Sýretti túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»
Ár deni saý, denesi shymyr urpaq – ulttyń basty baılyǵy. Ásirese balalar men jasóspirimderdiń oqýmen qatar sportpen shuǵyldanyp, jan-jaqty damýyna qolaıly jaǵdaı jasaý – múdirtpeıtin mindet. Osyǵan oraı Memleket basshysy buqaralyq sportty damytýǵa ár Joldaýynda aıryqsha nazar aýdaryp keledi. «Elimizde kásibı sportpen qatar buqaralyq sport qarqyndy damý ústinde. Ásirese balalar deneshynyqtyrýmen belsendi aınalysatyn boldy. Sol sebepti memleket aýyldyq jáne qalalyq jerlerde jańa sport nysandaryn salyp jatyr. Sondaı-aq aldaǵy jyly elimizde Dúnıejúzilik kóshpendiler oıyny ótedi. Sportshylarymyz Jazǵy olımpıadaǵa qatysady. Túptep kelgende, ár azamat óz salasynyń naǵyz mamany bolýy kerek. Sonda ǵana Otanymyz ósip-órkendeıdi», degen Prezıdent sózi de salaǵa serpin bereri sózsiz.
Osy tapsyrmany oryndaý maqsatynda «Dene-shynyqtyrý men buqaralyq sportty damytý jónindegi 2020-2025 jyldarǵa arnalǵan keshendi jospar» ázirlenip, ol Úkimettiń qaýlysymen bekitilgeni málim. Atalǵan josparǵa sáıkes memleket-jekemenshik áriptestigi aıasynda balalar men jasóspirimderge arnalǵan sport seksııalaryna jan basyna qarjylandyrý júıesi engizildi.
Qazir elimizde 8 mılıonnan asa adam júıeli túrde sportpen shuǵyldanady. Bul – halyqtyń 40 paıyzy. Iаǵnı olar Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń usynystaryna sáıkes aptasyna kem degende 3 saǵat sportpen aınalysady. Qazir elimizde azamattardy jas erekshelikterine qaraı buqaralyq sportqa tartý jumystary júrip jatyr. Keshendi is-sharalar 3 pen 5 jas aralyǵyndaǵy mektepke deıingi balalardan bastap 65 jastan asqandardy qamtıdy. Bekitilgen talapqa sáıkes Týrızm jáne sport mınıstrligi 2029 jylǵa qaraı halyqtyń teń jartysyn sportqa tartýdy josparlap otyr.
Týrızm jáne sport mınıstri Ermek Marjyqpaev 2023 jyly halyqty dene shynyqtyrý jáne sportpen qamtý óskenin atap ótti. О́ńirler boıynsha Atyraý oblysy (44%), Abaı oblysy (41,8%) kósh bastap tur. Onyń aıtýynsha, deneshynyqtyrý jáne sportpen shuǵyldanatyn balalar men jasóspirimderdiń úlesi 27,3%-ǵa (984 myń adam) jetti. Mınıstrdiń málimetinshe, byltyr memlekettik tapsyrys aıasynda 250 myń bala men jasóspirim 7 myńnan asa sport úıirmesine barǵan. Al bıyl atalǵan baǵdarlamamen 300 myńǵa jýyq bala men jasóspirimdi qamtý kózdelip otyr.
«Sport ınfraqurylymyn damyta otyryp, buqaralyq sportty nasıhattaý – deni saý ultty qalyptastyrý máselesindegi basty mindet. Osyǵan baılanysty sport nysandarynyń qoljetimdiligin arttyrý – memlekettiń erekshe baqylaýynda. 2023 jyly 1 000 adamdy sporttyq ınfraqurylymmen qamtamasyz etý 52,2%-dy qurady. Sondaı-aq bıyl «jyldam boı kóteretin 100 sporttyq nysan» jobasyn iske qosý josparlanyp otyr», dedi E.Marjyqpaev.
О́tken aptadaǵy alqa otyrysynda Premer-mınıstrdiń orynbasary Tamara Dúısenova deneshynyqtyrý men sportty odan ári damytýda halyqaralyq sport uıymdarynyń tez ózgeretin talaptaryn eskere otyryp, buqaralyq sportty damytý jańa tásilderdi talap etetinin aıtty.
«Buqaralyq sportty damytýǵa jetkilikti deńgeıde kóńil bólinbeı jatyr. Máselen, 2023 jyly buqaralyq sportqa jumsalǵan qarjy óńirlerdiń bıýdjet qarajatynyń jalpy kóleminiń nebári 0,061%-yn qurady. Sonymen qatar qarajatty bólýde burmalaný bar. Joǵary jetistikter sportyna jumsalatyn qarjy kólemi 97,2% bolsa, buqaralyq sportqa jumsalatyn shyǵys nebári 2,8% shamasynda. Halyqaralyq tájirıbe kórsetkendeı, buqaralyq sportty damytýdyń tıimdi quraly – mektep jasynan egde jasqa deıingi sport lıgalaryn damytý, onyń ishinde jarys aldynda tikeleı sport komandalaryn qurýdan turaqty jumys isteıtin komandalarǵa kóshý jolymen damytý», dedi T.Dúısenova.
Qoryta aıtqanda, minberdegi mınıstrdiń san-sıfryn joqqa shyǵarýdan aýlaqpyz. О́ıtkeni qazir mektep oqýshylarynyń ártúrli sport seksııalaryna berýge múmkindik bar. Buǵan qosa aınalamyzdaǵy ár 10 adamnyń shamamen tórteýi áýesqoı sportpen shuǵyldanatynyn baıqaýǵa bolady. Biri tennıs oınaıdy, biri júgiredi, endi biri fıtneske barýy múmkin. Fıtnes demekshi, qazir álemniń damyǵan elderinde bul sala órkenıet pen damýdyń bir bóligine aınaldy. Olar buqara halyqtyń qaltasy kóteretin baǵa qoıady eken. Buqaralyq sport degenińizdiń ózi áýeli osy emes pe? Al bizdiń eldegi fıtnes klýbtardyń bir aılyq abonementi bir aılyqtyń shıregin qaqshyp qalady. Sonda bul jerde Tamara Qasymqyzy aıtqandaı, «qarajatty bólýde burmalaný» bolyp otyrǵan joq pa?
