Qataldyǵy men eńseni ezer mysyn jazýshynyń kózin kórgen qalamgerler men qaramaǵynda qyzmet etken áriptes aǵa-apalardyń aýzynan jıi estip júrgendikten bolar, ol kisimen júzbe-júz otyryp suhbat qurý men úshin tipti armandaýdyń ózi múmkin emesteı kórinetin qııal-ǵajaıyp edi. Biraq bir ǵana sát sol qııalymyzdy aqıqatqa aınaldyrdy.
Jazýshynyń 80 jyldyq mereıtoıy týǵan jerinde dúrkirep toılandy. Jýrnalıstigimizdi jeleý ete júrip, Almatydan attanǵan qalamgerler mingen avtobýspen jetip, biz de sol toıdyń tórinen tabyldyq. Oraıy kelgen úzilistiń birinde Sheraǵańmen sýretke túsýge umtyla bergenimiz sol edi, mańaıynda qaptap júrgen ákim-qaralar qalamgerdi kólegeılep, janyna jolatpady. Jastyq maksımalızmniń áseri bolsa kerek, «Osy sátti qur jibersem, endi mundaı múmkindik týmas» degen oı janyma batyldyq syılap, sońynda qalyp bara jatyp bar daýsymmen: «Ata, sizben bir ret sýretke tússem, armanym bolmas edi», dep aıqaılap jiberippin. Daýysqa ekpin qospasa, yǵy-jyǵy halyqtyń ortasynan aqsaqaldyń estı qoıýy ekitalaı edi sebebi.
Baǵyma oraı ótinishimdi qalamgerdiń qulaǵy qalt jibermepti. Sheraǵań sonda qasyna ergen qalyń topty toqtatyp qoıyp: «Aınalaıyn, beri kel», dep qasyna shaqyryp alyp, sýretke tústi. Sáýleli sát sońynda: «Myna qaısarlyǵyń unady. Osy qalybyńnan tanba!» dep bata bergen aqsaqaldyń meıirlengenin paıdalanyp suhbat alǵym keletinin de aıtyp úlgerdim. Ańyz adam sonda jadyrap bir kúlip aldy da: «Qadalǵan jerińnen qan almaı qoımaıtyn qandaı qyzsyń? Myna toı bitsin. Sodan soń habarlas!» dedi. Mundaı aıryqsha meıirim men jyp-jyly jaýapty kútpesem kerek, júregim atqaqtap aýzyma tyǵyldy.
Arada birneshe kún ótken soń, júıtkigen otarba Taraz tórindegi qalamgerdiń qara shańyraǵyna jetkizdi. Boıymdy tolqynystan buryn, qorqynysh bıledi. Sózi mirdiń oǵyndaı qazaq kórkemsózi men kósemsóziniń qyzyl jebesi biz kelgende esik aldynda júrgeli turǵan kólik ishinde otyr eken. Qaladaǵy mekteptiń birinde ótetin shákirttermen kezdesýge ketip barady. Ýaqytynda úlgerippiz. Alashtyń asqar taýdaı aqsaqalyna sálem berip, bir kún boıyna janyna erip, «Sheraǵańnyń jolymen» júrýge ruqsat suradyq. Tolqynystan dirildep shyqqan únimiz men kibirtiktep shyqqan sózimizdegi balalyq ańǵaldyqty ańǵardy ma, álde taǵylymdy tulǵanyń ǵıbratty ǵumyrynan tálim alsaq degen talpynysymyz ben qıyla ótingen usynysymyz unady ma, áýelgi qatqyl júzinde jylý paıda boldy. Jarqyraı bir jymıyp aldy da, kóliktiń artqy bóligindegi oryndy nusqady. Mekteptegi kezdesýden keıin atamen birge aýlada birshama ýaqyt serýendeýdiń de sáti tústi. Ádette bir qaraǵan kisige susty, qatal kórinetin, qııalymyzda talapshyl da tik redaktor, batyl basshy retinde ornyǵyp qalǵan beıneniń júzindegi ol qatqyldyqtan emen-jarqyn áńgime, rııasyz suhbatqa kelgende iz de qalmaıdy eken. Qobaljyp barǵan qorqynyshymyzdy, aqylgóı aqsaqaldyń darqan kóńili, darııa aqyly bir-aq sátte serpip tastady.
