О́ndiris • 18 Tamyz, 2023

Natrıı sıanıdin óndiretin tuńǵysh zaýyt

407 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Elimiz boıynsha natrıı sıanıdin óndiretin alǵashqy ári jalǵyz zaýyt «Talas Investment Company» JShS shetelden tasymaldanǵan shıkizatqa degen táýeldilikti túbi­ri­men joıdy. Altyn óndirisine aıryqsha qajet baǵaly metaldy basqa qospalardan ajyratý úshin qoldanylatyn reagent Áýlıeata jerinde óndirile bastaǵanyna da on jylǵa jýyqtady.

Natrıı sıanıdin óndiretin tuńǵysh zaýyt

«Talas Investment Company» JShS dese, altyn óndirý óner­kásibi, sondaı-aq basqa da birshama ón­diriste paıdalanylatyn, ım­port­tyq taýar sanalatyn hımııa ónerkásibiniń óńirdegi alǵashqy kásip­orny oıǵa oralatyny ras. Serik­testik ashylǵaly óńir ekonomı­kasyna aıtarlyqtaı tabys túsi­rip otyr. 2014 jyly iske qo­sylǵan zaýyttyń jumysy áýel­den-aq jolǵa qoıylǵany málim. Qanatyn keńge jaıǵan kásiporyn búginde úzilissiz, qalypty rejimde jumys istep tur. Derekterge sensek, al­ǵash­qy jartyjyldyqta zaýyt qyz­met­kerleriniń eseli eńbeginiń arqa­synda 5 688 tonna natrıı sıanıdi jáne 2 375 tonna ammonıı sýlfaty óndirilipti. Jaýap­ty mamandar ónim kólemin jyl sońyna deıin eselep arttyrýǵa nıettenip otyr.

Zaýyt basshylarynyń aı­týyn­sha, kásiporynnyń jyldyq qýaty 15 myń tonna natrıı sıa­nı­din óndirýge qaýqarly eken. Qazirgi tańda óndiris osha­ǵynda 557 azamat turaqty ju­myspen qamtylǵan. Aldaǵy ýaqytta qyz­metkerlerdiń sany taǵy da arta túspek. О́ıtkeni munda qol­ǵa alynatyn jumys aýqymy ulǵaımaq.

«О́ńir ekonomıkasynyń órken­deýi men jergilikti jerde­gi halyq­tyń ál-aýqatynyń kóte­ril­ýi ón­diris oryndary sanynyń artýymen tike­leı baılanysty. Jańa zaýyt ashylsa, jumyssyz júrgen azamattar úshin eki qol­ǵa bir kúrek tabylady. Sol turǵydan alyp qaraǵanda «Talas Investment Company» JShS zaýytynyń ekinshi kezeńi iri joba ekenine eshkimniń talasy joq. Qazirgi kezde oblysqa iri ınvestısııalar tartýǵa basa nazar aýdaryp otyrmyz. О́ńir basshysy Nurjan Nur­jigitovtiń yqpalymen bıyl Jambyl óńirine 572 mlrd teńgeden asa ınvestısııa tartylady degen jos­­parymyz bar», deıdi oblys áki­miniń orynbasary Qanatbek Mádibek.

Iri zaýyttyń ekinshi kezeńiniń ýaqyt kapsýlasyn salý saltanatty rásimine qatysqan mártebeli meımandar alyp joba júzege asqan kezde óndiris qýaty eki esege deıin artatynyn rastap otyr. Tıisinshe jańa jumys oryndary ashylady dep kútiledi. Bul – árıne, jergilikti halyq úshin jaǵymdy jańalyq. Qysqasy, Talas aýdanynda taǵy bir iri óndiris oshaǵynyń qurylysy bastaldy.

«Zaýyt óndiretin ónimge degen suranys jyl ótken saıyn arta túskenin ańǵaryp otyrmyz. Sol sebepti iri kásiporynnyń ekinshi kezeńiniń qurylysy bastaldy. Jalpy, buǵan deıin seriktestik jylyna 15 myń tonna natrıı sıanıdin óndirýge qaýqarly bolsa, ekinshi kezeńniń qurylysy aıaqtalǵannan keıin jumys aýqymy eki esege artady. Naqtyraq aıtar bolsaq, óndiriletin ónim 30 myń tonnaǵa jetedi», deıdi Talas aýdandyq kásipkerlik jáne óner­kásip bó­liminiń basshysy Aýdanbek Taýasarov.

Ýaqytynda údemeli ın­dýs­­trııa­­lyq-ınnovasııalyq da­mý baǵdarlamasy aıasynda boı kóter­gen zaýytta áýelde 400-den asa adam eńbek etse, qa­zir­gi tańda jumysshylardyń sany 557 adamǵa je­tip otyr. Osy kórsetkishke qarap-aq iri óndiris oshaǵynyń ju­my­sy júıelengenin baıqaý qıyn emes.

Elimizdiń hımııa óner­ká­sibinde natrıı sıanıdin óndi­re­tin tuńǵysh zaýyt retinde tirkelgen «Talas Investment Company» JShS-nyń óndiris ornyn qytaılyq mamandar qurastyrǵan edi. Derekterge sensek, óndiris oshaǵy qaldyqsyz tehno­logııaǵa negizdelgen. Ma­man­dar­dyń aıtýyn­­sha, kásip­oryn­ǵa qajetti shıkizat retinde gaz ben ken qospalary paıdala­nylady. Ná­tıjesinde, túıir­shik­tel­gen qur­­ǵaq natrıı sıanıdi shyǵary­la­dy. Joǵary temperatýrada ajy­ratylǵan ammonıı sýlfatyn tyńaıtqysh re­tinde paıdalanýǵa bo­lady eken. О́ndiris oshaǵynyń óńir ekologııasyna eshqandaı zııa­ny joq.

Kásiporyn basshylary óndi­rilgen ónimdi eksportqa shyǵarý­dy jolǵa qoıǵan. Qazirgi tańda zaýyt óniminiń 30-40
paıyzy Reseı Federasııasyna sondaı-aq Moń­ǵolııa, Qyrǵyz Respýblıkasy jáne Tájikstan elderine jónel­tilip jatyr.

Zaýyttyń ekinshi kezeńiniń qury­lys jumysyn júzege asyrý úshin qajetti ınvestısııa 25,8 mlrd teńgeni quraǵan. Kásiporyn jumysyn bastaǵan kezde qosym­sha 300 azamat jumyspen qam­tyl­maq. Jaýapty azamattar ju­mys­shylardy tańdaý kezinde jer­gilikti turǵyndarǵa basymdyq beriletinin alǵa tartyp otyr. Kásiporynnyń ekinshi kezeńi 2025 jyly aıaqtalyp, paıdalanýǵa beriledi degen jospar bar.

 

Jambyl oblysy,

Talas aýdany 

Sońǵy jańalyqtar