Qoǵam • 07 Qyrkúıek, 2023

Ákeden – aqyl, anadan – meıir

470 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Halqymyzda «Ákeden – aqyl, anadan – meıir» degen ádemi naqyl bar. О́z urpaǵyn ınabattylyq pen meıirimge baýlyp, otbasy qundylyqtaryn saqtaýdy kishkentaıynan qulaǵyna quıyp ósiretin úlkenderimizdiń azaımaǵany qýantady.

Ákeden – aqyl, anadan – meıir

Kerekýdiń Aqtoǵaı aýdanyn meken qylǵan Mereke jáne Gúlzat Janshoqov otbasy aınalasyna syıly, ónegeli shańyraq atanyp otyr. Sáni men saltanaty jarasqan, berekeli januıa kim-kimge bolsyn úlgi. Otbasynyń basty tiregi, qazyǵy bala desek, urpaqtyń tárbıeli bolyp ósýine otbasyndaǵy bere­keniń áseri mol. Gúlzat – jeti balany dúnıege ákelgen Altyn alqaly ana. Balalarynyń barlyǵy jas, aldy mektep qa­byr­ǵasyndaǵy ortańǵy býynǵa endi jetkenine qaramastan ol memlekettik qyz­met salasynda eńbek etýge de úlgerip júr.

Otaǵasy Mereke Jansho­qov­­tyń ózi polısııa qyzmetinde tabany kúrekteı 24 jyl tapjylmastan qyzmet etip keledi. Uzaq jylǵy adal eńbegi ar­qy­ly satylap ósip, polısııa pod­polkovnıgi shenin ıelendi. Qazir aýdandyq jer­gilikti polısııa qyzmetin bas­qaryp, aýmaq­ta­ǵy qoǵam ty­nyshtyǵy men tártiptiń saqtalýyna jaýap be­­redi.

«Alǵashqy qyzmet jolym batalondyq polısııadan bas­talǵan edi. Keıin aýyldyq jerde ýchaskelik ınspektor boldym. Úıden erte ketip, tún ortasynda kelemin. Keıde jubaıym men balalarym meni aptalap kórmeı qalatyn kezderi de bolady. Barlyǵy jumys babyna qatysty bolǵan soń, úıdegiler qabaq shytyp, túsinispeýshilik tanytqanyn kórmeppin. Aǵaıyn-týys bolǵan soń toı-tomalaqqa jıi shaqyrady. Alaıda olarǵa barý­ǵa múmkindigimiz kelmeı jatady. Sondaı sátterde kelin­shegim renish tanytyp, keıigen emes. Osyndaı túsinistik, bir-birimizge degen syılastyq pen adal mahabbat, ózara senim otba­sy­myzdyń berekesi artýyna sebep dep oılaımyn. Tipti aılap issaparǵa shyǵyp ketetin ýaqytta da otbasymda uıyǵan tirliktiń saqtalyp turǵanyna esh kúmánim bolmaıdy. Kishkentaılarymyz shetinen tárbıeli, anasynyń aıt­qa­nynan shyqpaıtynyn kó­rip rıza bolatynym da bar. Shar­shaǵan sátterdegi kóńil kúıi­mizdi qabaǵymyzǵa qarap uǵy­­nyp otyrady», deıdi Mereke Shaǵybanuly.

Gúlzattyń ózi memlekettik qyz­­met salasynda 14 jyldaı is­te­­gen. Ba­lalarynyń al­dy 13-ke endi jetken ananyń qaı­sar­lyǵy men eńbekqorlyǵyna tań­ǵal­­mas­­­­qa shara joq. «Úıde balalar tárbıesi, túzde qyz­met­pen aınalysýǵa ýaqyt qalaı tabasyz?» dep suradym.

«Serigim bes qyzdyń arasyn­da jalǵyz er bala bolyp ósken eken. Otbasy qurǵan soń tuńǵy­shy­myzdan keıingi bala ul, odan soń birinen soń biri qyz balalar dúnıege kelgende enemniń oıynda óz ulynyń sońynan jalǵyz er bala ǵana erip qala ma degen kúdik bolypty. Keıin taǵy er balany ómirge ákelgenimde, ol kisiniń rıza bolǵanyn kórseńiz, deıdi jymıyp kópbalaly ana. – Men úshin áýlet úlkenderiniń úmitin aqtaý paryz dep oılaımyn. Al shańyraǵymyzdyń sáni – balalarymyz, aldaǵy ǵumy­ry­myz­dyń barlyq máni solar bolyp ótetinin túısindim».

Qazirgi kúni tuńǵysh qyzdary oblys ortalyǵyndaǵy kópsalaly daryndy balalarǵa arnalǵan lıseı-ınternatynda bilim alyp jatyr. Uldarynyń úlkeni – kekýshınkaı-karatedan túrli deń­geı­degi jarystyń birneshe dúrkin jeńimpazy. Balalary áke­sin­deı qaıratty, sportshyl, na­mys­qoı bolyp ósse degen armany bar.

Gúlzattyń pikirinshe, otbasy bere­kesiniń kilti – erli-zaıyp­ty­lardyń birin-biri tyń­daı bi­lýinde. Otbasy bolǵan soń ydys-aıaq syldyramaı tur­maıtyny belgili. Áıel adam tó­zim­­dilik turǵysynan erine qa­ra­ǵ­anda eki ese berik bolýǵa tıis, bir-birimizdi únemi qoldap, qıyn sátte súıeý bolýymyz kerek dep esepteıdi.

«Shańyraǵymyzda bul­jymas dástúrge aınalǵan qundy­lyq­tar­­dyń qalyptasýyna ata-ana­myz­dyń bizge bergen oń tár­bıesi yqpal etti dep oılaımyn. Anam ár kez er azamatyńnyń altyn ba­syn qadirleseń utylmaısyń, sabyrly bol, urpaǵyńa ónegeli tárbıe ber degen aqylyn aıtyp otyrady. Ata-enemniń qol­daýyn da aıryqsha sezinemin. «Uıada ne kórseń, ushqanda sony iler­siń» degen asyl sóz tekke aı­tyl­ma­ǵan», deıdi ana.

 

Pavlodar oblysy,

Aqtoǵaı aýdany