Osydan birer jyl buryn BUU Damý baǵdarlamasynyń derekterinde damýshy elderde sybaılas jemqorlyqqa baılanysty shyǵyn kólemi damý maqsattaryna arnalǵan resmı kómek kóleminen on ese asyp túsetini týraly aıtylǵan edi. Pandemııa kezinde sybaılas jemqorlyq kórinisterinen týyndaıtyn qaýip odan saıyn údeı túsken. О́kinishke qaraı, tamyryn jaıǵan paraqorlyq el damýyna nuqsan keltirip, qoǵamnyń kejegesin keri ketirip jatqany ras. Halyqaralyq qujatty 2008 jyly ratıfıkasııalaǵan bizdiń elde jemqorlyqty júgendeý kúni búginge deıin ózekti bolyp qalyp otyr.
Bul jaıynda Astanadaǵy Ulttyq akademııalyq kitaphanada ótken «BUU-nyń Sybaılas jemqorlyqqa qarsy konvensııasyna 20 jyl: qoǵam men memlekettiń kúsh-jigerin biriktireıik» halyqaralyq konferensııasyna jınalǵandar málimdedi. Aıtalyq, elimiz 2003 jyly qabyldanǵan BUU Sybaılas jemqorlyqqa qarsy Konvensııasyn 15 jyl buryn ratıfıkasııalady. Osy jyldardyń ishinde atqarylǵan sharýa kóp. Máselen, bir ǵana «Jańarý» qozǵalysy 10 jyl ishinde óz qataryna zańger ǵalymdardy, tájirıbeli qoǵam jáne memleket qaıratkerlerin, quqyq qorǵaý organdarynyń burynǵy qyzmetkerlerin, jýrnalısterdi biriktire aldy. Sondaı-aq jas urpaqtyń quqyqtyq saýatyn arttyrý baǵytynda aýqymdy jumystar atqarylyp jatyr. Alaıda atqarylýǵa tıis shara odan da kóp.
Forýmǵa jınalǵan Úkimet, Parlament, Konstıtýsııalyq sot, quqyq qorǵaý organdary, halyqaralyq uıymdardyń ókilderi, ǵalymdar, qoǵam qaıratkerleri men jýrnalıster uıym qyzmetine oń baǵa bere kelip, sybaılas jemqorlyqty týdyratyn sebepter men jaǵdaılardy joıý boıynsha júıeli jumys júrgizý qajettigin alǵa tartty. Keleli keńeste eldegi sybaılas jemqorlyqqa qarsy zańnamany damytý, halyqaralyq sharttardyń normalaryn ulttyq zańnamaǵa engizý, quqyq qoldaný tájirıbesin baqylaý, memlekettik organdardyń ashyqtyǵy, qoǵamdyq uıymdar men memlekettik organdardyń azamattardyń sybaılas jemqorlyqqa qarsy quqyqtyq mádenıetin jáne jastardyń quqyqtyq sanasyn qalyptastyrýdaǵy yntymaqtastyǵyn ornatý máseleleri jan-jaqty talqylandy. Bul týraly O.Ábdikárimov, B.Mamyraev, t.b. qaıratkerler arnaıy pikir aıtty.
Qazaqstan TMD elderiniń arasynda birinshi bolyp sybaılas jemqorlyqqa qarsy zań qabyldady. Bul boıynsha, birneshe zańnamalyq akti men tujyrymdama da qoldanysqa endi. Odan bólek, Memleket basshysyna tikeleı baǵynatyn jáne esep beretin arnaıy memlekettik organ jumys isteıdi. Memlekettik organdar men kvazımemlekettik sektorda qoǵamdyq keńester men ádep jónindegi komıssııa jumysy jandandy. «Jańarý» RQB tóraǵasy Mels Semǵalıev alǵa qoıǵan maqsattarǵa jettik deý áli erte ekenin aıta kelip: «Biz osy máselelerdi talqylap, konferensııa qorytyndysy boıynsha usynystar qabyldadyq. Qazir memlekettik organdar men azamattyq qoǵam ınstıtýttary arasyndaǵy yntymaqtastyqty engizý tájirıbesi bar. Degenmen memlekettik organdar men azamattyq uıym arasyndaǵy ózara is-qımyl tutastyǵy joq», dedi.
Onyń oıynsha, memlekettik laýazymdy tulǵalardyń jumysynda jarııalylyq jetispeıdi. Memlekettik organdardyń qyzmetin qoǵamdyq ınstıtýttardyń baqylaýy kóbinese kórineý sıpatta. Al qoǵamdyq birlestikterdiń áleýmettik mańyzdy bastamalary árqashan qoldaý taba bermeıdi. Memlekettik qyzmetshilerdiń arasyndaǵy quqyqtyq nıgılızm faktileri joıylmaı otyr. Jaýapty tulǵalar memlekettik qyzmetkerler týraly qoǵamdyq rezonans týdyrǵan aqparatty kesh habarlaıdy. Olardyń qysqartylǵan aqparaty áleýmettik jelilerde oqıǵanyń sebep-saldaryn syrttaı paıymdaýǵa alyp keledi eken. Osy aıtylǵandardy kúni keshe bolǵan qańtar oqıǵasyndaǵy kórinisterden anyq baıqaýǵa bolady. Bul da memleket pen bıznestegi sybaılas jemqorlyqtyń tereńdep ketkenin kórsetip berdi.
