Qoǵam • 07 Aqpan, 2024

Kereký demografııasyna dem bergen joba

163 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Elimizdiń soltústik aımaq­ta­rynda eńbek kúshin, ıaǵnı halyq­tyń sanyn retteý – mem­le­kettiń mańyzdy strategııasy. Keıingi jyldary Kereký óńiri jyl saıyn bóli­netin kvo­tany sáti­men oryndap, qo­nys aýdarýshylardyń kó­ńi­­lin taýyp keledi. Byl­tyr­­­dyń ózinde aımaqqa 3 352 adam kóship kelgen.

Kereký demografııasyna dem bergen joba

«Qýatty aımaqtar – el damýy­nyń draıveri» ulttyq jobasy aza­mat­­tardyń ómir súrýine qolaıly jaǵdaı jasaýǵa baǵyttalǵan. Ulttyq jobanyń maqsaty – halyqtyń negizgi qyz­metterge teń qoljetimdiligin qam­tamasyz etý, turǵyn úı-kommý­nal­dyq jaǵdaıdy, kólik baılanysyn jaq­­­sartý jáne eldiń tranzıttik áleýeti men halyqtyń utqyrlyǵyn art­tyrý.

Joba aıasynda Ertis-Baıan jeri­ne qonys aýdarǵandardyń biri – Sholpan Ermahanova. Ol ulymen bir­ge byltyr Qyzylorda oblysynan Pavlodar qalasyna kóship keldi. Sholpan Ǵanıqyzynyń mamandyǵy – kitaphanashy. Munda ol birden jumysqa ornalasqanyn aıtady.

– Kitaphana júıesinde 10 jyldan astam tájirıbem bar. Bul jaqqa kelýime ulymnyń allergııalyq aýrýy­­­­ sebep boldy. Dárigerler ár­túrli em­deý sharasyn qoldanyp kór­di, biraq eshbir em-dom kómek­tes­pe­di. Aqyry ulymdy qarap júrgen dári­ger­diń usynysy boıynsha klımaty jaıly ózge óńirge qonys aýda­­rýǵa bel býdyq. Astana nemese Pav­lodar qalalarynyń birin tań­da­ýym kerek bolǵan. Kerekýdi qup kórdim. Dostarym arqyly oń­tús­tik óńirlerden erikti túrde qonys aýdarý baǵdarlamasy baryn bildim. Pavlodar qalasyna kóship kelgen soń «Mansap ortalyǵyna» habarlasyp, kóshi-qon baǵdarlamasyna qatysýǵa nıet tanyttym. Meni birden S.Toraı­­­ǵyrov atyndaǵy oblystyq ki­­­tap­­­­ha­naǵa jumysqa aldy. Keıin S.Baıazıtov atyndaǵy balalar oqý orta­­­ly­ǵyna aýys­tym, – dep bólisti ózi jaıynda Sh.Ermahanova.

Aıtýynsha, 5 jyl boıy al­ler­gııa­­sy qınap kelgen uly munda qo­nys aýdarǵaly dertinen jazyla bastapty. Densaýlyq jaǵdaıy jaqsaryp, qazirgi kúni boks úıir­me­sine baryp júr. Máshhúr Júsip atyndaǵy mek­teptiń 7-synybynda oqıtyn jasóspirim ózine dostar taýyp úl­ger­gen.

Sholpan Ǵanıqyzy munda kelge­ni­n­e ókinbeıtinin jetkizdi. Turyp jatqan páteriniń jaldaý aqy­synyń basym bóligin bıýdjet kóte­redi. Otbasyna kóship kelgeni úshin sýbsıdııa da tólengen. Endi jaǵdaıy jetse, bank arqyly páter satyp alýǵa bel baılady.

Ońtústikten kelgender qata­ryn­­da kásibin jolǵa qoıyp úlgergen jandar da barshylyq. Mysal úshin, Núrııa Manatova sonaý Almaty qalasynan qonys aýdarǵan. Ol «Bastaý bıznes» jobasy boıynsha kásipkerlik ne­giz­de­rine oqytýdy tá­mamdap, kásip­kerlikke qadam basty. Bıznes jos­paryn túzip, «Ult­tyq stıldegi foto jáne beınetúsiri­lim­der úshin etnofoto­stýdııa» ashýǵa bıznes grant ıelendi.

