Qonaev qujattary Prezıdent Arhıvine tapsyryldy

Qazaqstannyń saıası tarıhy kórinis tapqan qujattardy Dinmuhamed Ahmetulynyń mura­geri, «Áýezov úıi» ǵylymı-mádenı ortalyǵynyń jetekshisi Dıar Qonaev tapsyrdy. Osylaısha, Prezıdent Arhıvi men Dıar Qonaev arasynda qujattardy syıǵa tartý kelisimsharty jasaldy. Prezıdent Arhıviniń dırek­tory Álııa Mustafına D.Qonaev­tyń qujattaryn ótkizý­ge sheshim qabyldaǵany úshin Dıar Asqarulyna alǵysyn bildirdi. Memleket qaıratkeriniń jeke qujattaryn qabyldap alǵan arhıv dırektory qundy dúnıeniń retke keltirilip, júıelenetinin jetkizdi.

– Bul – Qazaqstan halqynyń ult­tyq merekesine aınalǵan Res­pýb­lıka kúnimen tuspa-tus kelgen úlken tarıhı oqıǵa. Dinmuhamed Ahmetulynyń baǵa jetpes murasy Prezıdent Arhıviniń qundy qujattar qataryna qosylady. Qujattar arhıvke berilgennen keıin ǵylymı saraptama jasalyp, olarǵa óńdeý júrgizemiz, sondaı-aq keńeıtilgen ǵylymı-anyqtamalyq apparat kómegimen tolyqqandy tizimdemeler jasaımyz. Barlyq qujatqa sıpattama berilip, olar memleket­tik esepke alynady. Qujat­tar negizinde Prezıdent Ar­hıvin­de Dinmuhamed Ahmetuly Qonaevtyń jeke tektik qory jasalady. Bul qaıratkerdiń ómir­baıanyn tolyq zerdeleýge múm­kindik beredi. Sondaı-aq el tarıhyna jańa derekter men dáıekter qosylatynyn bildiredi, – dedi Álııa Mustafına.

Dıar Qonaev Arhıvke tap­syrylǵan fotoalbomdar men hattardyń bir legi ǵana ekenin, aldaǵy ýaqyt­ta D.Qonaevtyń jeke arhıvin­de saqtalǵan ózge de qu­jat­tar, zertteý jumystary men sýretteri Prezıdent Arhıvi­ne beriletinin aıtty.

«Bul qujattar men fotoalbomdardy osy ýaqytqa deıin kózimniń qarashyǵyndaı saqtadym. Prezı­dent Arhıvindegi qujattardy saqtaý­dyń talaptary men sharttaryn kórip, unattym. Sondyqtan tarıhı qujattar qaýipsiz ári senimdi jer­de bolýǵa tıis dep sheshtim. Arhıvke bergen hattar men fotosýretterdiń kópshiligi esh jerde jarııalanba­ǵan. Bul – qujattardyń bir bóligi ǵana, aldaǵy ýaqytta ózge qujattardy da Prezıdent Arhıvine ótkizemin», dedi Dıar Qonaev.

Prezıdent Arhıvine tap­syrylǵan otbasylyq jáne jumys sapary barysynda túsi­rilgen 80-ge jýyq fotoalbom, qoljazbalar men hattarda qyzyqty málimetter bar. Mysaly, D.Qonaevtyń 1984 jyly Japonııaǵa barǵan saparyn baıandaǵan jeke albomda sol kezdegi japondyq jańa tehnologııalarmen tanysý sátin baıqaý­ǵa bolady. Tehnıkalyq mýzeı­de kishkentaı túrli-tústi teledıdar jáne beınedıskpen tanysqan sáti túsirilgen fotosýretterde Dinmuhamed Ahmetulynyń olarǵa muqııat zer salyp qarap turǵanyn kóremiz.

Albomdardan bólek, D.Qonaevqa qazaq dalasynyń túkpir-túkpirinen, alys-jaqyn shetel­derden joldan­ǵan hattardy kórýge bolady. Zııaly qaýym ókil­derinen, aqyndar men jazýshy­lar­dan da arnaýlar bar. Hat­tarynyń ara­syn­da aqyn, aýdarmashy, jýrnalıst Ǵalı Ormanovtyń 1966 jyly 8 sáýir­degi myna quttyqtaý haty kózge erekshe túsedi:

«Al, Dımash, quttyqtaımyz qadamyńdy!

Aıtpaımyz jaǵynǵaly saǵan muny.

Tuz-dámin týǵan eldiń aqtaı bilgin

Sendeı-aq bolsyn árbir qazaq uly!».

Aqyndardyń mundaı óleń arnaýy da beker emes. Sebebi,  Dinmuhamed Qonaev – bılik basynda bol­­ǵan ýaqytta eldiń ekonomıkasyn, áleý­mettik salasyn, ǵylymyn, ulttyq má­de­nıetin damytý isine aıtýly eńbek sińirgen iri saıasatker.

Prezıdent Arhıvine tapsyrylǵan Dinmuhamed Ahmetuly Qonaev mura­sy – el tarıhy men bolashaq urpaq úshin eń asyl qazyna. Onyń qujattary Ulttyq arhıv qorynyń biregeı murasyna aınalary kúmánsiz.

ALMATY