Erkegúl Kókeıdiń úkimettik emes uıymda menedjer bolyp qyzmet etkenine 12 jyldan asqan. Azamattyq qoǵam qurýda atsalysyp júrgen belsendi qaıyrymdylyq jáne ekologııalyq baǵyttaǵy jobalardy usynyp, nátıjeli júzege asyrǵan.
– Biz «Baqytty bala» jobasy aıasynda ata-ananyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalardyń tizimderin alyp, olardyń jınaq qoryna qarjy aýdarýǵa yqpaldasamyz. Odan bólek, shahardyń tazalyǵyn qamtamasyz etý maqsatynda túrli ekologııalyq aksııalar uıymdastyryp, qoqystan tazartamyz. Qaıyrymdylyq jasaý – izgi júrekten. Osylaısha, biz eldiń damýynda ózimizshe úles qosyp jatyrmyz, – dedi qoǵam janashyry.
Qoǵamdaǵy túrli áleýmettik toptyń ár alýan máselesin sheshýde judyryqtaı jumyla bilgen mundaı uıymdardyń eren eńbegine jalpaq jurt kýá. Birer kún buryn jahan jurty jappaı Dúnıejúzilik úkimettik emes uıymdar kúnin atap ótti. Osyǵan oraı Mádenıet jáne aqparat mınıstri Aıda Balaeva Facebook-tegi paraqshasynda óz quttyqtaýyn jarııalaǵan-dy.
«ÚEU halyqtyń ómir súrý sapasyn jaqsartý men azamattyq qoǵamnyń rólin kúsheıtýde mańyzdy ról atqarady. Qazir elimizde ÚEU-dy memlekettik qoldaý tetikteri qalyptasty. Atap aıtsaq, memlekettik áleýmettik tapsyrys, granttyq qarjylandyrý jáne marapattaý. Qoǵamdyq birlestikter men qoǵamdyq keńester týraly zańnamaǵa túzetýler engizildi. Memleket damýynyń negizgi resýrsy – adamı kapıtal, onyń áleýeti men damýy, ıaǵnı áleýmettik kapıtal. Azamattarǵa ınvestısııa sala otyryp, biz árkim áleýmettik mindetterin júzege asyrýǵa óz úlesin qosatyn kúshti jáne damyǵan qoǵam qalyptastyramyz. Elimizdegi azamattyq qoǵamdy damytýdaǵy mańyzdy jáne negizgi mindetterdi júzege asyrýda barshańyzǵa sáttilik, shyǵarmashylyq tabys, jáne kásibı belsendilik tileımin!», dedi Mádenıet jáne aqparat mınıstri.
Merekeni arqaý etip uıymdastyrylǵan bul dıalog alańyna Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi qoldaý bildirip, «Qazaqstannyń Azamattyq Alıansy» zańdy tulǵalar birlestigi uıytqy boldy.
– Biz jylyna 200 mln-nan asa is-sharaǵa atsalysamyz. Keıingi 10 jylda qabyldanǵan barlyq zańnamaǵa pikir bildirip, saraptama jasadyq. Osydan 20 jyl buryn 500 ǵana úkimettik uıym bar edi. Jyl saıyn qatarymyz kóbeıip keledi. Degenmen áli de bolsa bizdiń uıymnyń jumysymen tanys emes belsendi azamattar kóp. «Jalǵyzdyń úni shyqpas» demekshi, birlesip kez kelgen máseleni ońaı sheshýge shaqyramyz, – dedi «Qazaqstannyń Azamattyq Alıansy» zańdy tulǵalar birlestiginiń vıse-prezıdenti Gúlnár Qurbanbaeva.
Negizi ÚEU jobalary búkil áleýmettik salany qamtıdy. Olardyń qatarynda halyqtyń áleýmettik osal toptaryn qoldaý, jastardyń bastamasyn damytý, salamatty ómir saltyn nasıhattaý, bilim berý, aqparat jáne mádenıet salalaryn damytý, qoǵamdyq kelisim men ulttyq birlikti nyǵaıtý, azamattardyń quqyǵyn qorǵaý, azamattyq qoǵamdy damytý jáne taǵy da basqa mindetter bar. Demek elimizde ÚEU-ny qoldaýǵa baǵyttalǵan oń saıasat memlekettiń áleýmettik-ekonomıkalyq áleýetiniń damýyna yqpal etetindeı kúshke aınaldy. Iаǵnı azamattyq sektor qoǵamnyń máselelerin sheshý jolynda jaýapty bılik organdaryna ádil áriptes. Sondyqtan Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev osydan eki jyl buryn halyqqa Joldaýynda osyndaı ınstıtýttardyń rólin nyǵaıtýdy tapsyrdy.
