Qazaq bı ónerindegi jeke oryndaýdy nasıhattaý, ultaralyq mádenı-shyǵarmashylyq baılanystardy nyǵaıtý, horeografııa óneri salasynda kásibı tájirıbe almasý, daryndy bıshilerdi, horeograftardy, baletmeısterlerdi anyqtaýdy maqsat etken óner merekesi Atyraý oblysy ákimdigi mádenıet, tilderdi damytý jáne arhıv isi basqarmasy men oblystyq halyq shyǵarmashylyǵy jáne mádenı demalysty uıymdastyrý ǵylymı-ádistemelik ortalyǵynyń qoldaýymen uıymdastyryldy.
Altaı men Atyraý arasyn jalǵaǵan aýqymdy sharaǵa elimizdiń túkpir-túkpirinen barlyǵy 22 oryndaýshy qatysty. Baıqaý sharty boıynsha bıshiler I kezeńde álem halyqtary bıiniń horeografııalyq kompozısııalaryn usynsa, II kezeńde mindetti baǵdarlama – E.Brýsılovskııdiń mýzykasyna halyq bıi «Altynaıdy» bıledi.
Eki kúnge sozylǵan festıvalda bıshilerdiń oryndaýshylyq sheberligin qazylar alqasynyń tóraǵasy – QazKSR eńbek sińirgen ártisi, Qazaqstannyń halyq ártisi Gúljan Talpaqova, músheleri – Qazaqstan mádenıetiniń qaıratkeri, pedagogıka ǵylymdarynyń doktory, ónertaný ǵylymdarynyń professory, Qazaq ulttyq horeografııa akademııasynyń professory Aıgúl Kúlbekova, QazKSR eńbek sińirgen ártisi, ónertaný ǵylymdarynyń professory, Toıǵan Izim, «Eren eńbegi úshin» medaliniń ıegeri, Tuńǵysh Prezıdent Qory syılyǵynyń laýreaty, «Qazaqstannyń 100 jańa esimi» jobasynyń jeńimpazy, «Roza Baǵlanova atyndaǵy Qazaqkonsert» memlekettik konserttik uıymy «Gúlder» ansambliniń bas baletmeısteri Anvara Sadyqova, Qazaqstannyń eńbek sińirgen mádenıet qaıratkeri, pedagogıka ǵylymdarynyń kandıdaty, «Qazyna» halyq bı ansambliniń bas baletmeısteri jáne kórkemdik jetekshisi Záýre Ájibekova bastaǵan bı óneriniń naǵyz maıtalman mamandary baǵalady.
Gúljan Talpaqova – qazaqtyń kórnekti bıshisi. Joǵary oryndaý tehnıkasymen jáne beıneni mánerli jetkizýimen erekshelenetin dara daryn álemniń 52 memleketinde óner kórsetip, ulttyq bı ónerin jahanǵa tanytty. Bıshi repertýaryndaǵy «Aıjan qyz», «Qos alqa», «Almas qyrǵaýyl», ózbektiń «Horezm bıi» jáne uıǵyr, koreı, vetnam, mońǵol, úndi, mysyr, malaı halyqtarynyń bıleri kórermenin bir sát te beıjaı qaldyryp kórgen emes. Gastroldik saparmen AQSh, Germanııa, Mońǵolııa, Ońtústik-Shyǵys Azııa elderinde (Bırma, Malaızııa, Sıngapýr, Shrı- Lanka), Úndistan, Japonııa, Iran, Taıland, Fınlıandııa syndy elderdi aralap, ónerimen jurtshylyqty tánti etti. Al Bolgarııa astanasy Sofııa qalasynda jastar men stýdentterdiń Búkildúnıejúzilik IH festıvaline qatysyp, «Aıjan qyz» bıimen aıtýly festıvaldiń laýreaty atanyp, kúmis júldeni qanjyǵasyna baılady. Amerıkanyń toǵyz shtatynda bolyp, teńdessiz talantymen shartarapty moıyndatty. Dál osy saparynan keıin memleket jáne qoǵam qaıratkeri Dinmuhammed Qonaev arnaıy qabyldap, «Halyq ártisi» ataǵymen marapattady.
