Baýyrlas elderdi baılanystyrǵan ortalyq

Memorandýmǵa qol qoıý barysynda J.Táshenov ýnıversıtetiniń rektory Qanat Baıbolov ortalyq Prezıdenttiń joǵarydaǵy tapsyrmasy negizinde ashylyp jatqanyn jetkizdi.

– J.Táshenov ýnıversıtetindegi ózbek tili men mádenıeti ortalyǵy joǵary oqý oryndary arasynda ashylǵan alǵashqy ortalyq. Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Samarqandtaǵy Túrki memleketteri uıy­mynyń sammıtinde túrki elderin bir-birimen jaqyndastyrý, baılanysyn arttyrý maqsatynda mádenı ortalyqtar ashý, birlesken bilim baǵdarlamalaryn jasaý, akademııalyq utqyrlyq aıasynda stýdenttermen almasý, ǵylymı jumystardy birlese atqarý kerek degen bolatyn. Prezıdenttiń osy tapsyrmasyn iske asyrý úshin J.Tá­shenov ýnıversıteti ortalyq ashý ıdeıasyn birinshi bolyp qolǵa aldy. Bul joǵary oqý ornynda túrki elderiniń tili men mádenıeti bilim berýdiń bakalavrıat, magıstratýra deńgeıinde oqy­tylady. Jalpy, ýnıversıtetterde bilim berýdiń úsh deńgeıi bar bolsa, sonyń eki deńgeıinde ózbek tilinde bolashaq pe­dagogterdi daıarlaıtyn jalǵyz joǵary oqý orny – osy J.Táshenov ýnıversıteti. Bilim ordasynyń ustanatyn qaǵıdasy, strategııalyq baǵyt-baǵdary – «ózge tildiń bárin bil, óz tilińdi qurmette» ıdeıa­sy, – dedi Qanat Baıbolov.

Ándijan memlekettik pedagogıkalyq ınstıtýtynyń rektory Bahtıer Rasýlov qazaq pen ózbek tili bir, dini bir, mazary men bazary bir, et pen tyrnaqtaı bólinbeıtin týys­qan halyq ekenin aıtty. Sonymen bir­ge talaı ǵasyr birge ómir súrgen baýyr­las qos halyq búgingi zamanda táýel­siz el atanyp, halyqaralyq saıasat sah­nasynda bir-birin qoldap-qýattap júr­gen naǵyz aǵaıyndy memleketter eke­­­­nin maqtanyshpen jetkizdi. Onyń jar­­­­qyn mysaly retinde Samarqandta ót­ken Túrki memleketteri uıymynyń sam­mı­tin­­­degi Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev pen О́zbekstan basshysy Shav­kat Merzııoevtiń túrki halyqtarynyń má­denı-gýmanıtarlyq qarym-qatynasyn ny­ǵaı­týǵa baılanys­ty aıtqan tyń ıdeıa, usy­nys-pikirlerin alǵa tartty. Sonyń negi­zinde J.Táshenov ýnıversıtetinde ózbek tili men mádenıeti ortalyǵynyń ashyl­ǵanyn málimdep, bul ıdeıanyń iske asýyna muryndyq bolǵan el basshylaryna, ýnıversıtet rektoratyna alǵysyn bildirdi. Osy jaǵdaıdy paıdalanyp, baýyrlas elder ǵylymı, mádenı baılanystardy kúsheıte berý ke­rektigin alǵa tartty. Budan bólek О́zbek­stan da keıingi jyldary búgingi zaman­nyń ǵylymy men bilimin damytýǵa den qoıǵanyn, ınnovasııaǵa bet burǵanyn baıandady. Osy jolda eki memleket te bir-birinen ajyramaı, ǵylym jolynda alǵa qoıylǵan maqsattardy birge baǵyn­dy­rýǵa shaqyrdy. О́z kezeginde Ándi­jan memlekettik pedagogıkalyq ıns­tı­tý­­tynda dál osyndaı qazaq tili men má­­de­­nıeti­niń ortalyǵyn ashýǵa aldaǵy ýaqytta jumys júrgiziletinin tilge tıek etti.

