Aıtýlarynsha AES-tiń eń áýeli qorshaǵan ortaǵa keri áseri joq eken. Jylyna bóletin zııandy sáýlesi kúndelikti turmysta paıdalanyp júrgen zattarǵa qaraǵanda tómen. Alaıda, halyqtyń kóbi atom dese, at tondaryn ala qashady. Sebebi, Semeı polıgonynyń zardaby, sonaý Chernobyldegi AES-te bolǵan alapat apat eldiń esinde áli. Mamandardyń pikirinshe, ol ýaqytta ketken qatelikterdiń orny toltyrylǵan. Qazirgi tańda damyǵan birneshe memleket atomnan energııa óndirip otyrǵan kórinedi.
– Halyq kelisimin berse, AES salýdyń birneshe satysy bar. Aldymen orny bekitilip, jobalaý jumystary bastalady. Jobalaýǵa 5 jyl ýaqyt qajet. Ázirshe turǵyndardyń kóbi paıdaly jaǵyn túsine qoıǵan joq. Biraq, AES erteli-kesh elimizge keledi. Bizdiń taraptan atomnan óndiriletin energııa kózi, túsetin tabys, ekologııalyq jaǵynan zııanynyń bar-joqtyǵy saralanady. Munyń barlyǵyn «Atom týraly» zań aıasynda halyqpen talqylaımyz. Qoldaý tapsa, qurylystyń ózi bes jylǵa sozylady, – dedi Ulttyq ıadrolyq ortalyqtyń atom-elektr ınstıtýty dırektorynyń orynbasary Erbolat Qoıanbaev.
Onyń málimetinshe, Qazaqstanda bul jumysty oıdaǵydaı júzege asyratyn mamandar bar. Buǵan Kýrchatov qalasyndaǵy Ulttyq ıadrolyq ortalyǵy mysal.
Qazaqstanda AES salý úshin eki oryn tańdalyp otyr. Ol týraly «Qazaqstan atom elektr stansasy» JShS dırektory Tımýr Jantıkın aıtyp bergen. Anyqtalǵandaı, AES salý úshin tórt memleketten tehnıkalyq-kommersııalyq usynys túsipti. Ońtústik Koreıa, Fransııa, AQSh jáne Reseı elderiniń 6 vendory tájirıbesimen bólisýge ázir kórinedi.
– Elektr energııasy jaǵynan ózge memleketterge táýeldi bolmaýymyz úshin AES salynýy tıimdi. Máselen, osyǵan deıin kórshiles elden saǵatyna 426 mln kılovatt elektr energııasyn satyp alyp otyrdyq. Osyny ózimizde óndirýimiz kerek. Bizde tıisti zertteý reaktorlary jetkilikti, – dedi Energetıka mınıstrliginiń ókili Gúlmıra Mýrsalova.
Al Tımýr Jantıkınniń sózinshe, qazirgi ýaqytta AES salý úshin Almaty oblysyndaǵy Úlken aýyly men Abaı oblysyndaǵy Kýrchatov qalasy qarastyrylyp jatyr.
Shyǵys Qazaqstan oblysy
