Suhbat • Búgin, 08:30

Álııa Mustafına: Jasandy ıntellekt arhıv salasyna serpin beredi

Búgin, 9 maýsym kúni, Halyqaralyq arhıvter keńesiniń qoldaýymen Astana qalasynda III halyqaralyq arhıvshiler kongresi – «Digital Archive EXPO» (DA-EXPO) forýmy bastaldy. Osy oraıda Prezıdent arhıviniń dırektory, tarıh ǵylymdarynyń kandıdaty Álııa MUSTAFINAMEN suhbattasyp, arhıv salasynyń qazirgi tynysy, sıfrlyq damý, jasandy ıntellektiniń arhıv jumysyna áseri jaıynda suraǵan bolatynbyz.

Jádiger • 12 Naýryz, 2026

«Husraý-Shyryn» dastany

Elordadaǵy Qoljazbalar jáne sırek kitaptar ulttyq ortaly­ǵy­nyń qorynda HIV ǵasyr týyndysy «Husraý-Shyryn» das­ta­ny­nyń Parıj ult­tyq kitap­hana qorynan alynǵan túp­­nus­qalyq kóshirmesi saqtaýly tur.

Arhıv • 02 Aqpan, 2026

Sherhan Murtazanyń 6 myń paraq murasy sıfrlandy

Qazaq kósemsóziniń jotaly jolbarysy – Sherhan Murtazanyń «Egemen Qazaqstan» gazetinde redaktorlyq etkeni málim. Qolynyń taby, kóziniń nury qalǵan redaksııa muraǵatynda qalamgerdiń shyǵarmashylyq zerthanasynan habar beretin qundy qoljazbalar men qujattar, fotosýretter saqtalǵan edi. Sol qoljazbalardy aldaǵy zamanǵa aman jetkerý úshin ótken jyldyń qazan aıynda Sheraǵanyń jádigerleri ulttyq arhıvke tabystaldy. Bul – amanat júgin ar­qalaǵan tarıhı sheshim jáne mańyzdy qadam boldy. Endi sol amanat tolyq júıelenip, zaqymdanǵan jazbalar qalpyna qaıta keltirildi. Soǵan oraı jáne baspasóz kúniniń aıasynda Ulttyq arhıv ujymy «Sherhan Murtazanyń qalamgerlik qazynasy» taqyrybynda dóńgelek ústel ótkizdi. Jıyn ujymy «Qazaq gazetteri» seriktestigimen selbese uıymdastyryldy, dep habarlaıdy Egemen.kz.

Arhıv • 15 Qańtar, 2026

Bıbigúl Jeksenbaı: Aýdandyq jáne oblystyq baspasózdiń muraǵatyn saqtaý asa mańyzdy

Senator Bıbigúl Jeksenbaı aýdandyq jáne oblystyq baspasóz muraǵatyn saqtaý máselesin kóterip, bul baǵyttaǵy olqylyqtardyń tarıhı jáne quqyqtyq saldaryna nazar aýdardy. Onyń aıtýynsha, óńirlik gazetter el tarıhynyń tiri shejiresi sanalady. Alaıda olardyń muraǵattary sońǵy jyldary júıeli qaýip-qaterge ushyrap otyr, dep jazady Egemen.kz,

Abaı • 26 Jeltoqsan, 2025

Hakimniń fotosy men óleńderi

Abaı Qunanbaıulynyń ǵasyrlyq toıy qarsańynda «Sosıa­lıstik Qazaqstan» gazetiniń (qazirgi «Egemen Qazaqstan») 1945 jyly 15 tamyzdaǵy № 168 sanyna hakimniń fotosy jáne jańadan tabylǵan úsh óleńi jarııalanypty. Bul foto basylym betinde tuńǵysh jaryq kórgen sýreti eken.

Arhıv • 20 Jeltoqsan, 2025

Bolashaq arhıvi sıfrlyq ekojúıege súıenedi

22 jeltoqsan – Qazaqstan Respýblıkasynyń arhıvshiler kúni. 1998 jyly «Ulttyq arhıv qory jáne arhıvter týraly» zańnyń qabyldanýymen tuspa-tus kelgen bul ataýly data – bizdiń kásibimizdiń jáne qujattyq muranyń tarıhı mańyzdylyǵynyń memlekettik deńgeıde moıyndalýynyń jarqyn kórinisi. Tól mereke qarsańynda biz qujat jadynyń róli men mańyzyna qaıta úńilip qana qoımaı, jasandy ıntellekt dáýiriniń sala aldyna qoıyp otyrǵan jańa strategııalyq mindetterin zerdeleımiz.

Arhıv • 17 Jeltoqsan, 2025

Arhıv qorlarynda Jeltoqsan oqıǵasyna qatysty derekter jetkilikti me?

Táýelsizdiktiń 34 jyldyǵyna oraı Ortalyq memlekettik ǵylymı-tehnıkalyq qujattama arhıvinde «16 jeltoqsan – Táýelsiz Qazaqstannyń qalyptasý kezeńderi» taqyrybynda dóńgelek ústel ótti. Onda respýblıkalyq, oblystyq jáne qalalyq memlekettik arhıv ókilderi Táýelsizdik jyldarynda tolyqtyrylǵan arhıv qorlary men Jeltoqsan oqıǵasyna qatysty derekter týraly baıandama jasady, dep habarlaıdy Egemen.kz.

Arhıv • 03 Jeltoqsan, 2025

Sıfrlyq dáýirde taspalanǵan tarıh

Otyz jyl ýaqytty az dep te, kóp dep te aıta almaımyz. Bul merzim el tarıhy úshin qas-qaǵym ǵana sát sııaqty kóringenmen, bizdiń ujym úshin taǵylymǵa toly tolysý kezeńi boldy. Izdenis pen tabandylyqtyń arqasynda arhıv isiniń kásibı mektebi qalyptasty, jas mamandar qanatyn qataıtty. Otyz jyl ishinde arhıv ǵımaratyn muraǵat muratyna úılestire qurý, qorlardy júıeleý, zamanaýı standarttarǵa beıimdelý sekildi sansyz jumystar atqarylyp, Astana qalasy memlekettik arhıvi eldiń tarıhı jady men qundy derekterin saqtaıtyn qasıetti ordaǵa aınaldy.

Arhıv • 13 Qarasha, 2025

Qujattardaǵy tarıh deregi

Bıyl oblystyq tarıhı-ólketaný mýzeı qory Qyzyl­ordanyń astana már­tebesin ıelengenine 100 jyl tolýyna baılanysty qundy qujattarmen tolyǵa tústi. Mýzeı men Almatydaǵy Prezıdent arhıvi basshylarynyń kelisimine sáı­kes arhıv qoryndaǵy 140-tan astam elektrondy qujat Qyzylordaǵa jetti.