Keıingi kezderi ınternet sapasyna júıeli túrde kóńil bólinip keledi. Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstri Baǵdat Mýsın mektepterdegi Starlink ınternet jyldamdyǵyn arnaıy tekserip te júr. Máselen, ol jańa jyl qarsańynda Aqmola oblysyndaǵy Maıshuqyr aýylyna bardy. Mundaǵy jergilikti mektep Starlink arqyly ınternetke qosylǵan. Jyldamdyǵy – 200 MB/sek. Mınıstr kórsetiletin qyzmetterdiń sapasyn tekserip, muǵalimdermen, oqýshylarmen sóılesti. Ustazdar Starlink ınternetine qosylý bilim berý úderisine oń áser etip, zamanaýı oqý materıaldaryna qol jetkizý jeńildegenin aıtty. Sonymen qatar jyldam jeli kún tártibinde turǵan oqýshylar arasyndaǵy sıfrlyq saýatty damytýǵa kómektesedi. «Internet – aýyldyq jerlerde bilim berý ortasyn jaqsartýdyń mańyzdy quraly. Balalardyń ornalasqan jerine qaramastan bilim berýdiń teń múmkindikterin qamtamasyz etedi», dedi mınıstr.
Starlink-SpaceX spýtnıktik ınterneti ózine ǵalam nazaryn jyldam aýdaryp aldy. Ilon Mask álemniń eń shalǵaı túkpirlerine joǵary jyldamdyqtaǵy ınternet jetýi úshin baryn saldy. Bizde de «ǵaryshtyq» ınternet kábilderi shalǵaı aýyldarǵa ornatylyp jatyr. Mınıstrlik 2 myń otandyq mektepke Starlink ornatý maqsatynda «SpaceX» kompanııasymen túpkilikti kelisimshartqa otyrdy. Starlink-ti ornatý ońaı bolǵanymen, qondyrý qıynǵa túsip jatyr.
Mınıstrliktiń habarlaýynsha, qazir SpaceX-ten ınternet Aqmola, Qaraǵandy, Almaty oblystarynyń 10 aýyldyq mektebinde iske qosylǵan. Aıyna ár mektep shamamen 200 dollar tóleıdi. Qazaqstanda Starlink satylymyn iske qosý úshin tehnıkalyq jumystar men zańnamaǵa túzetýler engizý qajet. Tehnologııanyń ereksheligine baılanysty Starlink «Baılanys týraly» zańnyń talaptaryna sáıkes kelmeıdi eken. Baǵdat Mýsın osy jaǵdaıdy retteýdi josparlap otyrmyz degen bolatyn. Biraq birinshi jartyjyldyqta nemese ekinshi jartyjyldyqta sheshiledi degen naqty jospar joq. Sebebi bári Májiliske baılanysty. Negizinen Qazaqstanda 2021 jyly «Starlınk Qazaqstan» JShS tirkelgen edi. Quryltaıshysy Loren Eshlı Dreıer – «SpaceX-tiń» iskerı operasııalar jónindegi bas dırektory. Aty jer jarǵanymen muny qoldaný qarapaıym nusqaýlardan turady. Jazylymdy tólegen kezde sheksiz ınternetti paıdalaný múmkindigi beriledi.
«KazSat spýtnıgi arqyly 176 aýyldyq eldi meken ınternetke qosyldy. О́zderińiz biletindeı, Starlink arqyly qanatqaqty rejimde 10 mektepti ınternetpen qamtydyq. 2024 jylda 2000 mektepti qamtý josparlanyp otyr. Bıyl 3000 bazalyq stan ornatyldy. El boıynsha 723 5G bazalyq stansa iske qosyldy», dedi vedomstvo basshysy.
Internet pen uıaly baılanys jelisiniń sapasy maıshammen qaralýy kerek máseleler qatarynda ekeni málim. Sol sebepti de Sıfrlyq damý mınıstrligi monıtorıng pen túzetý jumystaryn baqylaýda ustaýǵa tyrysady. Operatorlarǵa salynatyn aıyppul kólemi artqan. Aıyppuldardyń artýy operatorlar jumysynyń sapasyn 33 paıyzdan 65 paıyzǵa jaqsartqan. 2023 jyly 3 mlrd 18 mln teńge aıyppul salynyp, 763 jospardan tys tekserý júrgizilipti. Sondaı-aq qalalardaǵy baılanys sapasyn arttyrý, turǵyn úılerdi joǵary jyldamdyqty ınternetke, onyń ishinde FWA tehnologııasyna qosý jumystary júrgizilip jatyr.