– Mınıstrlik bıyl ÚEU ókilderiniń ótinishi boıynsha Azamattyq qoǵamdy damytý tujyrymdamasyna ózgerister men tolyqtyrýlar engizýde jumys júrgizip jatyr. Aqpan aıynyń basynda qoldanystaǵy tujyrymdamany jańartý boıynsha usynystar men eskertýler jınaýdy bastadyq. Osy múmkindikti paıdalana otyryp, atalǵan iske belsene atsalysýdy suraımyz, – dedi Mádenıet jáne aqparat vıse-mınıstri Danııar Qadyrov.
Dıalog alańyna Parlament depýtattary, Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginiń ókilderi, respýblıkalyq ÚEU jetekshileri men sarapshylar, halyqaralyq uıymdar men ortalyq memlekettik organdardyń ókilderi qatysty. Jınalǵandar azamattyq qoǵamdy odan ári ilgeriletý jáne azamattyq bastamalardy qoldaý jóninde pikir almasty.
– «Has sheber» qaýymdastyǵynyń myńnan asa sheberi kópbalaly analar men múmkindigi shekteýli balalardyń óneri arqyly tabys tabýyna kómektesip júr. ÚEU-ǵa jýyrda tirkeldik. Al bylaı ózimiz atsalysyp júrgenimizge 2,5 jyldaı boldy. Oǵan deıin de jeke-jeke bolyp júrdik. Endi barshamyz «Has sheber» qaýymdastyǵy uıymynyń astyna biriktik. Jalpy, úkimettik emes uıymdar men bıznes qaýymdastyq arasynda jumys zań aıasynda júıege keltirilgen. Tek áleýmettik máselelerdi shesherde qolymyz qysqa, – deıdi «Has sheber» qaýymdastyǵynyń prezıdenti Zıýar Jumanova.
Keıingi úsh jylda ÚEU-ǵa berilgen 59 mlrd teńgeniń negizgi bóligi jergilikti bıýdjetterden bólinipti. Jıynda sarapshylar qoǵamdyq uıymdardyń jumysy men nátıjesin qatań qadaǵalaý qajet ekenin aıtty. О́ıtkeni keıbiri óz bastamalarynyń tıimdiligin arttyrýǵa múddeli emes kórinedi.
– Máselen, múgedektigi bar adamdarǵa arnalǵan túrli semınarlar ótkiziledi. Al endi olar ári qaraı jumysqa kirdi me, kirgen joq pa degen saýaldardy ashyq kúıinde qaldyrmas úshin birneshe aıdan keıin ony tekserý qajet. Osy baǵyttaǵy basqa da semınar, trenıngter nátıjeli bolǵanyn baqylaý kerek. Iаǵnı KRI jaǵyn memleket qadaǵalaǵany abzal, – dedi «Teń múmkindikter álemi» qoǵamdyq qorynyń dırektory Nurgúl Uljekova.
Mınıstrliktiń málimetinshe, elimizde úkimettik emes sektor áleýmettik máselelerdi sheshý men azamattyq bastamalardy jandandyrýda memlekettiń senimdi seriktesi bolyp keledi. Búginde bas-aıaǵy 23 335 ÚEU tirkelgen. Onyń 18 myńnan astamy belsendi jumys isteıdi. Keıingi 15 jylmen esepke alsaq, ÚEU sany 6,5 ese ósken.
– Úkimet olarǵa qandaı kómek kórsete alady? Sol kásibı biliktilikterin arttyrý máselesi biraz talqylandy. Usynystar jazyldy. Bul usynystardy aldaǵy ýaqytta bizder eskerip, jobalardy jasaǵan kezde bárin qosamyz, – dedi Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi Azamattyq qoǵam ınstıtýttarymen ózara is-qımyl basqarmasynyń basshysy Asylhan Kóshkimbaev.
Sondaı-aq otyrysta áleýmettik máselelerdi sheshýdegi ońtaıly keıster men ozyq tájirıbeler tanystyryldy. Oǵan qosa, salany damytýǵa úles qosqan belsendiler marapattaldy. Merekelik jıyndar respýblıkanyń túkpir-túkpirinde ótti. Atap aıtsaq, ÚEU-ǵa onlaın sheberlik sabaqtary, semınarlar men keńes berý is-sharalary uıymdastyryldy.