Al bul baıqaý bıshiniń óner jolynda jınaǵan sol mol tájirıbesin óskeleń urpaqqa pash etýdi murat tutady. Iаǵnı Qazaqstannyń halyq ártisi Gúljan Talpaqovanyń álem halyqtarynyń III respýblıkalyq baıqaýyn ulttyq mádenıettiń horeografııalyq keńistigindegi biregeı oqıǵa desek te bolady. Sharanyń basty ereksheligi sol – munda jeke oryndaýshylardyń sheberligi synǵa túsedi. Osy arqyly halyq bılerin jeke oryndaýda nasıhattaý kózdelgen. Baıqaýdyń sharty da erekshe. Ekinshi kezeńinde Gúljan Talpaqovanyń repertýarynan bı usynylady. Buǵan deıingi baıqaýlarda «Erke bala», «Qos alqa» bıleri kórermen kózaıymyna aınalsa, bıyl «Altynaı» bıin san túrli saraptaýda tamashalaýǵa múmkindik týdy. Tańdaýdyń dál osy týyndyǵa túsýiniń sebebi – E.Brýsılovskııdiń mýzykasy izdenýshisin horeografııalyq kompozısııaǵa baǵyttaıdy. Onda oryndaýshy joǵary tehnıkany, dınamıkany, qazaq qyzynyń jarqyn beınesin, tutastaı alǵanda óziniń shyǵarmashylyq áleýetin kórsetýi qajet.
– Bıshi bolý úlken qajyrdy talap etedi. Ásirese balet óneriniń júgi aýyr. Sondyqtan da ekiniń biri bul salany tańdaı bermeıdi. Bı – naǵyz fanttardyń, óz isin shyn súıetin jankeshtilerdiń jumysy. Daıyndyq ýaqytynda qansha qınalsań, sol azaptyń barlyǵy sahnaǵa shyǵyp bılep, kórermenniń sheksiz qoshemetin sezingen birneshe mınýttyń ishinde umytylyp ketedi. О́ner adamynyń baqyty osy ǵoı! Iаǵnı bı degenimiz – eńbek. Kórermen yqylasyna laıyq bola bilý úlken baqyt. Jas býyn osyny sezinse, bilse eken deımin. Qazir jas keldi, áne-mine degenshe jetpis bestiń de belesine kelip qalyppyz. Jastardyń bılegenin kórip erekshe shabyttanamyn. Keıde sahnada júrgen jyldarymdy saǵynyp jylap ta alamyn. Qazir jastarda múmkindik kóp. Jalpy, jastardy qoldaıtyn osyndaı baıqaýlardyń ótkizilip turǵany erekshe qýantady. Jaqsy bastamalarǵa qoldaý bildirip, únemi ıgi isterdiń qasynan tabylatyn janashyr azamattarǵa alǵysym sheksiz, – dedi aıtýly bı festıvaliniń ıesi Gúljan Talpaqova.
Baıqaý qorytyndysy boıynsha qazylar alqasynyń sheshimimen III oryndy Zerde Tańnurqyzy (Almaty) men Ásem Ashatova (Mańǵystaý oblysy) teńdeı bólisse, II oryndy Ińkár Aıdarhanqyzy (Astana. Qazaq Ulttyq horeografııa akademııasy) aldy. I oryn astanalyq Aısulý Muratqalıevaǵa buıyrdy. Al bas júldege Astana qalasy Qazaq Ulttyq horeografııa akademııasynyń stýdenti Ǵazıza Moldahmet laıyq dep tanyldy. Gúljan Talpaqovanyń arnaıy júldesi Murat Qarakózge (Atyraý) berildi. Sonymen qatar «Altynaı» úzdik horeografııalyq qoıylymy úshin A.Kúlbekova, A.Shámshıev jáne D.Orazymbetov, «Úzdik kostıým» atalymy boıynsha A.Lukpanova, «Úzdik sýretshi» atalymynda A.Ermuhan marapattaldy. Baıqaýdyń barlyq qatysýshylaryna alǵyshattar men yntalandyrý syılyqtary tabystaldy.
Sondaı-aq sahnany sulýlyqqa toltyrǵan bı merekesi aıasynda halyqaralyq jáne respýblıkalyq konkýrstardyń laýreaty, ónertaný kandıdaty Anvara Sadyqovanyń «Gúljan Talpaqovanyń ónerbaıan órnegi» kitabynyń tusaýkeseri ótti. Fotoalbom-kitap bıshiniń 75 jyldyq mereıtoıyna arnalǵan. 1970-1980 jyldary halyq bıleriniń biregeı oryndaýshysy álemniń elýden astam elinde óziniń shyǵarmashylyǵy men qazaq ónerin abyroımen tanystyrdy. Onyń stıli, máneri, tehnıkasy men estetıkasy kóbinese otandyq ónerge tán bıdiń jeke oryndaýshylarynyń damý jolyn anyqtady. Qazaq jáne orys tilderinde jaryq kórgen eńbek Gúljan Talpaqovanyń ómiri men shyǵarmashylyǵynyń qyr-syryn beıneleıtin biregeı arhıvtik fotosýretterden turady.
