Infografıkany jasaǵan – Záýresh SMAǴUL, «EQ»
Prezıdent aıtqandaı, «Bul qarajat óskeleń urpaqtyń úlken ómirge qadam basýyna múmkindik beredi». О́ıtkeni balalar kámelettik jasqa tolǵannan keıin aqshany bolashaǵyna ınvestısııa retinde bilim alýǵa nemese áleýmettik jaǵdaıyn jaqsartý maqsatynda baspana alýǵa ǵana jumsaı alady. Memleket basshysy Joldaýynda: «Ata zańymyzda jer men tabıǵı resýrstar halyqtyń menshigi degen basty qaǵıdatty bekittik. Bul qur sóz emes. Bul – barlyq reformanyń arqaýy. Árbir otbasy elimiz paıdalanyp jatqan ulttyq baılyqtyń ıgiligin kórýi kerek. Sondyqtan men jarııalaǵan Balalar jylynyń aıasynda «Ulttyq qor – balalarǵa» atty múlde jańa baǵdarlamany júzege asyrý óte mańyzdy dep sanaımyn. Ulttyq qordyń jyl saıynǵy ınvestısııalyq tabysynyń 50 paıyzyn balalardyń arnaýly jınaqtaýshy esepshotyna aýdarýdy usynamyn. Qarjy ár bala 18 jasqa tolǵanǵa deıin aýdarylyp turady, ony merziminen buryn esepshottan shyǵaryp alýǵa bolmaıdy», dep atap ótti.
Jobaǵa elimizdiń 18 jasqa tolmaǵan barlyq azamaty qatysa alady. Ata-analar jınaq shotyn ashý úshin jaýapty mekemelerge baryp, qujat jınaýdyń qajeti joq. Sebebi jumys júıesi avtomattandyrylǵan. Qarjy mınıstrligi Bıýdjettik kredıtteý, Ulttyq qor jáne qarjy sektory máseleleri jónindegi ózara is-qımyl departamentiniń dırektory Aıbol Arǵynǵazınovtiń aıtýynsha, balanyń qujattarynda eshqandaı qatelik bolmaýy kerek. «Ulttyq qor – balalarǵa» – Memleket basshysynyń jobasy. Bul baǵdarlamaǵa qatysý úshin ata-analarǵa qandaı da bir qujat tapsyrýdyń qajeti joq. Tıisinshe memlekettik organdarǵa júginý qajet emes. Eń bastysy, balalarynyń durys qujat alýyna nazar aýdarýy kerek. Bala týǵan kezde beriletin qujattyń jeke sáıkestendirý nómiri boıynsha barlyq málimet avtomatty túrde alynyp, bala osy baǵdarlamaǵa qatysa alady», dedi ol.
«Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qory» AQ basqarýshy dırektory Murat Sháripovtiń aıtýynsha, «Qazposhtadan» bólek ekinshi deńgeıli otandyq 9 bank «Ulttyq qor – balalarǵa» baǵdarlamasyn júzege asyrýǵa nıet bildirgen. Kelisimge qol qoıyp, qyzmetterdi biriktirýdi júzege asyrý qajet. Salymshy is júzinde ózine qolaıly bankti tańdaı alady. Al qarjynyń esepshotqa túsý tártibine sáıkes aqsha jylyna bir ret túsip otyrady. Iаǵnı jyl sońynda Ulttyq qordyń tabysy eseptelip, onyń 50 paıyzy balalarǵa teńdeı bólinedi. Árbir jyldyń 20 qańtaryna deıin balalardyń tizimi jasalyp, 31 qańtarǵa deıin aqsha shotqa aýdarylyp otyrady. Demek, 18 jasqa deıin qansha qarajat jınalatyny tikeleı Ulttyq qordyń tabysyna baılanysty.
