Pikir • 17 Qazan, 2023

Saılaý júıesin túbegeıli ózgertken jón

386 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Elimizde alǵash ret qanatqaqty joba retinde aýdandar men ob­lys­tyq mańyzy bar qalalar ákimderiniń saılaýy ótedi. Qazir osy jobaǵa baılanysty saılaý ótetin 42 aýdan men 3 qala naq­ty­lanyp, úmitkerler úgit-nasıhat jumystaryn qolǵa alyp ta jatyr. Árıne, bárimiz saılaýdyń ádil ótkenin qalaımyz, biraq...

Saılaý júıesin túbegeıli ózgertken jón

Saılaý júıesin túbirimen ózgertpese, ádildikke esh kepildik joq. Eń aldymen, daýys sanaýǵa sıfrlyq múmkindikterdi engizý kerek. Elimizdegi sıfrlyq damý úderisin sheteldikterdiń ózderi joǵary baǵalap, tańdanysyn bildirgenine talaı ret kýá bol­dyq. Endeshe, nege sol jetistikti saı­laý kezinde daýysty ádil sa­naý­ǵa paıdalanbasqa?

Senat saılaýy kezinde úmitkerdiń aldyn ala jergilikti máslıhat depýtattarynyń belgili bir bóliginiń kelisimin alatyn tala­byn da joıǵan durys dep sa­naı­myn. О́ıtkeni jergilikti bılik ózderi «jaqtyrmaıtyn» azamattar ótip ketpeýi úshin, bir­neshe «unamdy» adamdardan jal­ǵan úmitkerler jasap, olarǵa aldyn ala máslıhat depýtat­ta­rynyń kelisimin jınastyryp qoıady. Sóıtip, jergilikti bılikke «tıimsizder» úmitker bola almaı qalady. Tirkeý aıaqtalǵannan keıin álgi qoldan jasalǵan úmitkerler kandıdatýralaryn «óz erikterimen» alyp tastaıdy.

Qandaı deńgeıdegi saılaý bolsa da tirkeýden ótken úmit­ker­ler saılaýdyń orta tusyna kelgende «artqa qadam» jasaýy­na jol bermeý kerek. О́ıtkeni ádette mundaı «qadamǵa baratyndar» jalǵan úmitkerler bolyp keletini belgili.

Aýyl ákimderiniń saılaýynda turǵyndar kimniń saılana­ty­nyn kúni buryn bilip otyrady. О́ıtkeni joǵarydan nusqaý berý áli de tyıylmaı tur. Bıyl­ǵy Má­jilis saılaýynda da bur­ma­laý­shylyq týraly qansha aıtyldy, naqty aıǵaqtar da kel­tirildi. Biraq jazalanǵan kim bar? Eshkim. Munyń bári aınalyp kel­gende halyqtyń bılikke degen senimin azaıtady.

Memleket basshysynyń ádi­let­ti Qazaqstan qurý maqsa­tyn­da saıası reformalardy qol­ǵa alǵany qýantady. Alaıda orta joldaǵylar bul úderiske kópe-kórineý kedergi jasaıdy. Soǵan jol beretin qıturqy ádisterdi zańmen shektep, saı­laý­dyń ádil ótýine barynsha kúsh salynbasa, halyqtyń se­ni­min eshqashan aqtaı almaımyz. Elimizde túbegeıli ózgeris bolý úshin eń aldymen, «Saılaý týraly» zańdy túbegeıli ózgertý qajet.

 

Bekzat DAIRABAIULY,

Ulytaý oblystyq máslıhatynyń depýtaty

Sońǵy jańalyqtar