«Qýatty aımaqtar – el damýynyń draıveri» ulttyq jobasy azamattardyń ómir súrýine qolaıly jaǵdaı jasaýǵa baǵyttalǵan. Ulttyq jobanyń maqsaty – halyqtyń negizgi qyzmetterge teń qoljetimdiligin qamtamasyz etý, turǵyn úı-kommýnaldyq jaǵdaıdy, kólik baılanysyn jaqsartý jáne eldiń tranzıttik áleýeti men halyqtyń utqyrlyǵyn arttyrý.
Joba aıasynda Ertis-Baıan jerine qonys aýdarǵandardyń biri – Sholpan Ermahanova. Ol ulymen birge byltyr Qyzylorda oblysynan Pavlodar qalasyna kóship keldi. Sholpan Ǵanıqyzynyń mamandyǵy – kitaphanashy. Munda ol birden jumysqa ornalasqanyn aıtady.
– Kitaphana júıesinde 10 jyldan astam tájirıbem bar. Bul jaqqa kelýime ulymnyń allergııalyq aýrýy sebep boldy. Dárigerler ártúrli emdeý sharasyn qoldanyp kórdi, biraq eshbir em-dom kómektespedi. Aqyry ulymdy qarap júrgen dárigerdiń usynysy boıynsha klımaty jaıly ózge óńirge qonys aýdarýǵa bel býdyq. Astana nemese Pavlodar qalalarynyń birin tańdaýym kerek bolǵan. Kerekýdi qup kórdim. Dostarym arqyly ońtústik óńirlerden erikti túrde qonys aýdarý baǵdarlamasy baryn bildim. Pavlodar qalasyna kóship kelgen soń «Mansap ortalyǵyna» habarlasyp, kóshi-qon baǵdarlamasyna qatysýǵa nıet tanyttym. Meni birden S.Toraıǵyrov atyndaǵy oblystyq kitaphanaǵa jumysqa aldy. Keıin S.Baıazıtov atyndaǵy balalar oqý ortalyǵyna aýystym, – dep bólisti ózi jaıynda Sh.Ermahanova.
Aıtýynsha, 5 jyl boıy allergııasy qınap kelgen uly munda qonys aýdarǵaly dertinen jazyla bastapty. Densaýlyq jaǵdaıy jaqsaryp, qazirgi kúni boks úıirmesine baryp júr. Máshhúr Júsip atyndaǵy mekteptiń 7-synybynda oqıtyn jasóspirim ózine dostar taýyp úlgergen.
Sholpan Ǵanıqyzy munda kelgenine ókinbeıtinin jetkizdi. Turyp jatqan páteriniń jaldaý aqysynyń basym bóligin bıýdjet kóteredi. Otbasyna kóship kelgeni úshin sýbsıdııa da tólengen. Endi jaǵdaıy jetse, bank arqyly páter satyp alýǵa bel baılady.
Ońtústikten kelgender qatarynda kásibin jolǵa qoıyp úlgergen jandar da barshylyq. Mysal úshin, Núrııa Manatova sonaý Almaty qalasynan qonys aýdarǵan. Ol «Bastaý bıznes» jobasy boıynsha kásipkerlik negizderine oqytýdy támamdap, kásipkerlikke qadam basty. Bıznes josparyn túzip, «Ulttyq stıldegi foto jáne beınetúsirilimder úshin etnofotostýdııa» ashýǵa bıznes grant ıelendi.
«Bul jaqtaǵy jurttyń ulttyq salt-dástúr men kıimge, túrli bezendirýlerge degen qyzyǵýshylyǵy joǵary ekenin bilip jatyrmyz. Memlekettiń qoldaýymen ózimniń jeke stýdııamdy ashyp, qazir kópshilikke foto jáne beınetúsirý qyzmetin kórsetemin. Fotoaımaqtaǵy dekorasııa ulttyq úlgide jabdyqtalyp, bezendirilgen. Toı-tomalaqtarda fotoaımaqtar quramyz, kıimder usynamyz. Bastysy, turaqty tutynýshylar qalyptasyp keledi. Kerekýge kóship kelgenime óte qýanyshtymyn. Jańa turǵylyqty jerimde barlyq qajetti tólemdi aldym, kásibimdi ashtym. Eń bastysy, ózimniń súıikti isimmen aınalysyp jatyrmyn», deıdi Núrııa Nurtaıqyzy.
Pavlodar oblysynyń jumyspen qamtýdy úılestirý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmasynyń basshysy Almıra Dısıýpovanyń dereginshe, adamdardy erikti qonys aýdarý baǵdarlamasy aıasynda óńirge 2017-2023 jyldar aralyǵynda jumys kúshi artyq óńirlerden 17 838 azamat (3738 otbasy) qonys aýdarǵan. Kóship kelgen azamattar oblys boıynsha barlyq aýdan-qalalarda shoǵyrlanǵan. Kvota kólemi jyl saıyn ulǵaıyp keledi. Salystyrmaly túrde alsaq, 2017 jyly óńir 468 adamdy qabyldasa, byltyr 3352 adam kóship kelgen.
2024 jyly Pavlodar oblysyna syrttan keletin qandastar men qonys aýdarýshylardy qabyldaýǵa 3505 adamǵa kvota bólinip otyr. Onyń ishinde qandastarǵa – 902, ishki qonys aýdarýshylarǵa 2603 kvota bólingen.
«Kóship kelýshilerdi oblystyń barlyq qalasy men aýdanynda (3 qala, 10 aýdan) ornalastyrý josparlanyp otyr. Pavlodar oblysyna medısına, bilim berý, aýyl sharýashylyǵy, qyzmet kórsetý jáne mádenıet salalaryna mamandar qajet. Muny kóshi-qon barysynda eskeretin bolamyz. Qonys aýdarýshylardy yntalandyrý maqsatynda 2023 jyldan bastap turǵyn úı satyp alý úshin baspana qunynyń 50 paıyzyn quraıtyn, biraq 4 mln teńgeden aspaıtyn mólsherde qarjylyq kómekke quqyǵy bar ekonomıkalyq utqyrlyq sertıfıkaty engizildi. Jyl qorytyndysy boıynsha Pavlodar oblysynda 542 otbasyna turǵyn úı satyp alý úshin ekonomıkalyq utqyrlyq sertıfıkattary tólendi», deıdi A.Dısıýpova.
Byltyr turǵyn úımen qamtamasyz etý maqsatynda 542 otbasyna utqyrlyq sertıfıkaty berilipti. Jalpy, kóshi-qon baǵdarlamasynyń qaǵıdalary men talaptary qonys aýdaryp kelip jatqandardyń kóńilinen shyǵatyndaı-aq. Jergilikti jumyspen qamtý organdary eńbekpen qamtyp, bir jylǵa baspanasyn jaldap berip, tipti ıpotekaǵa páter alsa, alǵashqy jarnasyn da tólep, túrli kómek qoldaryn sozyp otyr.
О́ńirlik statıstıka departamenti byltyr jeltoqsan aıynda Pavlodar oblysynda turyp jatqan halyqtyń sany 754 369 adamǵa jetkenin habarlady. 2023 jylǵy qańtar-qarasha aılarynda halyqtyń tabıǵı ósimi 2 839 adamdy quraǵan. Mundaı oń ózgeris keıingi jyldary keńinen baıqalyp otyr. Kóshi-qon baǵdarlamasynyń keregesi keńeıer bolsa, teriskeıdegi halyqtyń sany budan da eselene túserine shúbámiz joq.
Pavlodar oblysy