Gadjetke baılanǵan zamanda birinshi zardap shegetin – kóz. «Eki kóziń – shyraǵyń» deıdi qazaq. Osy shyraqty beıqamdyqtyń nemese biliksiz mamandardyń kesirinen óshirip alyp jatqandar qanshama? Ǵalymdardyń boljamynsha, jaqyn arada adamzat «kóz aýrýlary» indetine tap bolady. Álemde kórý qabileti buzylǵan 2,2 mıllıard adam bar. Onyń ishinde sırek kezdesetin kóz aýrýlarynan 500 mıllıon adam zardap shegip jatyr. Eń ókinishtisi – bul aýrýlarǵa 40 paıyzyna durys emes dıagnoz qoıylady. Al ZebraEye osy indetpen kúresýge bel sheshe kirisip otyr. Búginde otandyq startap aýrýdyń 6 túrin 99 paıyz dáldikpen anyqtaıdy.
– Oftalmologııa – kúrdeli baǵyt. Biz sırek kezdesetin aýrýlarǵa nazar saldyq. Sırek kezdesetin aýrýlardyń 80 paıyzy tuqym qýalaıdy. Naýqas emdelse de, ol aýrý urpaǵyna berilýi múmkin. Álem halqynyń demografııalyq ósimimen qatar, patologııalar yqtımaldylyǵy da artady. Sondyqtan biz dárigerge kómek bolatyn paıdaly qural jasaǵymyz keldi. 2023 jyldyń naýryzynda MVP ázirleýge kiristik te, ony synaqtan sátti ótkizdik. Jumys tobyn tez jasaqtadyq. Qazir onyń quramynda ML-ınjener, bir frontend pen taǵy bir backend-ázirleýshi bar, – dedi startap negizin qalaýshy Iаna Ten.
Joba dárigerler jumysyn barynsha jeńildetip, medısınany sapaly ete túsedi. Kóz aýrýyn anyqtaıtyn joba qalaı jumys isteıdi? Saıtqa kirip, fotoderekti júktese boldy, júıe nátıjesin shyǵaryp beredi. Klınıkalarǵa ZebraEye-ni qoldaný úshin eshteńe ornatýdyń qajeti joq. Tek ǵalamtorǵa qosylý kerek. Joba negizin qalaýshylardyń aıtýynsha, naryq pisip-jetilgennen keıin, dárigerler mundaı tehnologııaǵa daıyn bolǵan kezde júıeni medısınalyq jabdyqtarmen kiriktiretin bolady.
Janashyr komanda AQSh naryǵyna shyǵýdy josparlap otyr. Ol úshin amerıkalyq sýretter qory qajet. Qazir ZebraEye qolynda San-Dıegodaǵy Kalıfornııa ýnıversıtetiniń 100 myń foto deregi bar. Qazaqstanda osyǵan uqsas joba bar, ol tek bir patologııany anyqtaı alady. Sheteldik sheshimderdiń de hal-ahýaly sondaı. Negizi MedTech-ti kommersııalaý óte qıyn. Mundaı startaptar qanshama jyl tabys tappaýy múmkin. Biraq Iаna men onyń komandasy qazirdiń ózinde eki mámile jasap, Astana Vision jeke klınıka jelisimen ıntegrasııa máselesin talqylap júr. Mysaly, AQSh-qa MedTech startapymen kirý bizdiń eldikinen de qıyn. О́ıtkeni ol jaqta medısınaǵa qoıylatyn talap qatań. Degenmen otandastarymyz qazir Stanford Health Care professorymen kelissózder júrgizip jatyr. Bolashaqta otandyq joba AQSh-ta da qyzmet kórsetip júrse, qýanarlyq jaıt.
– Ázirge jobamyz bizge beriletin derekterge táýeldi. Jýyrda biz optıkalyq kogerent tomografııasyn nazar salatyn bolamyz. Onyń kómegimen dárigerler kóz tinderin ınfraqyzyl sáýlemen egjeı-tegjeıli skanerleıdi. Mundaı jabdyq kóptegen kóz klınıkasynda bar. Biz sondaı-aq endotelıı mıkroskopynan alynǵan derekterdi taldaımyz, biraq ol TMD elderinde jıi kezdespeıdi. Mysaly, elimizde mundaı qurylǵy beseý ǵana, – dep túsindirdi Iаna.
Qazir jas ónertapqyshtar memlekettik emhanalarmen birigip, jobany keń kólemdegi naryqqa shyǵaryp jatyr. Tipti óńirlerge shyǵyp, jergilikti aýrýhanalarmen jumys isteý josparlarynda bolǵan. Biraq shaǵyn qalalar men aýyldyq jerde medısınalyq jabdyqtar tapshy. Bul turǵyda Iаna «О́ńirlik aýrýhanalardy jabdyqpen qamtamasyz etý baǵdarlamasy aıasynda Densaýlyq saqtaý mınıstrligimen jumys istesek tamasha bolar edi. Biz olarǵa dárigerdiń sıfrlyq kómekshisi retinde óz softymyzdy usynar edik. Startapty jeke qarjyǵa, negizinen Arman Ospanov pen Dosjan Júsipovtiń aqshasyna damytyp jatyrmyz. Jyl sońyna sheıin ǵylymı jumys, derekterdi satyp alý jáne tehnologııany jetildirý úshin raýnd kóterýdi josparlap otyrmyz. Jalaqy qoryn túsken tabystan jaýyp otyramyz», dedi.
Bir qaraǵanda, startaptyń ataýy medısınamen baılanysty emesteı kórinedi. Iаna ómirde ózimizge tanys nusqany ǵana tańdaımyz, yqtımaldyǵy tómen nusqany jiberip alamyz deıdi. Iаǵnı usaq máselelerge kóńil bólmeımiz deıdi. Ras, medısınada da solaı. Aýrý qarapaıym belgilerdiń ishine jasyrynǵanda ony anyqtaý qıynǵa soǵady. Muny Iаna «zebra áseri» dep atady. Demek joba qalyptan tys oılap, basqa dárigerlerdiń neni jiberip alǵanyn baıqaıtyn bolady.
