Foto: Áıgerim Mahambetqyzynyń jeke muraǵatynan
Áıgerimniń kóńilin Eýropaǵa aýdarǵan alǵashqy sebep – bilim berý júıesindegi «erkindik» eken.
«Bizdegideı «quladyń», «jazǵa qaldyń» degen uǵym joq»
«Eýropadaǵy oqý júıesi dese, eń birinshi oıyma keletini - erkindik. Dáriske óziń úshin kelesiń. Nege dáriske qatyspadyń, qaıda boldyń dep eshkim tergemeıdi. Oı erkindigi damyǵan. Ekinshiden, tańdaý erkindigine shekteý joq. Eger emtıhannan tómen ball jınap qalsań, bizdegideı «quladyń», «jazǵa qaldyń» degen uǵym joq. Bir emtıhandy birneshe ret tapsyra alasyń. Eń keremeti, emtıhan ýaqytyn óziń tańdaýǵa múmkindik berilgen. Iаǵnı, birneshe emtıhan kúntizbesi jarııalanady. О́zińe yńǵaıly ýaqytty tańdap, emtıhan tapsyra beresiń. Úshinshiden, teńdik. Professorlar qate jaýap berseń, jyly qarap, baıyppen túzeıdi. Keıde dosy sııaqty sóılesedi. Bilim berýde laboratorııalyq zertteý jumystary, praktıka, teorııa óte jaqsy damyǵan. Al ózimizdiń Qazaqstandaǵy oqý júıesin synǵa alǵym kelmeıdi. Astanada oqyp, ósip, túledim. Professorlarymyz bilimdi, bilikti. Alaıda, «stýdentti qatal ustamasa, oqymaı qoıady» degen túsinikten bolar, stýdenttiń kelgen ketkenin tekserip, keıde daýys kóterip jatady. Eýropanyń oqý júıesindegi osy tusty otandyq bilim berý boıyna sińirý kerek dep oılaımyn», deıdi Áıgerim Mahambetqyzy.
Qazaqstan Eýropanyń kóptegen kóshbasshy ýnıversıtetterimen yntymaqtastyq ornatqan. Osy kelisim negizinde qazaq jastary Italııa, Slovakııa, Polsha, Túrkııa, Gresııa, Fransııa t.b memleketterde tegin oqı alady.
Izdenýshige qoıylatyn talaptardyń egjeı-tegjeıin Áıgerim Mahambetqyzy túsindirip berdi.
«Bakalvrǵa túsý úshin 12 jyldyq bilim, magıstratýraǵa túsý úshin 15 jyldyq bilim kerek. Iаǵnı, 11-synyptan keıin kez kelgen ýnıversıtet ne kolledjde 1 kýrs oqýyńyz kerek. 1-kýrsta oqyp júrip-aq Italııaǵa oqýǵa tapsyra berýge bolady. О́ıtkeni oqýǵa tapsyrý prosesi 1 jylǵa sozylady. Al stýdent ol ýaqytta 1-kýrsty aıaqtap qoıady. Motıvasııalyq hatty da saýatty toltyrý óte mańyzdy. Sondaı-aq Qazaqstannan sizdi oqýǵa usynatyn adamdardyń haty da mazmundy bolý kerek. Attestat, 3*4 sýret, pasport t.b. qujattarmen birge aǵylshyn tilin biletinińizdi dáleldeıtin sertıfıkat kerek. Sonymen qatar osy kúnge deıingi jetistikterińizdi qosymsha tirkese de bolady», deıdi ol.
Rımdegi La-Sapıensa ýnıversıtetiniń stýdenti UBT tapsyrmaı-aq, IELTS qujatynsyz Eýropanyń úzdik ýnıversıtetterinde tegin oqý tetikteri bar ekenine de nazar aýdardy.
«Mundaı talapty qaı ýnıversıtet qoımaıtynyn jekelegen ýnıversıtetterdiń resmı saıtynan baqylaý kerek. Eýropa ýnıversıtetterinde UBT júıesi qarastyrylmaǵan. Tańdaǵan eldiń tilin bilseńiz tegin oqý múmkindigi molaıa túsedi. Al aǵylshyn tilinde bilim alý aqyly. Shamamen jylyna 5000 eýrony quraıdy. Eýropa elderiniń ishinde Qazaqstan azamattary úshin qoljetimdisi Polsha memleketi. Munda aǵylshyn tilinde oqý – 2500 eýro. Polıak tilinde oqý tegin. Slovakııa memleketinde 2014 jyly barlyq sheteldik stýdentter úshin tegin joǵary bilim berý týraly zań qabyldanǵan. Sondyqtan el stýdentteriniń tańdaýy kóbine osy elge túsip jatady. Al Italııa ýnıversıtetteri 2019-2021 jyldarǵa deıin IELTS-syz kóp mamandyqqa grant beretin. Qazir sany qysqardy. Keı mamandyqtar ǵana grant bóledi. 2024 jyldan bastap oqý vızasyn alý úshin IELTS sertıfıkaty qujattar tizimine enedi», dep naqtylady keıipkerimiz.
Áıgerimnen Eýropa eline oqýǵa túsken stýdentterdiń jeke-bas qaýipsizdigi men áleýmettik jaǵdaıy, onyń ishinde, jataqhana, shákirtaqy jaıy qalaı retteletinin de suradyq.
«Eýropada ár adam óz ómirine ózi jaýapty»
«Men oqıtyn Italııanyń La-Sapıensa ýnıversıtetinde stýdentter tegin oqýmen qatar bir jylǵa 7200 eýro stıpendııa men jataqhana utyp alý qarastyrylǵan. Al medısınalyq saqtandyrýdy stýdent vıza tapsyrý kezinde ózi jasatady. Taǵy bir jeńildik - stýdentterge aptasyna eki ret 5 eýro kóleminde (2500tg) azyq-túlik beriledi. Stýdentter bos ýaqyty bolsa, jumys isteı alady. Eýropada oqý grantyn utyp alǵan azamattar úshin beriletin shákirtaqy kólemi ár ýnıversıtette ár túrli», dedi Aıkerim.
Bizdiń keıipker Eýropada oqýdyń top – 5 artyqshylyǵyna toqtaldy.
«1. Joǵaryda atap ótkenimdeı – erkindik, teńdik;
2. Shengen aımaǵynda erkin ári kóp shyǵynsyz saıahattaý:
3. Álemniń barlyq eline jaraıtyn «dıplom»;
4. Eýropalyq ýnıversıtetter álemniń jetekshi kompanııalarymen yntymaqtastyq ornatqan. Shákirt qolyna oqý bitirdi degen qujatyn alǵannan keıin kedergisiz sol kompanııalarǵa jumysqa ornalasa alady.
5. Oqý bitirgennen keıin Eýropada zańdy qalý múmkindigi qarastyrylǵan. Osy tusta ozyq tájirıbe, sapaly bilim, kreatıv ıdeıamen elge oralý artyqshylyǵyn da qosqym keledi».
Áıgerim Mahambetqyzy búginde óz oqý ortalyǵyn ashyp, qazaq jastaryn Eýropa ýnıversıtetterinde oqýyna kópir bolyp otyr. Bıyl jyly osy ortalyq arqyly 5 azamat Italııada tegin oqý grantyn utyp alǵan. Táýelsizdik buıyrtqan osyndaı enshi arqyly Eýropada oqyp júr talaı qazaq balasy.
