Rýhanııat • Búgin, 08:50

Bes jyl kútken ǵasyrlyq toı

10 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Soltústik Qazaqstan oblystyq gazeti 1920 jyly ashylǵan. Aldymen «Kedeı sózi», odan «Bostandyq týy», keıin «Lenın týy» atalyp, táýelsizdik jyldarynan beri «Soltústik Qazaqstan» gazeti atalǵan basylymnyń tarıhy óte baı. Kezinde qazirgi Qaraǵandy, Aqmola, Kókshetaý, Soltústik Qazaqstan oblystaryna taralǵan gazet. Osy oblys­tar «Qaraǵandy oblysy» atalyp, ortalyǵy Qyzyljar qalasy bolǵanda gazet jarty Qazaqstanǵa jaıylǵan. Munda Alash arystary qyzmet istegen. Sonyń ishinde alǵashqy redaktorlarynyń biri – Maǵjan Jumabaev.

Bes jyl kútken ǵasyrlyq toı

HH ǵasyr ádebıetiniń klas­sıgi Sábıt Muqa­nov, Alash arystary Smaǵul Sádýaqasuly, Qoshke Kemeń­geruly, Ábdirahman Aısarın, aqyn-jazýshylar Dıhan Ábi­lev, Jaqan Syzdyqov, Shahmet Qusaıynov, Ǵalym Maldybaev, Safýan Shaımerdenov sııaqty marǵas­qa­lar­dyń da qoltańbasy qalǵan. 

Ǵasyrlyq mereıtoı budan bes jyl buryn atalmaq edi, biraq sol jyldardaǵy halyqty bir ýys qylǵan indet toı jasaýǵa múm­kindik bermedi. Odan ári tórt jylda úsh ákim aýysyp, áıteýir atap ótý keıinge qala bergen. Endi, mine, 105 jyl tolǵanda súıikti gazetimizdiń ǵasyrlyq toıyn res­pýblıkalyq deńgeıdegi «Maǵ­jan­nan bastalǵan jol» atty ǵylymı-praktıkalyq konferensııa túrinde atalyp ótti.

Esesine, bul toıda Prezı­denttiń, Senat pen Májilistiń atynan qut­tyq­taýlar keldi. Pre­zıdenttiń keńes­shisi Málik Otarbaev Memleket basshysynyń quttyqtaýyn oqyp, gazettiń qazirgi basshysy Erbaqyt Amantaıdyń ıyǵyna shapan japty. Al basy­lymnyń baıyrǵy qyzmetkeri Zarap Qusaıynov pen bas redaktor Nurgúl Oqashevaǵa «Qurmet» ordenin tapsyrdy. Jaýapty hatshy Jadyra Qanafına «Eren eńbegi úshin» me­da­limen, al gazettiń kópjyldyq redak­tory Jarasbaı Súleımenov Alǵyshatpen marapattaldy.

Oblys ákimi Ǵaýez Nurmuhambe­tov­tiń syılyǵy da az bolǵan joq. Ekonomıkasy qaryshtap, damyp kele jatqan oblys rýhanı-mádenı salaǵa degen qamqorlyǵyn aıamaýǵa tıisti deı kelip ákim gazet redaksııa­syna sý jańa avtokóliktiń kiltin tabystady. 18 jyl boıy jóndeý kórmegen gazet ǵımara­tyn kúrdeli jóndeýge qarajat bólinetinin aıtty. Sonymen birge ol oblys ákiminiń Qurmet gramotasymen gazettiń baıyrǵy qyzmetkerleri Nursaıyn Shárip pen О́mir Esqalıdi marapattap, ıyqtaryna shapan japty. Basqa da birneshe qyzmetkerge Alǵyshat tapsyrdy.   

«Maǵjannan bastalǵan jol» ǵylymı-praktıkalyq kon­fe­ren­­sııasynda L.N.Gýmılev atyn­daǵy EUÝ profes­sory Saǵymbaı Jumaǵul «Alash baspa­sózi jáne «Bostandyq týy» gaze­tin­de jarııalanǵan Maǵjan shy­ǵar­malary» , «Maǵjan ortalyǵynyń» dırektory Jarasbaı Súleımenov «Maǵjan jáne ulttyq basylym», eks-senator Jabal Erǵalıev «Aımaqtyq gazetter: keshe, búgin, erteń», L.N.Gýmılev atyndaǵy EUÝ professory Qaıyrbek Kemeńger «Qoshke Kemeńgerulynyń qyzyl­jarlyq kezeńi», M.Qozybaev atyndaǵy SQÝ professory Janar Talaspaeva «Soltústik Qazaqstan» gazetiniń qazirgi kelbeti: dástúr men jańashyldyq sabaqtastyǵy» degen taqyryptarda baıandama jasady. «Qazaq gazetteri» JShS basshysy D.Qamzabekulynyń atynan «Kazahstanskaıa pravda» respýblıkalyq gazetiniń bas redaktory Sábıt Maldybaev, «Bas redaktorlar klýby» men Jýrnalıster akademııa­sy­nyń atynan quttyq­taýdy Erjan Qalymbaıuly jetkizdi. 

