Ekonomıka • 03 Qazan, 2023

Qoǵamdyq tamaqtaný naryǵyndaǵy ózgerister

380 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

«The Business Research Company» derekteri boıynsha 2022 jyly qoǵamdyq tamaqtandyrýdyń álemdik naryǵynyń kólemi 2 855 mlrd dollar boldy. Eger onyń ortasha jyldyq ósý qarqyny 5,8%-dy quraıtyn bolsa, 2027 jylǵa qaraı 3 790 mlrd dollarǵa jetedi dep kútilip otyr. Aıta keteıik, jyldam qyzmet kórsetetin meıramhanalar fastfýd meıramhanalardy, pısserııalardy, kofehanalardy, fýd-trekterdi, fýd-korttardy jáne ózine-ózi qyzmet kórsetý dúkenderin qamtıdy. Olar kelýshilerge jyldam, sapaly qyzmet kórsetýge mamandanady jáne taǵamdy sol jerde otyryp iship-jeýge nemese alyp ketýge bolady.

Qoǵamdyq tamaqtaný naryǵyndaǵy ózgerister

Álemniń kóptegen elinde ta­maq­tanýdyń bul túri tanymal jáne qoǵamdyq tamaqtandyrý nary­ǵyndaǵy úlesi joǵary. Anglııanyń densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik qamsyzdandyrý mınıstrliginiń derekterine sáıkes meıramhanalarǵa barý jáne daıyn taǵamdy alyp ketý, jetkizý – búginde eń keńinen taraǵan tájirıbe. 2021 jyly júrgizilgen saýalnamaǵa súıener bolsaq, adam­dardyń 96%-y úıde emes, syrtta tamaqtanǵandy unatady. Olardyń 43%-y daıyn taǵamdy úıge alyp kelýge aptasyna bir nemese eki ret qana tapsyrys beredi. О́tken jyldarmen salystyrý da oń úrdistiń bar ekendigin kórsetedi. «Nesta» ınno­vasııalyq qaıyrymdylyq uıymy daıyndaǵan derekterge sáıkes «Food Tech» qyzmetine jasalǵan venchýrlyq ınvestısııanyń kólemi sońǵy 10 jylda 40 ese ósip, 2021 jyly 26,9 mlrd dollarǵa jetti.

«Jusan Analytics» zertteýine súıen­sek, qazir Almatydaǵy qoǵam­dyq tamaqtandyrý naryǵy 735 mlrd teńge bolsa, Astanadaǵy naryq 263 mlrd teńgege baǵalanady. Almatyda meıramhanalardyń 62%-y – bir jylǵa deıin, 30%-y – alǵashqy úsh jylǵa deıin jáne tek 17%-y ǵana bes jylǵa deıin jumys isteıdi eken. Astanada barlyq meıramhanalardyń 67%-y bir jylǵa deıin ǵana ómir súrse, 37%-y – alǵashqy úsh jylǵa deıin jáne tek 19%-y ǵana bes jylǵa deıin ómir súredi. Meıramhanalar ǵumyrynyń uzaqqa sozylmaýynyń negizgi sebepteri – joǵary báseke­lestik jáne bıznesti tıimdi bas­qarmaý.

Mamandardyń esepteýinshe, elordada ortasha chek kólemi 5 000-8 000 teńge aralyǵynda bolsa, bul kórsetkish Almatyda 5 000-9 000 teńge shamasynda.

«Jumys kúnderi Almaty men Astana meıramhanalarynda ortasha chek shamamen bir deńgeıde qalady. Alaıda demalys kúnderi ortasha chek Almatyda 37%-ǵa, al Astanada 50%-ǵa kóteriledi. О́ıtkeni adamdar bul kúnderi keń, aýqymdy sharalar ótkizedi. Olardyń meıramhanalarǵa barýǵa múmkindigi de, ýaqyty da bolady. Meıramhanalarda tranzaksııa jıi júrgiziletin ýaqyt kóbinese meıramhananyń túri men ornalasý ornyna tikeleı baılanysty. Alaıda ádette tranzaksııalar kóp jaǵdaıda keshke, shamamen 19.00-den 23.00-ge deıin júrgiziledi. Sonymen qatar meıramhanalarda túski as mezgilinde 13.00-den 16.00-ge deıingi ýaqyt aralyǵynda tólem belsendiligi joǵa­ry bolyp turady. Bul ásirese bıznes ortalyqtardyń aýmaǵynda oryn alady», delingen zertteýde.

Sońǵy jańalyqtar