QUQYQTYQ QAǴIDATTAR ISKE ASADY

Búginde azamattardyń quqyq­tary men bostandyqtaryn qorǵaý­ǵa baılanysty quqyqtyq memleket qurý maqsatynda arnaıy ınstı­týttardy odan ári jetildirý qajet bolyp otyr. Osyǵan baılanysty 2010 jyldan 2020 jylǵa deıingi kezeńge arnalǵan Quqyqtyq saıasat tujyrymdamasynyń qaǵıdalaryn iske asyrý Respýblıka Konstı­týsııasynyń negizgi ıdeıalary men qaǵıdattaryn quqyqtyq memleket qurylymynyń jańa kezeńiniń aıasynda júzege asyrýǵa múmkindik beredi. Bul oraıda Quqyqtyq saıasat tujyrymdamasynyń silte­melik normalardy azaıtý jáne tikeleı qoldanatyn zańdardy qabyldaý týraly erejesin iske asyrý úshin Ádilet mınıstrligi ortalyq memlekettik organdardyń zańǵa táýeldi aktilerdi qabyldaý quqyqtaryn shekteý barysyndaǵy múmkindikteri men oryndylyǵyn zerdeleýge kiristi. Bul týraly keshe vıse-spıker Vladımır Bobrovtyń tóraǵalyq etýimen Ádilet mınıstrliginde “Qazaqstan Respýblıkasynyń 2010 jyldan 2020 jylǵa deıingi kezeńge arnalǵan Quqyqtyq saıasat tujy­rymdamasyn iske asyrý aıasyndaǵy ádilet organdarynyń qyzmeti” atty taqyrypta ótken Úkimet saǵa­ty­nyń kóshpeli otyrysynda aı­tyldy. Depýtattar aldynda baıan­dama jasaǵan Ádilet mınıstri R.Túsipbekov Parlament qaraýyna engiziletin notarıýs qyzmetin memlekettik retteýdi jetildirýdi kózdeıtin zań jobasynyń jańa­shyl­dyǵy týraly aqparat berdi. Jalpy atalǵan Tujyrymdama boıynsha mańyzdy mindetterdiń biri notarıat qyzmetiniń júıesin jetildirý bolyp tabylady. Nota­rıat­tyń azamattyq aınalymdaǵy qatynastardyń qosymsha turaq­tylyǵyn jáne zańdyq qaýipsiz­digin, azamattar men uıymdardyń quqyqtary men zańdy múddelerin sapaly qorǵaýdy qamtamasyz etetin quqyqtyq ınfraqurylym­nyń bir bóligi retindegi rólin normatıvtik-quqyqtyq aıqyndaý qajet. Son­dyqtan da notarıattyń negizgi basymdyǵy onyń kómegine barlyq el aýmaǵynda qol jetkizý bolyp tabylady. Mınıstr óz sózinde aıtyp ót­ken­deı, jańa joba attesta­sııalyq komıssııanyń notarıýsqa úmit­kerlerden emtıhan qabyldaýda qyz­metiniń aıqyndylyǵyn qamta­ma­syz etedi. Kvotalaý ıntıtýtyn joıý kózdeledi. Soǵan baılanysty notarıattyq qyzmetti júzege asyrý úshin lısenzııanyń qolda­nylýy jetkilikti negiz bolyp taby­lady. Al “Elektrondy úkimet” sheńberinde “Elektrondy notarıat” aqparattyq júıesin engizip, qalyptastyrý jumysy júrgizilgen soń ol arqyly barlyq notarıattyq qujattardy belgileýge múmkindik týady. Sóıtip, nátıje­sinde notarıattar jumysynyń sapasy da artady dep kútilýde. Sol sııaqty Quqyqtyq saıasat tujy­rym­damasyna sáıkes ádilet organdarynyń aldynda turǵan mańyzdy mindet zańnamalyq aktilerdiń quqyqtyq monıtorıngi ınstıtýtyn engizý bolyp tabyla­dy. Bul zańdardyń turaqtylyǵyn qamtamasyz etý, olardyń tıimdi­ligin baǵalaý, kemshilikter men qarama-qaıshylyqtardy, merzimi ótken normalardy ýaqtyly aıqyndaý úshin asa qajet. Kóshpeli otyrysqa qatysqan depýtattarǵa Ádilet mınıstrligi Sot-saraptama ortalyǵynyń Asta­na qalalyq sot-saraptama óńirlik ǵylymı-óndiristik zert­hanasy kór­setildi. Onda túrli quqyq qor­ǵaý organdarynan túsken málimetterge oraı árqıly saraptamalar júrgi­ziledi. Máselen, bıologııalyq, fılologııalyq, fototehnıkalyq, trasologııalyq, ballıstıkalyq, JKO, ekonomıkalyq, taýarlyq, qury­lystyq, órt-tehnıkalyq sa­rap­tamalar, sol sııaqty jarylǵysh jáne esirtkilik zattarǵa qujat­tarǵa, sýretterge, beınejazbalarǵa t.b. aıǵaqtyq zattarǵa saraptama jasalady. Jalpy “Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy sot-saraptama qyzmeti týraly” Zańyna baıla­nys­ty saraptama jasaýdyń 106 túrin qamtyǵan sot sarapta­ma­synyń memlekettik reestri daıyndalǵan. Endi osy jyldyń aıaǵyna deıin atalǵan reestr qosymsha 35 zertteý ádisterimen tolyqtyrylatyn bolady. Osyǵan baılanysty Sot-saraptama orta­ly­ǵynyń aldyna da úlken min­detter qoıylyp otyr. 148 sarap­shyny qamtıtyn qosymsha oryndar ashylady. Ortalyqtyń aımaqtaǵy bólimsheleriniń mate­rıaldyq-tehnıkalyq bazasy nyǵaıtylady. Sonymen qatar eń bastysy, saraptama óndirisiniń sapa júıesin sot-saraptamasy qyzmetine engizý barysynda halyqaralyq standart jónindegi akkredıtasııa men sertıfı­kattardy alý bolyp tabylady. Aleksandr TASBOLATOV.