«Bul jaqtaǵy jurttyń ulttyq salt-dástúr men kıimge, túrli be­zen­dirýlerge degen qyzyǵý­shy­ly­ǵy joǵary ekenin bilip jatyrmyz. Memlekettiń qoldaýymen ózim­niń jeke stýdııamdy ashyp, qa­zir kóp­­shilikke foto jáne beıne­tú­si­rý qyzmetin kórsetemin. Foto­aı­maq­taǵy dekorasııa ulttyq úlgide jabdyqtalyp, bezendirilgen. Toı-tomalaqtarda fotoaımaqtar qura­myz, kıimder usynamyz. Bas­tysy, turaqty tutynýshylar qalyp­ta­syp keledi. Kerekýge kóship kelge­ni­me óte qýanyshtymyn. Jańa tur­ǵy­lyqty jerimde barlyq qajetti tólemdi aldym, kásibimdi ashtym. Eń bastysy, ózimniń súıikti isimmen aınalysyp jatyrmyn», deıdi Núrııa Nurtaıqyzy.

Pavlodar oblysynyń jumyspen qamtýdy úılestirý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmasynyń basshysy Almıra Dısıýpovanyń dereginshe, adamdardy erikti qonys aýdarý baǵdarlamasy aıasynda óńirge 2017-2023 jyldar aralyǵynda jumys kúshi artyq óńirlerden 17 838 azamat (3738 otbasy) qonys aýdarǵan. Kóship kelgen azamattar oblys boıynsha barlyq aýdan-qalalarda shoǵyrlanǵan. Kvota kóle­mi jyl saıyn ulǵaıyp keledi. Salystyrmaly túrde alsaq, 2017 jyly óńir 468 adamdy qabyldasa, byltyr 3352 adam kóship kelgen.

2024 jyly Pavlodar oblysyna syrttan keletin qandastar men qonys aýdarýshylardy qabyldaýǵa 3505 adamǵa kvota bólinip otyr. Onyń ishinde qandastarǵa – 902, ishki qonys aýdarýshylarǵa 2603 kvota bólingen.

«Kóship kelýshilerdi oblystyń barlyq qalasy men aýdanynda (3 qala, 10 aýdan) ornalastyrý jos­­parlanyp otyr. Pavlodar oblysyna medısına, bilim berý, aýyl sharýashylyǵy, qyzmet kór­se­tý jáne mádenıet salalaryna maman­dar qa­jet. Muny kóshi-qon barysynda eskeretin bolamyz. Qonys aýdarýshylardy ynta­landyrý maqsatynda 2023 jyldan bastap turǵyn úı satyp alý úshin baspana qunynyń 50 paıyzyn quraıtyn, biraq 4 mln teńgeden aspaıtyn mólsherde qar­jylyq kómekke quqyǵy bar eko­no­­mıkalyq utqyrlyq sertıfıkaty en­gizildi. Jyl qorytyndysy bo­ıynsha Pavlodar oblysynda 542 otbasyna turǵyn úı satyp alý úshin ekonomıkalyq utqyrlyq sertı­­fı­kattary tólendi», deıdi A.Dısıýpova.

Byltyr turǵyn úımen qamta­ma­syz etý maqsatynda 542 otbasyna utqyrlyq sertıfıkaty berilipti. Jalpy, kóshi-qon baǵdarlamasynyń qaǵıdalary men talaptary qonys aýdaryp kelip jatqandardyń kóńi­li­nen shyǵatyndaı-aq. Jergi­likti jumyspen qamtý organdary eńbek­pen qamtyp, bir jylǵa baspanasyn jaldap berip, tipti ıpotekaǵa páter alsa, alǵashqy jarnasyn da tólep, túrli kómek qoldaryn sozyp otyr.

О́ńirlik statıstıka departamenti byltyr jeltoqsan aıynda Pavlodar oblysynda turyp jatqan halyqtyń sany 754 369 adamǵa jetkenin habarlady. 2023 jylǵy qańtar-qarasha aılarynda halyqtyń tabıǵı ósimi 2 839 adamdy quraǵan. Mundaı oń ózgeris keıingi jyldary keńinen baıqalyp otyr. Kóshi-qon baǵdarlamasynyń keregesi keńeıer bolsa, teriskeıdegi halyqtyń sany budan da eselene túserine shúbámiz joq.

 

Pavlodar oblysy 

Sońǵy jańalyqtar