Joǵary oqý ornyndaǵy ózbek tili men mádenıeti ortalyǵynyń tusaýkeseri ýnıver­sıtettiń 25 jyldyǵymen tuspa-tus keldi. Osy aıtýly merekege oraı ýnı­versıtette saltanatty is-shara uıym­das­tyryldy. Onda Shymkenttegi joǵa­ry oqý oryndary stýdentteriniń qoly­men jasalǵan dúnıelerden kórme ótkizildi. Oǵan aǵashtan, súıekten oıylyp jasalǵan buıymdar, terini óńdeý arqyly jasaǵan qazaqtyń kóne turmystyq zattary men kıim úlgileri, qarapaıym qaǵazdan keremet dúnıeler týdyrǵan orıgamı, applıkasııa, kvılıng sekildi qolóner zattary, túrli metaldan soǵylǵan zergerlik áshekeıler, san-alýan toqymalar, qyl­qalam óneriniń sheberleri salǵan ádemi kartınalar men portretter qoıyldy. Sonymen birge stýdentter qazaqtyń ult­tyq kıimderin búgingi zaman stılinde óz qol­darymen qaıta jańǵyrtqan jańa top­tamadaǵy sándi kıim úlgileriniń kórse­tilimin uıymdastyrdy. Buǵan qosa ýnı­ver­sıtettiń 25 jyldyǵyna oraı ári mádenı ortalyqtyń ashylýymen baýyr­las qos eldiń ǵylymı-gýmanıtarlyq hám rýhanı saladaǵy baılanystaryn nyǵaı­týdy kózdegen ǵylymı-tájirıbelik konferensııa ótkizildi.

– Ǵylymı konferensııaǵa О́zbekstan, Qyrǵyzstan ýnıversıtetteriniń rektorlary, elimizdegi joǵary oqý orynda­rynyń ǵalymdary shaqyryldy. Basqo­sýda bilimdi damytý, akademııalyq utqyr­lyq aıasynda stýdenttermen almasý, bas­qa da joǵary bilim berý máseleleri tal­qylandy. О́zbekstanda da qazaq tili men mádenıetiniń ortalyqtary bar. Kórshi eldiń Shyrshyq aımaǵynda qazaq balalary qazaq mektebinde oqıdy. Mektep túlekterin joǵary oqý ornynda qazaqsha oqytý úshin akademııalyq utqyrlyq bo­ıynsha Qazaqstanǵa jiberýge bolady nemese bizdiń oqytýshylar О́zbekstanǵa baryp sabaq bere alady. Ýnıversıtettiń 25 jyldyǵyn atap ótý qyrkúıek aıy­nan bastaldy. Sodan beri kóptegen is-shara uıymdastyryldy. Qolóner, án, bıden joǵary oqý oryndarynyń stýdentteri ózara baıqaý ótkizdi. Sonyń qorytyndysy búgingi ǵylymı konferensııa aıasyndaǵy is-sharada belgili boldy. «Táshenov habarshysy» degen respýblıkalyq ǵylymı jýrnal ashyp otyrmyz. Bul da ýnıversıtettiń shırek ǵasyrda jetken jetistiginiń biri. Onyń alǵashqy nómiri aldaǵy naýryz aıynda jaryq kóredi. Sheteldik joǵa­ry oqý oryndarymen baılanysyp, qo­sar­lanǵan bilim berý baǵdarlamasyn beki­tip jatyr. Sondaı-aq pedagogıka, psı­ho­logııa ma­mandyqtary boıynsha dok­toran­týra ashtyq. Jýyrda ǵana «Psı­ho­lo­gııa­lyq empatııa» ortalyǵyn iske qos­­tyq. Onda stýdentter ómirde kezdes­ken túrli qıyn­dyqtan rýhanı-psıho­logııa­lyq qol­daý tabady. Al jastarmen bolǵan syrlasýlar qupııa túrde júredi, – dedi J.Táshenov ýnıversıtetiniń ǵylymı ister jónindegi prorektory Sholpan Arzymbetova.

ShYMKENT