– Kámelet jasyna tolǵan bala qarajatty, birinshiden, turǵyn úı jaǵdaıyn jaqsartý, ekinshiden, oqý aqysyn tóleý maqsatynda paıdalana alady. Shottardaǵy qarajattyń maqsatty paıdalanylýyn saqtaý úshin jobanyń operatory retinde Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qory aıqyndaldy. Sol operatordyń arnaýly portaly bolady. Onyń barlyǵy baǵdarlama 2024 jyldyń 1 qańtarynan bastap iske qosylǵannan keıin arnaıy habarlanady, – deıdi A.Arǵynǵazınov.
El azamaty bilim alý maqsatynda qarjyny memlekettik oqý oryndarynyń oqý aqysyn tóleýge ǵana emes, shetelde oqyǵan jaǵdaıda da oqý aqysyn tóleýge paıdalana alady. Sondaı-aq memlekettik bilim berý jınaqtaý júıesine aýdarýǵa múmkindik beriledi. Qazirgi kezde azamattarǵa joǵary bilimdi qoljetimdi etýdiń qosymsha tetigi retinde «Keleshek» biryńǵaı erikti jınaqtaý júıesin ázirleý bastaldy. Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrliginiń málimetinshe, júıe aıasynda balaǵa arnaıy shot ashylyp, oǵan memleket 60 aılyq eseptik kórsetkish (5 jastaǵy balalarǵa) mólsherinde bastapqy bilim berý kapıtalyn salady. Onda ata-analardyń erikti jarnalary, 5-7 paıyz mólsherinde jyl saıynǵy memlekettik syılyqaqy jáne ınvestısııalyq tabys qarajaty jınalatyn bolady. Aıyna 1 aılyq eseptik kórsetkish mólsherinde eń tómengi jarna salynatyn bolsa, bala 18 jasqa tolǵansha 3,3 mln teńgeden astam qarajat jınalady. Ata-analardyń erikti jarnalary, mysaly, aıyna 3 aılyq eseptik kórsetkishke deıin jetse, 7 mln teńgeden astam qarajat jınaý múmkin bolady. Sonymen qatar júıe aıasynda halyqtyń áleýmettik osal toptaryn qoldaý sharalary kózdelgen. Grantqa túsken jaǵdaıda talapker jınalǵan qarajatty turǵyn úı satyp alýǵa jumsaı alady.
– Eger de ata-ana óziniń balasyna oqýǵa qajet dep qarajat jınaıtyn bolsa, «Keleshek» júıesinde, mysaly, qarajat jınasa, ony bala on segizge tolǵan soń, Ulttyq qordyń balalarǵa arnalǵan qarajatymen biriktirýge bolady. Qarajatty balanyń oqý aqysyn tóleıtindeı jaqsy múmkindikter paıda bolady. Jyldyń sońyna deıin búkil jumys aıaqtalady. Qazir málimetter bazasynyń barlyǵyn tekserip jatyrmyz. Osy jyldyń basynda Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qory ár balaǵa qandaı soma aýdarylady, osy aqparattyń barlyǵyn halyqqa habarlaıdy. Sodan keıin qańtar aıynda, aqpan aıynyń basynda qarajatty ár balanyń jeke shotyna aýdarý boıynsha jumys júrgiziledi, – deıdi Qarjy mınıstrliginiń ókili.
Al bala áleýmettik maqsatty tańdasa, baspanany tek el aýmaǵynan ǵana ala alady. Sondaı-aq 18 jasqa deıin jınalǵan aqsha Ulttyq qorda tek 10 jyl saqtalady. Keıin zeınetaqy qoryna aýdarylady. Iаǵnı zeınetaqy esepshotyn paıdalanýǵa sáıkes qoldana alady nemese ári qaraı zeınetkerlikke shyqqanda paıdalansa bolady. Aıta keteıik, osy ýaqyt aralyǵynda jobaǵa qatysýshy azamattyǵyn aýystyrǵan jaǵdaıda jınalǵan qarajat oǵan berilmeıdi. Al kámeletke tolǵanǵa deıin qaıtadan Qazaqstan azamattyǵyn alsa, jańadan jınaq shoty ashylady.