«О́ńirimizdiń shynaıy shejiresi bolyp tabylatyn gazetimizdi alǵash jaryq kórgen kúnnen bastap ult­tyq rýhymyzdy asqaqtatyp otyrǵan, baǵy janǵan, baqytty qara shańyraq dep sanaımyz. Se­bebi gazet tarıhyn sóz etkende, osy basylymda eńbek etken kórnekti tulǵalardy aıryqsha atap ótken jón», dedi óziniń baıandamasynda Janar Talaspaeva.    

«Soltústik Qazaqstan» gaze­tin uzaq jyldar basqarǵan redak­tor­­lardyń arasynda Ýáp Rahym­ja­novtyń, Baqyt Musta­fın­niń, Káribaı Musyr­man­nyń, Jarasbaı Súleımenovtiń esimderi halyqtyń jadynda. Ári ekonomıkalyq daǵ­darys, ári demokratııalyq jańǵyrý jyldarynda gazet tizginin ustaǵan Baqyt Mustafınniń erligi umy­tylmaıdy. Osy jyldarda gazet­tiń shyǵarmashylyq kelbetin aı­qyn­dap, ádebı-rýhanı ortasynyń qalyptasýyna Bolat Qojahmetov, Málik Muqanov, Toqtar Zikirın, Ásker Ábilqaıyrov, Zeınolla Ákimjanov, Nursaıyn Shárip, Murat Nurmuqanov, Shashýbaı Maldybaev, Zarap Qusaıynov, Qurman Ramazanov,  О́mir Esqalı, Qoshan Qalı syndy qalamgerler eleýli úles qosty. Olardyń ár­qaı­sysynyń qoltańbasy gazette erek­she kórinip, oqyrmandar talqylap jatatyn edi. Aǵa býyn qalyp­tastyrǵan ónegeli joldy Nurgúl Oqasheva, Araılym Beısenbaeva, Dıas Aıaǵan, Samrat Quskenov, Jadyra Qanafına, Aqmaral Esdaýletova sekildi al­ǵyr da izdenimpaz jas jýrnalıs­ter laıyqty jalǵastyryp, basy­lym­nyń bedeli men mazmun­dyq deńgeıin jańa beleske kóte­rip otyr. Gazettiń qazirgi damýy onyń redaktory, jýrnalıst Erbaqyt Amantaıdyń esimimen tyǵyz baılanysty. Ol redaksııa jumy­sy­na tyń serpin berip, basylym mazmunyn jańǵyrtýǵa, qoǵamdaǵy ózekti máselelerdi kóteretin sarap­tamalyq pýblısıstıkany damy­tý­ǵa aıryqsha kóńil bólip keledi.

Bir jyldary sýyrylǵan sheshen, qarasózden qaımaq aıyratyn Jabal Erǵalıev aǵamyz úl­ken minberlerdiń birinen: «Qazir qazaqsha gazetterdi eshkim oqymaıdy, sondyqtan ol taralmaıdy» delinetin sózderge el gazeti «Egemen» qaqyrata soqqy berip, tırajyn 200 myń danaǵa jetkizip, ulttyq namysty qorǵap qaldy», degen edi.  Sol sózderdi búgin «Soltústik Qazaqstan» gazetine qarata aıtýǵa bolady. Basylym keıingi birneshe jyldan beri oblystyq gazetter arasynda taralymyn túsirmeı, 9 myń dananyń tóńireginde ustap keledi. Bul, árıne, gazet sapasynyń joǵarylyǵy, sonymen birge utymdy uıymdastyrýshylyqtyń arqasy.

Oblys shejiresiniń aldaǵy ǵasyr­larda ómirli bolyp, el­men birge máńgilik jasaǵanyn tileımiz.

 

Soltústik Qazaqstan oblysy 

Sońǵy jańalyqtar

Ádil qoǵam jaýapkershilikten bastalady

Zań men Tártip • Búgin, 09:10

Qostanaıda jasalǵan qýatty kombaın

О́ndiris • Búgin, 09:00

Múlikti qorǵaýdyń tıimdi tetigi

Quqyq • Búgin, 08:55

Bes jyl kútken ǵasyrlyq toı

Rýhanııat • Búgin, 08:50

Áleýeti artqan shahar

Ekonomıka • Búgin, 08:45

Jylylyq

Rýhanııat • Búgin, 08:40

Túıeniń qumalaǵy

Tanym • Búgin, 08:35

Zeınetkerlerdiń de múmkindigi mol

Qoǵam • Búgin, 08:25

Gúl ósirip tabysyn eselegen stýdent

Eńbek • Búgin, 08:20

Olımpıada jeńimpazy

Qoǵam • Búgin, 08:15

Júz kúı biletin jaýynger

О́ner • Búgin, 08:10