Sýretti túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»
Tabıǵı monopolııalardy retteý mekemesiniń mamandary monopolıstiń ótinimin qaraı kelip, baǵany kóterýge eshbir negiz joq degen qorytyndy jasady. Keıingi eki aıda kenshiler qalasyndaǵy jylý tarıfin ósirý boıynsha 2024-2028 jyldarǵa arnalǵan joba jurt arasynda qyzý talqylandy. «Ekibastuz jylý-energo» JShS-nyń ókilderi keler jyly tarıfti kúrt ósirip, odan arǵy jyldary baǵa qarqynyn biraz baıaýlatamyz dep josparlaǵan edi. Kásiporynnan bosatylatyn ortasha tarıftiń quny artyp, 1 Gkal jylý úshin qazirgi 5 579,55 teńgeden 13 911,98 teńgege jetkizý kózdelgen. Iаǵnı tarıftiń ósimi 149 paıyzǵa qymbattap shyǵa kelýi múmkin edi.
– Jylý ortalyǵynyń ótinimin bizdiń organnyń mamandary egjeı-tegjeı zerdeledi. Kásiporyn basshylyǵy dálel retinde kómir baǵasynyń qymbattap jatqanyn, kadrlardyń turaqtamaýshylyǵyn keltirdi. Ári qyzmetkerlerdiń eńbekaqysyn kóterý kerek delingen. Biz ótinimniń tabıǵı monopolııalar týraly zańǵa sáıkestigin tekserdik. Alaıda onyń keıbir tustary zańǵa tompaq ári negizsiz ekeni anyqtaldy. Soǵan oraı ári qaraı qarastyrýdan bas tarttyq. Kompanııa basshylyǵy ótinimdi jańadan túzip, jiberýge tolyq quqyly, – deıdi Tabıǵı monopolııalardy retteý komıtetiniń Pavlodar oblysy boıynsha departamentiniń basshysy Nurlan Nurmuratov.
Monopolıst kompanııanyń qolynda 2021 jyly bekitilgen tarıf bar kórinedi. Ol qabyldanǵan kúninen 5 jylǵa jaramdy. Qyzmet kórsetýshi sýbekti qoldanystaǵy tarıfke jylyna bir ret, quzyrly memlekettik organdar eki ret túzetý engizýge quqyly eken. Biraq jylý stansasynyń bul jolǵy ótinimi eshbir qalypqa syımaıdy delinip otyr.
Ertis-Baıan óńirinde jyl basynan jalpy somasy 48,5 mlrd teńgege 18 ınvestısııalyq baǵdarlama bekitilgen. «Tarıfti ınvestısııaǵa aıyrbastaý» baǵdarlamasy sheńberinde shamamen 12 mlrd teńge somaǵa qosymsha ınvestısııalar tartyldy. Al 2027 jylǵa deıin oblysta tartylatyn bul qarajattyń jalpy somasy shamamen 60 mlrd teńgeni quramaq. Mysaly, «Pavlodarenergo» AQ «Tarıfti ınvestısııaǵa aıyrbastaý» baǵdarlamasy boıynsha 4,4 mlrd teńge tartqan. Investısııalyq baǵdarlama №3 JEO-da kúl tógetin arnaıy oryn qurylysyn, stansadaǵy jabdyqtardy rekonstrýksııalaý men jańartýdy kózdeıdi. Qosymsha qarajat kózderiniń kómegimen munda №2 jáne №3 JEO-daǵy jylý qazandyqtarynyń aýa jylytqyshtary kúrdeli jóndeledi.
– Osyndaı qosymsha ınvestısııalardan bólek, monopolıster óz qyzmetkerleriniń eńbekaqysyn kóterý úshin bıýdjetterine ózgerister engizýge talpynady. Onyń ústine elektr qýaty da qymbattady. Energetıka salasynda jalaqy tómen. Bul keleńsizdik kommýnaldyq sektordy bilikti kadrlarmen qamtamasyz etýge teris áserin tıgizedi. Qazirgi ýaqytta qabyldanyp jatqan is-sharalar bilikti mamandardy salada ustap qalýǵa múmkindik týǵyzýǵa tıis. Sebebi kásibı ári bilikti kadrlardyń nátıjesinde ǵana qyzmet sapasyn kóterýge bolatynyn jaqsy bilemiz. Al elektr jaryǵy úshin shyǵyndardyń artýyna Energetıka mınıstrliginiń qýatty satý-satyp alý júıesin biryńǵaı operatorǵa júkteýi sebep boldy, – dep túsindirdi Nurlan Áýelbekuly.
Bıyl «Pavlodar-Vodokanal» JShS úılerinde eseptegish qural ornatylǵan jeke turǵyndar úshin sý tarıfin 18 teńgege ósirdi. Monopolıst ótinim jobasynda 73,4 teńge dep kórsetse, quzyrly organ 58 teńge etip bekitken. Al páterinde jylý eseptegishi joq azamattar burynǵyǵa qaraǵanda ár tekshe metr sý úshin 27 teńgege kóbirek tóleıdi. Káriz júıelerin paıdalanǵany úshin bekitilgen tarıf 3,3 teńgege qymbattady. Sondaı-aq «Pavlodarenergo» AQ-da tutynýshylar tarıfi – 197,08 teńgege, «Pavlodar jylý jelilerinde» – 164,76 teńgege, «Pavlodar elektr jelilik taratý kompanııasynda» – 0,9 teńgege, «Qazaqstan alıýmınııinde» (jylý ortalyǵy) – 388 teńgege, «Gorelektroset» seriktestiginde 2 teńgege ósti. Al Aqsý qalasyndaǵy «Teploservıs Aksý» kompanııasynyń qyzmetteri 451 teńgege sharyqtaǵan.
Aıtyp óteıik, jyl basynan jergilikti tabıǵı monopolııalardy retteý mekemesi «Tabıǵı monopolııalar týraly» zańynyń talaptaryn saqtaý turǵysynan «Qazaqstan alıýmınııi» AQ, «Pavlodar-Vodokanal» JShS, «Gorelektroset» JShS, «Pavlodar jylý jelileri» JShS kompanııalaryna jospardan tys tekserý júrgizgen. Tekserý qorytyndysy boıynsha sońǵy atalǵan eki sýbektige qatysty uıǵarymdar shyǵarylǵan. Tabıǵı monopolııalar týraly zańnama normalaryn buzǵany úshin 8 ákimshilik is qozǵalyp, 7 is boıynsha jalpy somasy 16,8 mln teńge óndirilip alynǵan. Jyl basynan departamentke azamattardan 250 ótinish tússe, onyń 12-si shaǵym retinde tirkelgen.
Pavlodar oblysy
