Stereotıpterdi syrt aınalatyn bolsaq, ıdeologııa – tek rıtorıka emes, sonymen qatar qoǵamdyq ómirdiń ártúrli salalaryndaǵy naqty ózgerister jıyntyǵy. Úshinshi Ulttyq quryltaıdyń «Bilim jáne ǵylym» seksııasynda biz adamı kapıtaldy damytý taqyrybyna erekshe mán berdik. Jalpy, seksııa barysynda elimizdiń damýyna arnalǵan 20-ǵa jýyq bastama tóńireginde áńgime órbidi.
Osy oraıda mańyzdy salalardyń birine toqtalǵym keledi. Onyń tikeleı tájirıbelik mańyzy bar. Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Joldaýynda IJО́ kólemin eki esege arttyrýdy maqsat etip qoıǵan bolatyn. Bul rette ónerkásipti damytýǵa jáne negizgi ınfraqurylymdy qalyptastyrýǵa nemese jańartýǵa erekshe basymdyq berý kerek. Keıingi jyldardaǵy trendterdi, sonyń ishinde geosaıası trendterdi eskeretin bolsaq, bul mańyzdy baǵyt ekenine kóz jetkizemiz. Osylaısha, kez kelgen qıyndyqqa jetkizbeı, ekonomıkanyń turaqtylyǵyn qamtamasyz etemiz.
Árıne, bul mindet pen meje qurylymdyq ekonomıkalyq reformalardyń kúshimen sheshiledi. Biraq munda ıdeologııalyq saıasattyń meılinshe pragmatıkalyq túrine de oryn tabylady. Biz tabysqa qol jetkize alatyn jáne belgili bir naryqtyq ortalarda óz ornyn tabatyn kásiporyndar qura alamyz. Biraq bul baǵytta kóp jumys qolǵa alynýy kerek.
2022 jyly Almatyda ótken jas ǵalymdarmen kezdesýde Memleket basshysy: «Biz ınjenerler, konstrýktorlar, jobalaýshylar, agronomdar, baǵdarlamashylar eli bolýymyz kerek», dep atap ótti. Biraq qazir biz tehnıkalyq mamandyqtardyń bedeliniń tómendeýine baılanysty kadr tapshylyǵyna tap bolyp otyrmyz. Bul tyǵyryqtan shyǵyp, olqylyqtyń ornyn toltyratyn qadamdardyń biri retinde Prezıdent qaýipti kásip qyzmetkerleriniń, onyń ishinde kenshilerdiń zeınetkerlik jasyn tómendetý jóninde tapsyrma bergen edi.
Májilis qabyrǵasynda kadr tapshylyǵy máselesi únemi kóterilip otyrady. «Amanat» partııasy fraksııasyndaǵy depýtat áriptesterim dabyl qaǵarlyq faktilerdi keltirdi. Máselen, ınjener, metallýrg jáne basqa da tehnıkalyq mamandardyń ortasha jasy shamamen 50 jasty quraıdy eken. Granttardyń bólinip jatqanyna qaramastan, túlekter bul mamandyqtarǵa jolaı qoımaıdy. Osylaısha, kásiporyndarǵa qajetti jańa kadrlardyń býyny toqtap qaldy.
Bul túıtkil kezeń-kezeńimen, kiristiń ósýimen sheshiledi, biraq onyń da shegi bar. Sonymen qatar tómengi jumys kúshi, qarapaıym eńbek adamdarynyń jumysy únemi kóz qyzyǵatyndaı bolyp kórine bermeıdi. Kóbinese bul aýyr, birsaryndy, táýekelge toly bolyp keledi. Onyń ústine naryqtyq ekonomıkada az kúsh jumsap, kóp tabys tabýǵa bolatyn eńbek kózderi, ońaı joldary kóp. Sondyqtan yntalandyrýdyń barynsha tutas keshenin jasaı otyryp, jaǵdaıdy túzete alamyz. Osyndaı kásipterdiń mańyzdylyǵyn qoǵam bolyp moıyndaý, qoldaý qashanda óz jemisin beredi.
Nıkıta ShATALOV,
Májilis depýtaty
