Qoǵam • 22 Qańtar, 2024

Qoǵam talqylaǵan zań qýatty

220 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Elordada Prezıdenttik ortalyq pen Parlamentarızm ınstıtýty uıymdastyrǵan dóńgelek ústelde depýtattar men sarapshylar Memleket basshysynyń «Egemen Qazaqstan» gazetine bergen suhbatynda aıtylǵan ıdeıalar men bastamalaryn is júzinde qalaı iske asyrý kerektigin talqylady.

Qoǵam talqylaǵan zań qýatty

Prezıdent suhbatynda ishki jáne syrtqy saıasattyń, sondaı-aq áleýmettik-ekonomıkalyq saıa­sattyń basymdyqtary egjeı-tegjeı baıandaldy. Ásirese maqala­da áleýmettik-ekonomıkalyq jáne qoǵamdyq-saıası reformalardy zańnamalyq qamtamasyz etý basty orynǵa qoıyldy. Basty qyzmeti depýtattarǵa zań shyǵarý bastamasyn iske asyrý, zań jobasyn ázir­leý, zańnamalyq tıimdi­ligin taldaý­ǵa kómek kórsetýge baǵyttalǵan Par­lamentarızm ınstıtýty búginde Memleket bas­shysynyń reformalaryn quqyq­tyq qamtamasyz etýge kóńil bólip otyr. Jıynnyń maqsaty da sol – osy saladaǵy ázirlemeler men zertteýlerdiń nátıjelerin saralap, ortaq oı-pikirlerdi talqylaý.

Dóńgelek ústel jumysyn ashqan Parlamentarızm ınstıtýty­nyń dırektory Qanatbek Safınov jıyn­nyń mańyzdylyǵyna toqtal­dy. «Basqosýmyz Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev bas­ta­ma­shylyq etken quqyqtyq refor­malardy is júzinde iske asy­rýǵa arnalyp otyr. Búgin aı­tyl­ǵan saraptamalyq taldaýlar men ortaq oı-usynystar asa qajet. Sebebi Prezıdenttiń «Egemen Qazaqstan» gazetine bergen suhbatynda aı­tylǵan tezıster zań shyǵarý úde­risi­niń negizi bolýǵa tıis», dedi ol.

Parlament Májilisiniń Agrar­­lyq máseleler jónindegi komı­­tetiniń tóraǵasy, «Aýyl» par­tııa­synyń tóraǵasy Serik Egiz­baev Prezıdenttiń suhba­tyn «Memleket pen qoǵamnyń damý vektorlary kórsetilgen baǵdarlamalyq maqala» dep atady. Osylaı degen ol belgili bir problemalar baıqalatyn el­diń agrarlyq sektoryn damytýǵa toqtalý qajettigin jet­kizdi. My­saly, «Aýyl» partııa­sy bas­shysynyń aıtýynsha, eldiń IJО́-de aýyl sharýashylyǵynyń úlesi nebári 4,2 paıyzdy quraıdy. Depýtat ımporttalǵan jemis-jıdek kókónisteriniń jergilik­ti naryq­taǵy ústemdigine de qynjylys bildirdi. Saldary­nan olar báseke­lestikke tótep bere almady jáne eldiń ońtústigin­degi jylyjaı sharýashylyq­tary jabyldy. Onyń aıtýynsha, Úkimettiń sharýalar aldynda sýbsıdııalar boıynsha 155 mıllıard teńgege bereshegi bar. Jınaqtalǵan problemalardy sheshý úshin Parlament depýtattary, atap aıtqanda, «Aýyl» partııasynyń fraksııasy «Otbasy bankine» uqsas Agrobank týraly zań jobasyna bastamashylyq jasaıdy. Bul shara agrarlyq sektordy kredıtteýdi jaqsartatynyn atap ótip: «Prezıdent Q.Toqaev qyrkúıek aıynda 2029 jylǵa qaraı eldiń IJО́-ni eki esege arttyrý týraly mindet qoıdy. 2023 jyldyń qorytyndysy boıynsha álemdegi kúrdeli geosaıası jaǵdaıǵa qaramastan, ekonomıkamyz damýdyń oń úrdisin saqtap otyr. Byltyr IJО́ 4,9 paıyzǵa ósti. Naqty mánde bul – 75,5 trıllıon teńge. Ekonomıkanyń ósýin odan ári kórsetý úshin ýaqtyly qabyldanǵan zańdar qajet. Bul oraıda Parlament pen Úkimet birlesip jumys istep jatyr», dedi depýtat.

Al Májilis depýtaty Murat Ábenov Memleket basshysy­nyń suh­batynda kórsetilgen saıa­sı re­for­malardyń mańyzdy qory­tyn­dylaryna toqtaldy. «Qoǵamda saıası reformalardyń qanshalyq­ty tıimdi ekendigi jáne odan ári ózgerister bola ma?» degen suraqtar burynnan pisip jetilgen. Prezıdent suhbatynda osy suraqtarǵa jaýap berdi. Árı­ne, reformalar tez bolmaıdy. Degenmen búgin biz reformalardyń iske asyrylyp jatqanyn kórip otyrmyz. Mysaly, Parlament, máslıhattar, ákimder depýtattaryn saılaý júıesi jaqsardy, Parlament pen Esep beretin úkimettiń róli kúsheıtildi», dedi depýtat. Alaıda zańnamalyq ju­mysty odan ári jaqsartý jumys­tary alǵa basýǵa tıis. Bul úshin Parlamentte analıtıkalyq zertteýler júrgizý, mamandardy tartý jáne tájirıbe almasý úshin arnaıy alańdar qurý mańyzdy bolyp otyr.

«Barlyq pikirtalas kóshede emes, Parlamentte ótýi kerek. Par­­lament barlyq damyǵan el­der­­degi­deı jurtshylyqtyń piki­rin jet­kizý jáne eń tıimdi sheshim­der qabyldaý quraly bolýǵa tıis», dep qorytyndylady sózin depýtat.

Qabyldanatyn zańdardy qoǵam ózi talqylaýǵa tıis. Áıt­pese, ózgere beretin zańdar ómirsheń bolmaıdy. Bul oraıda Par­lamentarızm ınstıtýtynyń sarapshylary qoǵam, jalpy el úshin bolashaq zańnamalyq aktiler muqııat oılastyrý qajettigin atap ótti. Sóz sońynda Prezıdenttik ortalyq dırektorynyń orynba­sary Serik Sydyqov ortalyq otan­dyq jáne sheteldik sarapshy­lar úshin eldiń saıası jáne áleýmet­tik-ekonomıkalyq ómiriniń ózekti máselelerin talqylaıtyn turaqty dıalog alańyna aınalatynyna senim bildirdi. 

Sońǵy jańalyqtar