Pikir • 24 Jeltoqsan, 2023

Marafon

360 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Bir sát kúıbeń tirlikten arylyp, mı­da­ǵy myń-san oıdan alystap, sál toqtap, ty­nysh­tyq taýyp aınalańa qara­sań, ómirdiń qalaı ótip jatqanyn kóre­siń. Zymyrap jatqan ýaqyt. Sol ýa­qytpen jarysyp, jete almasyn bilse de qul­shyna qýyp bara jatqan adamdar. Eshkimniń artyq ýaqyty joq – bári bir jaqqa, ıakı bir maqsatqa jetýge asyǵady. Áleýmettik jelini baıqasaq ta jaı júrgen adam kórmeısiń: bári birdeńe izdep júr – baqyt, baılyq, tynyshtyq, úılesim, bálkı, ózin. Qazir ózi sondaı zaman boldy ma, eshkim tynysh, qarapaıym ómir súrgisi kelmeıdi eken. Eshkim óz ómirine rıza emes: bári birdeńe ózgertkisi keledi, bári bárin basynan bastaǵysy keledi, bári basqa adam bolǵysy keledi.

Bireý tań alageýimnen turyp, medıtasııa jasaıdy: «Mende bári jaqsy bolady, men baı bolamyn, mynaý – meniń úıim, mynaý – meniń jap-jańa kóligim, myna bir álemniń keremet núktesinde kúnge qyzdyrynyp, demalyp jatyrmyn». Soǵan senedi. Bári óz-ózin damytýǵa, túpsanasymen jumys isteýge, ózderiniń tilimen aıtqanda, ishki daýsyn tyńdaýǵa, ózin tabýǵa qumar (buǵan deıin adasyp júrgen eken). Olardyń oıynsha, adamnyń ómirindegi kez kelgen sátsizdik, joqshylyq, jetispeýshiliktiń bar sebebi – óz oıynda jatyr. Iаǵnı túpsana durys jumys istese, bári kúshti bolady desedi. Mine, koýchtardyń kúrt baıyp ketken búgingi ýaqytynda osy maqsatqa umtylǵan jan jeterlik. О́z álemderinde óz maqsattaryna – jaqsy oılap, jaqsy ómir súrýge talpynyp baǵady. Negizgi jumysynan bólek ıogamen aınalysady, túrli trenıngterge qatysady, sazdan qumyra jasaıdy, sýret salady, bı bıleıdi, til úırenedi, mıdaǵy shekteýlerin buzady, bala kezdegi janyna tıgen «soqqylaryn» shyǵarady... Sodan keıin ǵana ózin tolyqqandy baqytty sezinedi.

«Qaıtsem tabysty bolam, qandaı bıznes asham, qaıtsem baıyp ketem» degen oılar da maza bermeıdi. Uıyqtaýǵa ýaqytty áreń tabatyn sekildi. Jarq-jurq ómir. Bir kúndik josparlary sumdyq qaýyrt. Qaıtsem ózimdi damytamyn dep janushyryp júrgen jandar. Qoǵamnyń mundaı qatty aǵysyna ilesemin dep bir tynbaıdy. Dál bir bárin ózgertýge arnalǵan jappaı marafon bastalyp ketkendeı. Bir jaǵynan, jaqsy ómirge jetemin dep, jaqsy adamǵa aınalamyn dep alasuryp júrgen sol jandardy kórgende keıde aıaısyń. Tynyshsyz ómirlerine qarap janyń ashıdy.

Aınalamyzda kúrt beleń alǵan bul «endi ózgeremin, damımyn» degen bastamanyń sebebi, árıne, áleýmettik jeli. Sondaǵy jarqyldaǵan ómir. Dálirek aıtsaq, bári qy­zyǵatyn tabys­ty adamdardyń «tátti» ómiri. Iá, TıkTok degen bir «ósekshi» boldy. Eshkimniń ómiri beıjaı qalmaıdy. Bári ne istep, ne kıip, ne iship jatqanyn kórsetýge, bul baqytty kúnine qalaı jetkenin, jetis­tikterin qalaı baǵyndyrǵanyn aıtýǵa sheber boldy. Typ-tynysh ómirin súrip, baryna shúkirshilik etip júrgen jannyń kózin qyzdyrady. Olardyń ımmýnıteti álsiz be, áleýmettik jelidegi «tátti» ómirge qyzyqpaı qoımaıdy. О́zin nege sondaı bolmasqa dep qaıraıdy. Sodan solar sııaqty ómir súrýge talpynady. О́ziniń qalaýy emes – ekrannyń arǵy jaǵyndaǵy el-jurttyń istegenin is­teıdi. Bir toqtamaıdy. О́ziniń oıynsha, damyp jatyr. О́ziniń be, álde ózgeniń be, áıteýir bir maqsatqa umtylady. Bireýdiń armanyn óz armanyna uqsatady.

О́z ómirleri ózderine unamaıtyn kóp qaýymnyń osy keıpine parallel kóz al­dy­ma túý shalǵaıdaǵy taǵy bir ómir eles­teıdi. Máselen, elimizdiń shyǵysyndaǵy Qaton­qaraǵaı aýyly. Qalyń qar baıaǵyda-aq tús­ken. Jurt kómir túsirip, ot jaǵýdy bastap ketkeli qaı zaman. Taýdyń sýyǵy qoıyn-qonyshyńa kirip, deneńdi tońazytady. Qońyr tirshilikterin keship, tynysh ómirlerin súrip jatqan halyq. Eshkim eshqaıda asyqpaıdy. Bireýden qaldym dep entelemeıdi. Ýaqytpen jaryspaıdy. Asa bir úlken armandary da joq. Eń bastysy, osy ómirlerine rıza. Ár sátten lázzat alyp, ár isten jaqsylyq kórip, gar­monııada ǵumyr keship jatyr. Olar da ózderinshe baqytty.

Iá, adam qandaı bolsa da, eń aldymen ózin jaqsy kórýi kerek. О́ziniń qalaýyn, óziniń kózqarasyn qurmetteýge tıis. О́ziniń jaqsy minezderin, azdy-kópti talantyn baǵalaýy qajet. Qoǵam qandaı arnaǵa burylsa da adam ózin, óz qundylyǵyn joǵaltpasa deımiz. О́miriniń ár sátin, ár qadamyn sezinip, óziniń jer basyp júrgenin, tiri ekenin, qoǵamda, otbasynda, ortasynda belgili bir orny bar ekenin túısingen jan arman-maqsattarynan da adas­paıdy. Árıne, tiri jan, tiri organızm tabıǵı qalpyna saı qatelesedi, adasady, túńiledi, jylaıdy, qaıta turady, qaıralady. Munyń bári adamdy adam eter tabıǵı qubylys emes pe? Áleýmettik jeliniń jyltyr álemine qyzyqqandar osy tabıǵı ósýden, tabıǵı damýdan nege qashady? Nege óz janyn, óz tánin «laqtyra sala» bireýdiń ómirine enip ketýge daıyn turady? 

Sońǵy jańalyqtar