Túıe júninen ulttyq kıim tigedi

Mańǵystaý – maldy óńir. Alaıda turǵyndardyń mal júnin paıdaǵa qalaı jarataryn bilmeı jelge ushyryp, dalaǵa aparyp órtep, qajetsiz dep sanalǵan soń túıeler­di kúze­meı qoıýy kóńildi júdetip júrgen bolatyn. Alystan kelgen alyp­sa­tarlardyń tıyn-teben­ge saýda­lap, qazaqtyń keń dala­syn­daǵy sý tegin taza shıki­zatqa aranyn asha umty­latyny da oılandyrmaı qoımaıdy. Sheber, dızaıner A.Sembiǵalıeva osy olqylyqtyń ornyn toltyrýǵa bilek sybana kirisken jaıy bar.

Qarshadaıynan is tigýge qumar ol qazaqtyń ulttyq syrt kıimi jadaǵaıdy jańǵyrtýǵa bel baılapty. Osy oımen eń alǵash ákesine túıe jún ja­da­ǵaı tigip kıgizgeni sol eken, jan-jaqtan qyzyǵýshylyqpen tapsy­rys berýshiler kóbeıgen, tip­ti shetelden suranystar túse bastaǵan.

Aıjan bul má­se­lege ústirt qa­raýǵa bol­maı­tyndyǵyn, jada­ǵaı­dy zama­naýı úlgide tigip, sán men sapa jaǵynan jetildire túsý qa­jettigin uǵynady da, jan-jaq­ty izdeniske den qoıady. О́zi – ál-Farabı atyndaǵy Qa­zaq ulttyq ýnıversıtetin shet tili mamandyǵy boıynsha bitirgen joǵary bilimdi maman. Til bilgeniniń arqasynda Más­keý­den «Syrt kıim tigý teh­no­logııa­sy» kýrsyn bitirip, pan­demııa kezinde Italııadan dızaı­nerlik kýrsty onlaın oqyp, bilimin jetildirdi.

– Eń alǵash osydan on shaq­ty jyl buryn jumysta otyr­ǵa­nymda bólmeme eski kók ja­da­­ǵaı kıgen áje kirip keldi. Jada­ǵaıynyń óńirinde sha­­shaq­­pen úlken judyryqtan sál kishi kólemde jarqyrap turǵan kúmis túımesine kózim birden tústi. Kıim kıisi men syrt kıimindegi áshekeıli túımesi, oramal tartysy áje­ni búginginiń emes, bu­­ryn­­ǵynyń adamyndaı, ba­ıyr­ǵy zamannan búginge kók jada­ǵaıymen bir-aq attap kirgen tiri jádigerdeı sezintti. Eskiniń kózi ekenin bilip, ja­da­ǵaıyn, shashaqtary men túımesin qyzyǵýshylyqpen sýretke birneshe ret túsirip alǵan edim. Sol ájeniń beınesi áli kóz aldymda, maǵan qatty áser etti. Keıin jadaǵaı tigip bas­ta­ǵa­nymda sol túımeni jań­­ǵyr­typ shyǵarý oıymda júrdi. Kóp uzamaı oıym iske asyp, zergerge baryp qo­­­ńy­raý túımeni qaıtadan jańǵyrtyp shyǵardyq. Úlken­der­diń aıtýynsha, zergerler shyǵarmashylyǵymen, qııa­ly­men jasalǵan qońyraýly túımeniń túr-túri bolǵan. Men kórip qyzyqqan, sýretke túsi­rip alyp, keıin tapsy­rys­pen jasatqan tek bir úlgisi ǵana. Qazir oılap otyrsam ult­tyq kıim jadaǵaıdy qaıta jań­ǵyrtyp halyqqa usy­ný, kór­melerge shyǵarý mań­da­ıy­ma jazylyp, aldyn ala daıyndalǵandaımyn. Elde ja­daǵaı kóp, biraq túımesi bar ja­daǵaı óte az. Sol kók jada­ǵaı­dy kórýim bir nyshan shyǵar dep oılaımyn, – deıdi Aıjan Rahymbaıqyzy óz kásibiniń bas­taýy týraly.

Elimizdiń birneshe qalasynda ótken kórmelerge qatysyp, Dýbaı, AQSh-tyń Vashıngton jáne Nıý-Iork qala­larynda ótken «Smith­sonian folklife» halyq­ara­lyq sán kór­se­tilim­de­rinde qazaq­tyń ult­tyq kıimderin shetel­dik­ter­diń nazaryna usyndy. AQSh-tyń 50 shtaty men álemniń 100-den asa eli ókil­deri toǵysqan ult­tardyń má­denı salt-dástúri men ádet-ǵuryptary kórsetilimi Aıjan sheber úshin shyǵarmashylyq shyńdalý satysy boldy. Osy saparynda AQSh-ta kezdes­ken Muhtar Maǵaýın atasyna jada­ǵaı kıgizip, batasyn aldy.

Aıjan Sem­biǵalıeva Aqtaýda «Jadagay» ulttyq brendiniń túıe júninen syrt kıimder tigetin sehy men sán úıin ashyp, ázirge ózi da­ıyndap, jadaǵaı tigýdi úıretken úsh adamdy jumyspen qamtyp otyr. El ekonomıkasynyń ny­ǵaıýyna «kir­pish bolyp qa­lanǵan» Aıjannyń aldyna qoıǵan maq­saty az emes.

Mańǵystaý oblysy