«Zaman buzylyńqyrap bara jatqan sııaqty. Bostandyq kóp. Demokratııa jaqsy degenmenen, qazir adamdardyń kóbisinde óz basynyń qamyn oılaý kóbeıip ketti. Biraq keleshekten úmitti úzbeý kerek, bolashaqta barlyǵy da ońalar. Osymen bári bitti, álem túgeldendi dep jáne aıtýǵa bolmaıdy. Áli qaıda? Zaman nebir túrli qulpyrady, neshe túrli ózgeredi. Qazaqqa jalǵyz-aq dúnıe – qazaqtyń keń peıili jetispeıdi. О́kinishke qaraı, osy bir tamasha qasıetimizdi joǵaltyp aldyq», dep kúrsingen qalamger qolyna taıaǵyn alyp, esikke qaraı bettedi. Úndemeı ǵana sońynan erdim. Baspaldaqpen baıaý kóterilip, qazaqylyqty ańsaǵan aqsaqaldyń qalanyń qaq tórindegi kóppáterli úıdiń ekinshi qabatynan oryn tepken qonaqjaı shańyraǵyna qaraı aıańdadyq. Jaryǵy mol túsken úsh bólmeli keń páter eken. «Júre ǵoı, aınalaıyn!» dep tór jaqtaǵy bólmege qaraı ózi bastap, baǵyt túzedi. Qalamgerdiń jazý bólmesine kirgennen-aq kózim birden tórt qabyrǵaǵa bos oryn qaldyrmaı ádemi etip tizilgen kitaptarǵa tústi. Qolymda Almatydan arnaıy «qoltańba qoıǵyzsam» dep arqalaı kelgen jazýshynyń birneshe kitaby bar edi. Sonda sýretker «Bir kem dúnıesin» qolyna alyp, paraqtap otyrdy da: «Nazerke sulýǵa! Jasyń uzaq, ómiriń jarqyn bolyp, shyraıly kúnderiń kóp bolsyn!» dep qoltańbasyn qoıdy. Sóz sońynda: «Jaqsy jýrnalıske eń aldymen talant kerek. Tereń oılanyp jáne sol oıyn halyqqa unaıtyndaı etip jaza, aıta bilýge tıis. Jýrnalıstiń basty mindeti shyndyq ekenin eshqashan esten shyǵarmańdar, aqıqattan attamańdar. Jaltaq emes, jasampaz bolyńdar, batyl bolyńdar! Sonda abyroıly bolasyńdar. Shyndyq – jazýshynyń, jýrnalıstiń anasy. Osyny esten shyǵarmaý kerek. О́zderińdeı jastardyń talabyn kórgende, etken eńbegimiz esh ketpepti deısiń ishteı rıza bolyp, bir marqaıyp qalasyń. Osyndaıda ómir súre bergiń keledi. Adamdar kóńilińdi kóteredi. Jasaryp ketkiń keledi. Barlyǵyń aman bolyńdar», dep aqedil kóńilin aqtara aq batasyn bergen aqsaqal bizdi esikke deıin ózi shyǵaryp saldy.
Qalamgerdiń qoltańbasy qoıylǵan birneshe kitabyn qoltyǵymyzǵa qysa, qazaq baspasóziniń bahadúrimen qımaı qoshtastyq. Bul ýaqytta bizdi tútinin býdaqtata qos ıininen dem alyp otarba kútip turǵan edi bekette. Taǵylymdy tulǵamen ótken ǵıbratqa toly esten ketpes bir kúnimizdi osylaı tarıh qoınaýyna tapsyryp, túrli tebireniske toly áserimizdi arqalap Almatyǵa qaraı júrip kettik…
