Megapolıste kez kelgen qulypty buzyp, urlanǵan avtokólikterdi bólshektep satýmen aınalysatyn17 qylmystyq top qolǵa tústi. Qylmystyń bul túriniń ashylýy 13,9 paıyzǵa artty degen Polısııa departamentiniń resmı ókili Saltanat Ázirbek, jedel ýákilder qoǵamdyq oryndarda urlyqpen aınalysqan 119 qaskúnemdik toptyń jolyn keskenin málimdedi.
О́ńirlik kommýnıkasııalar qyzmeti alańynda jýrnalıstermen júzdesken maman páter urlyǵy saqtyqqa selqos qaraǵan kez kelgen úıde bolýy múmkin ekenin aıtady. «1-2 qabattaǵy páterlerde turatyn adamdar terezeni ashyp ketedi. Tereze tormen jabdyqtalmaǵan bolsa, bul qaýipti. Sondaı-aq urylar áleýmettik jelilerdi baqylap otyrady, ıeleri demalysqa ketken úılerdi jeli arqyly anyqtaıdy. Adamdar ózderi «biz 10 kúnnen keıin bolamyz» dep demalysqa ketkenderin paraqshalaryna salyp, habarlap otyrady. Tómengi qabattardaǵy úıler men páterlerge terezeler arqyly kirý – páter urylarynyń súıikti tásili. Qulyptardy buzý olarǵa tań emes», deıdi ol.
Aıtalyq, ótken jyly bir mezgilde 314 epızodtyq ury ustalyp, olar bótenniń múlkin urlaýdyń 488 faktisin jasaǵany anyqtalǵan. Qaskúnemderden saqtaný úshin beınebaqylaý kameralaryn keńinen ornatý mańyzdy ról atqarady. Sonymen birge arnaıy dabyldardy iske qosyp, kiltti bir qaraǵanda oqshaý bolyp kórinetin oryndar men kilemsheniń astyna qaldyrmaǵan jón.
Polısııa mamandary páteri tonalǵan úı ıesiniń is-qımyl algorıtmi týraly da aıtty. «Eger úı ıeleri esiktiń sál ashylǵanyn, qulyptyń buzylǵanyn kórse, ishke birden kirýge bolmaıdy. Birinshiden, bul olar úshin qaýipti. Eshkim páterde bógde adamnyń joq ekenine kepildik bermeıdi. О́zińizge qaýip tóndirmeý úshin jáne jedel tergeý tobynyń jumysyna kedergi keltirmeý úshin 102 pýltine dereý qońyraý shalyp, ne bolǵanyn habarlaǵan durys. Jergilikti jerde alǵashqy tergeý sharalaryn júrgizetin jedel-tergeý tobynyń kelýin kútińiz. Saýsaq izderin anyqtaý úshin urylardan qalǵan belgilerdi alýǵa bolady», deıdi S.Ázirbek.
Qylmyskerlerdi qolǵa túsirý maqsatynda polıseıler baǵaly buıymdardy qabyldaýmen aınalysatyn oryndarmen de tyǵyz baılanys ornatqan. Eki jyl buryn qaladaǵy lombardtarmen arnaıy memorandýmǵa qol qoıylypty. Kóbine urlanǵan múlikter atalǵan oryndardan tabylatyn bolǵan.
«Qazir bul úrdis tómendeýde, óıtkeni lombard qyzmetkerleri kúdikti mámileler kezinde polısııa qyzmetkerlerine ózderi habarlaıdy nemese bul mámileni jasamaıdy. Urlanǵan zatty satyp alý Qylmystyq kodekstiń 196-babynyń talaptaryna sáıkes qylmystyq jazalanatyn is-áreket bolyp tabylatynyn eskergen jón», dep naqtylady S.Ázirbek.
Urylardy áshkereleý úshin polıseıler beınekameralardyń jazbalaryn jıi paıdalanady. «Biz profılaktıkalyq sharalardy udaıy ótkizemiz. Mysaly, Medeý aýdanynda Pýshkın men Maqataev kósheleriniń qıylysynda birqatar qala turǵyny ustalǵan uıaly telefondardy satady. Urlanǵan telefondy ádeıi satyp alýǵa tyıym salynady jáne ol úshin 6 jylǵa deıin bas bostandyǵynan aıyrylýy múmkin. Eger adamnyń qolyndaǵy baılanys quralynyń urlanǵany dáleldense, ol ustalady. Uıaly telefondardy qabyldaý kezinde lombard qyzmetkeri onyń quqyǵyn rastaıtyn qujattardy tekserýge tıis. Mysaly, satyp alý kezinde beriletin arnaıy kepildik kartasy bar. Eger biz jaı ǵana telefon ákeldik delik, qujattar men qaptamalar joq, sodan keıin lombard qyzmetkeri qabyldaýdan bas tartýǵa tolyq quqyly. Eger kósheden telefon taýyp alsańyz, ıesin óz betińizshe izdeýdiń qajeti joq. Mundaı jaǵdaıda 102 nómirine qońyraý shalý kerek, operatorlar habarlamany qabyldap, tabylǵan zatty berýge bolatyn jaqyn mańdaǵy polısııa bólimshesine jiberedi», deıdi S.Ázirbek.
ALMATY
