Kollajdy jasaǵan – Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»
Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń dereginshe, elimizdegi qus fabrıkalary otandyq naryqqa qajet ónimdi tolyǵymen qamtyp qana qoımaı, eksportqa suranys jasaǵan elderdi de jarylqap otyr. Máselen, byltyr óndirilgen taýyq jumyrtqasynyń sany 5 mlrd-tan asyp, ishki suranystyń 102 paıyzyn quraǵan. Qazirgi kúni qus jumyrtqasyn óndiretin 32 fabrıka bar.
Pavlodar oblysyna jumys saparymen kelgen Aýyl sharýashylyǵy vıse-mınıstri Amanǵalı Berdalın atalǵan ónim boıynsha naryqtaǵy jaǵdaıdy baıandady. Onyń aıtýynsha, elimizde taýyq jumyrtqasy boıynsha eshqandaı tapshylyq joq.
«Otandyq naryqta qus jumyrtqasy barynsha jetkilikti ekeni baıqalyp otyr. 2022 jyly otandyq óndirýshiler 5 mlrd dana, byltyrǵy jyldyń alǵashqy 11 aıynda 4,9 mlrd dana jumyrtqa óndirgen. Jumyrtqanyń bul kólemi eldegi suranystyń 102 paıyzyn quraıdy. Iаǵnı kásipkerlerdiń qolynda syrtqa shyǵarýǵa arnalǵan artyq ónim bar degen sóz. Onyń ústine qazir elimiz boıynsha 10 qus fabrıkasynyń (jumyrtqa baǵytynda) qurylysy júrgizilip jatyr. Aldaǵy ýaqytta bizdiń mınıstrlik mundaı óndiristik kásiporyndar joq Ulytaý, Jetisý, Mańǵystaý, Shyǵys Qazaqstan, Abaı oblystarynda 25 paıyzdyq ınvestsýbsıdııa engizýdi josparlap qoıdy. О́tken jyldyń 11 aıynda óndirýshilerimiz syrtqa 264 mln dana jumyrtqa eksporttaǵan. Eger otandyq naryqta shyn máninde jetispeýshilik bolsa, biz ákimshilik amal qoldanyp, oǵan jol bermes edik. Tek Aýǵanstanǵa 10 aı ishinde 115 mln dana jumyrtqa jiberippiz. Jalpy, Reseı, Aýǵanstan jáne ózge de elderge eksporttalyp jatyr», deıdi vıse-mınıstr.
Agroónerkásip kesheninde 34 broıler tıpindegi jáne 32 jumyrtqa baǵytyndaǵy fabrıka bar. Investısııalyq sýbsıdııadan bólek, kásipkerlerge bir kúndik balapan satyp alǵany úshin 60 teńgeden demeýqarjy tólenedi. Buǵan qosa aldaǵy aılarda jumyrtqa óndirý boıynsha ishki rezervter iske qosyla bastaıdy dep kútilip otyr. Bul degenimiz – buǵan deıin toqtap qalǵan fabrıkalardy qaıta júrgizý.
«Elimiz boıynsha jumyrtqa óndirip kelgen 5 fabrıkanyń jumysy toqtap tur. Biz erteńnen bastap olardyń máselesin talqylaýdy bastaımyz. Árqaısysynyń toqtaý sebebin anyqtap, tezirek iske qosylýyna múddelimiz. Eger qarajat tapshylyǵynan turyp qalǵan bolsa, bıýdjetten qarjy beriledi. Keıbir kásiporyndar jergilikti naryqta jumyrtqanyń kóbeıip ketýinen tejelip qalǵan bolýy múmkin. Mundaı óndiris oryndaryna jumysyn qaıta jańǵyrtýǵa jaǵdaı jasalady. Qazir jumyrtqanyń baǵasy ósti, onyń bosatý quny kásipkerler úshin tıimdi. Osyndaı rezervter esebinen aldaǵy ýaqytta Reseı eline jumyrtqa eksportyn joǵary deńgeıde uıymdastyrýǵa múmkindik bar. Al ózimizdiń naryqta tapshylyq qalyptaspaıdy, bizde qor jetkilikti», dep naqtylady vıse-mınıstr.
Pavlodar oblysynyń turaqtandyrý qory 2022 jyly 6,5 mln dana jumyrtqa satyp alǵan. Onyń 1,5 mln danasy byltyr jergilikti saýda salasyndaǵy kásipkerlerge arzan baǵada bosatyldy. Qoıma esebinde turǵan 5 mln dana qus jumyrtqasy aldaǵy jazǵa deıin jetedi dep boljanyp otyr. Ádette aımaqta jumyrtqa baǵasy naryqta ónim kóbeıgen ýaqytta, sáýir–mamyr aılarynda tómendeıtini málim. Qazir ónimniń ondyǵy (I suryp) qordan 426 teńgeden bosatylsa, al áleýmettik dúkenderde 468 teńgeden satylyp jatyr.
Aıta keteıik, Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi et baǵytyndaǵy qus fabrıkalarynyń da qaıta jandanýyna yqylas tanytyp otyr. Pavlodar oblysynda buǵan deıin Qyzyljar qus fabrıkasy toqtap qalǵan edi. Jaqyn ýaqytta memleket qoldap jiberse, kásiporynnyń tamyryna qaıta qan júgirýi ǵajap emes.
Pavlodar oblysy
