Amankeldi aǵa 1985 jyly Jeńistiń 40 jyldyǵyna oraı bizdiń aýyldaǵy Tomar orta mektebinde maıdanger, partızan Maǵjan Daıyruly atyndaǵy mýzeıdi bezendirýdi qolǵa alyp, tııanaqtap bitirip berdi. Ákemnen kishi bolsa da, birinshi kúnnen birge júrip, bite qaınasyp ketti.
Meniń ákem Narmanbet Qoshkeuly Omby delegasııasynyń quramynda Amankeldi aǵamen birge Almatyǵa, Dúnıejúzi qazaqtarynyń birinshi, ekinshi quryltaıyna qatysyp, keıin Baıanaýylda Sultanmahmuttyń 100 jyldyq mereıtoıyna barǵandaryn jıi eske alyp otyrýshy edi. Keıingi ýaqytta da bizdiń aýylǵa kelip-ketip júrdi. Bir saparynda baý-baqsha tórine otyrǵyzyp, ákemizdiń portretin salǵanyna kýá boldyq. Sýrettiń qalaı salynatynyn sonda birinshi ret kórgenmin. Taǵy birde qonaqqa shaqyrǵanymyzda otbasymen toǵaıǵa tasjıdek terýge apardyq. Amankeldi aǵa toǵaıǵa kirgen soń, biz sekildi jıdekke bet burdy ma desem, molbertin alyp jeke bólinip sýret salýǵa kiristi. 2017 jyly jaryq kórgen «Jıvopıs, grafıka» albomynda osy sát «Qaraǵash» degen sýret bolyp berilgen eken. Sýrette aldyńǵy planda jazǵy aǵashtardyń bir-birimen úılesim taýyp turǵanyn kórsek, artqy jaqta meniń kók motosıklim men aǵamyzdyń aq «Jıgýlıi» alystan kózge túsedi. Ol meniń eldegi «Ýral» kóligim bolyp shyqty.
Bir kúni ákeıge Amankeldi aǵa telefon shalyp, Ombyǵa kelýin ótindi. «Men sizdi taǵy da salǵym keledi, múmkindigińiz bolsa sheberhanamda kútemin», dedi. Sol joly kenepke túsken «Ustaz Narmanbet Kemeńgerulynyń portreti» degen týyndy barshamyzdyń kóńilimizden shyqty. Bir otyrysynda úlken qyzym Aıgúldiń eskızin ázirlep, keıin sýretin saldy.
Ákemiz dúnıeden ozǵan soń, Tomar orta mektebiniń ujymy Narmanbet Kemeńgerulyn eske alý keshin uıymdastyrdy. Biz ol kezde Kókshetaýdamyz. Balam Qaıyrbek, joldasym Kúlásh úsheýimiz aqpannyń aıazyna qaramaı týǵan jerimizge keldik. Jınalys ústinde Amankeldi aǵa meniń otyrysymdy eskızder bloknotyna túsirip úlgeripti. Eki jyl ótkesin, sol otyrystyń belgisi retinde portretimdi óziniń kolleksııasyna qosypty.
О́mirde Amankeldi aǵa óte qarapaıym, aqkóńil adam edi. Qýansań birge qýanyp, jarqyn kúlkisi aınalasyn nurlandyryp turatyn. О́kinishke qaraı, eki jary da ómirden erte ketip, biraz qıyndyqty basynan keshti. Biraq moıymaı, ómiriniń sońyna deıin qolynan qylqalamyn tastaǵan joq. Reseıdiń eńbek sińirgen mádenıet qyzmetkeri, Qazaqstan sýretshiler akademııasynyń akademıgi Amankeldi Shákenovtiń ónerin baǵalaıtyn ombylyqtar men atajurtyndaǵylar kóptep sanalady. Ol týǵan óńirin qalaı ardaqtasa, Qazaq eliniń taý-dalasyn da súıip ótti. Birneshe kórmesi Pavlodar, Astana, Almaty qalalarynda ótti.
Omby jerinen sońynan Almatyǵa kóshse de, meniń balalyq shaqtaǵy dosym, Murat Júnisuly Sársenbaev Amankeldi aǵanyń janynan tabylyp, rýhanı týys bolyp ketti. Sýretshiniń shyǵarmashylyǵyn joǵary baǵalap, onyń kartınalarynan jeke kolleksııa qurastyrdy. Aǵamyzdyń baqılyqqa ozarynan bir jyl buryn fotoalbomyn shyǵardy. 2019 jyly Omby qalasynyń tórinde Amankeldi Abdrahmanuly Shákenovke óz qarajatyna eskertkish ornatýǵa atsalysty. Keleshekte jınaqtalǵan jumystarynan qoıylǵan kórmelerdi de tamashalaýǵa múmkindik bar.
Tiri bolǵanda bıyl Amankeldi aǵanyń 80 jyldyq mereıtoıyn toılaýshy edik. Búgin ortamyzda bolmasa da, sońynda qalǵan baı murasy kópshiliktiń nazarynan tys qalmaı, este saqtalatynyna senemin.
Rızabek Narmanbetuly,
ardager pedagog
