Norvegııalyq dramatýrg Genrık Ibsenniń 1879 jyly jazylǵan «Qýyrshaq úı» pesasy 2001 jyly IýNESKO-nyń dúnıejúzilik qujattyq murany qorǵaý boıynsha «Álem jady» tizimine engizilgen edi. Qoıylymnyń basty keıipkeri Nora kúıeýi Torvaldti ajaldan arashalaý úshin baryn salady, tipti ótirikke barady. Derttiń beti qaıtyp, bıik mansapqa qol jetip, endi baqytty ómirdiń esigi ashyldy degende, kútpegen jerden qupııa ashylmaq, bári kúl-talqan bolmaq... Nora kúıeýinen qoldaý, keshirim kútedi, óıtkeni osynyń bári sol úshin jasalǵan edi ǵoı...
Keıipkerleriniń ishki jan-dúnıesin qobaljytyp, san qalypqa túsiretin kúrdeli psıhologııalyq pesany qazaq tiline tárjimalaǵan – Elmıra Jumajanqyzynyń ózi bolatyn. Onyń ústine qoıylymdaǵy 4 keıipkerdi – Nora kelinshek, onyń kúıeýi Torvaldt, advokat Helmer men qyz kúnindegi qurbysy Frý Lınneni Elmıra Maqashevanyń jalǵyz ózi somdap shyqty. Osylaısha, óziniń 50 jasqa tolǵan týǵan kúninde kórermenderge erekshe mádenı tartý jasady.
– Bul pesanyń jazylǵanyna 1,5 ǵasyr ótse de ózektiligin joǵaltpaǵan dúnıe. Biz ony qazaq tiline aýdaryp, bir adamdyq monospektakl etip yńǵaıladyq. Qoıylym Elmıra Maqashevanyń benefısine arnaıy daıyndaldy, – deıdi qoıýshy rejısser, Qazaqstan Respýblıkasy mádenıet qaıratkeri Batyrbek Shambetov.
Jalǵyz ártistiń bir qoıylymda birden 4 obrazdy alyp shyǵýy – Oral teatry tarıhynda buryn-sońdy bolmaǵan dúnıe. Sondyqtan da bul ońaıǵa túspegeni anyq. Degenmen, 30 jyldyq sahnalyq tájirıbesi Elmıra Jumajanqyzynyń ábden qalyptasqan óner sheberi ekenin kórsetti. Qoıylym sońynda kesh ıesi kórermenniń ystyq yqylasyna bólenip, qushaq-qushaq gúldiń astynda qaldy. Batys Qazaqstan oblysynyń ákimi Narıman Tóreǵalıev alǵyshatpen marapattalsa, ónerpazdyń týǵan jeri – Terekti aýdany da arnaıy quttyqtap, ıyǵyna qamzol japty.
Aıta keteıik, Elmıra Maqasheva – ártistigi, aýdarmashylyǵynan bólek, qoǵamdyq jumystardyń da belortasynda júretin qaıratker jan. О́tken jyly ǵana Terekti aýdanynyń qurmetti azamaty atandy. 2021 jyly Oral qalasyndaǵy Oqýshylar saraıy janynan «Maqasheva teatryn» ashyp, júrgizip keledi. Qazir bul teatrda 50-ge jýyq bala sahna ónerine tárbıelenip, qala mektepterinde birneshe qoıylym daıyndap úlgergen.
Batys Qazaqstan oblysy
