Parıjdegi básekeniń baǵdarlamasyna engizip otyr.
Parıjdegi Olımpıadada jalpy 32 sport túrinen túrli-tústi júldeler taratylady dep josparlanyp otyr. Álemniń 200-den asa memleketinen kelgen sportshylar 306 júlde jıyntyǵyn sarapqa salady. Bul – akademııalyq eskek esý, badmınton, basketbol (onyń ishinde 3x3 basketbol bar), boks, kúres, breıkıng, velosport, sý sporty túrleri, voleıbol, jaǵajaı voleıboly, gandbol, gımnastıka (batýt, sporttyq gımnastıka, kórkem gımnastıka), golf, baıdarka men kanoede esý, dzıýdo, at sporty, jeńil atletıka, ústel tennısi, jelkendi sport, regbı-7, serfıng, skeıtbordıng, qazirgi bessaıys, sporttyq shyńǵa órmeleý, sadaq atý, sporttyq atý, tennıs, trıatlon, taekvondo, aýyr atletıka, fýtbol jáne kógaldaǵy hokkeı.
Fransııadaǵy osymen úshinshi márte ótkeli jatqan XXXIII jazǵy Olımpııa oıyndary 2024 jyldyń 26 shildesinde bastalyp, 11 tamyzda óz máresine jetedi.