«Jyl basynda uıaly baılanysta «aq daqtary» bar 67 mekenjaı anyqtaldy. Turǵyndarmen aqparattyq-túsindirý kezdesýleri turǵyn úı keshenderi boıynsha ótkizildi, onyń ishinde bazalyq stansany montajdaý boıynsha 24 turǵyn úı keshenimen kelisimshart jasalyp, 13 turǵyn úı kesheninde montajdaý merzimi aıaqtaldy. 5G tehnologııasyn Tele-2 operatory 137 jerde iske qosty. Jyl sońyna deıin bazalyq stansalar úshin 26 antenna-machtalyq qurylǵy salý qaıta josparlanyp, qamtý sapasyn baqylaý úshin qaıtalama ólshemder júrgizilip otyrady», dep túsindirdi B.Mýsın.
2027 jylǵa qaraı elimizde ınternet máselesi sheshiledi degen jospar bar. Barlyq aýyldyq eldi mekenge sapaly optıkalyq jeliler jetkiziledi. Memleket jergilikti shaǵyn baılanys operatorlaryn qoldap, olarǵa ınfraqurylymdy damytýǵa granttar da bóletin bolady. Mundaı baǵdarlamalar álemniń barlyq elinde bar. Eki-úsh kompanııaǵa táýeldi bolmas úshin shaǵyn operatorlardyń yqpalyn arttyrý óte tıimdi. Elde 60-qa jýyq shaǵyn operator jumys isteıdi. Aýyldarda 3G jáne uıaly telefonnan basqa ınternetke qosylýdyń basqa múmkindigi joq ekeni jáne ras.
«Biz qazir «Starlink» kompanııasymen qanatqaqty jobany júzege asyryp jatyrmyz. Iаǵnı ınterneti óte álsiz, bilim berý júıesin jańǵyrtýǵa jaramaıtyn sekýndyna 4 megabıt jyldamdyqpen jumys isteıtin mektepterdi tańdaımyz. Zańnamalyq shekteýler bar jáne bul shekteýler elimizde ǵana emes. Qazir barlyq memleket baılanys salasyn retteıtin zańnamany qaıta qarap jatyr. Starlink jańa baılanys tehnologııasy bolǵandyqtan, úsh jyl baılanys qyzmetterin usyný úshin jergilikti jerde jabdyq ornatyp, baılanys jelilerimen rettelýi kerek edi. Qazir olar tıimdilikti arttyrý joldaryn izdep, ǵaryshta eń jaqsy jerserik baılanysyn jasady jáne soǵan sáıkes qyzmet kórsete alatyn elder aýmaǵynda jabdyq ornatý qajettigi bolmaı qaldy», dedi Baǵdat Mýsın.
Internet máselesi júıeli josparmen sheshimin tabady dep senemiz. Oǵan qosa B.Mýsın otandastardy ınternet-gıgıena saqtaýǵa da shaqyrdy. Ol aı saıyn 25 Gb ınternet qoldaný shamadan tys, artyq dep esepteıdi. Sıfrlyq damý mınıstrliginiń Astanada ótken qorytyndy jıynynda Baǵdat Mýsınge mobıldi operatorlardyń lımıtsiz tarıfti alyp tastaýy jáne maksımaldy túrde 25 Gb berip, tarıf baǵasyn qymbattatqany týraly suraq qoıyldy. «Tarıf baǵasyn nelikten kótergeni týraly jaýap bere almaımyn. Biraq eger 25 gb jetpeıtin bolsa, ol adam shamadan tys ınternet qoldanatyn shyǵar. Sebebi bul – óte aýqymdy mólsher. Men operatorlardyń tarıfti bulaı ózgertkenin qoldamaımyn», dep jaýap berdi mınıstr. Halyq tarıftiń basym bóligin áleýmettik jeliler men beınehostıngterge paıdalanatynyn aıtty. Jelini kóp paıdalanýdyń zııany da kóp ekenin eskertti. «Azamattar ınternet-gıgıenany saqtaýy kerek dep esepteımin. Operator tarıfke berilgen aqshany ózi alyp qoımaıdy. Ony halyqaralyq trafıkke tóleıdi. Oǵan qosa trafıktiń qaýipsizdigin qamtamasyz etetin qurylǵylardyń da jumysy bar», dedi ol.
