“YNTYMAQ KETKEN JERDE YRYS TURMAIDY”

Qyrǵyzstandaǵy qandy qyrǵyn Elbasynyń osy sóziniń aqıqattyǵyn taǵy da tanytty ÝAQYTShA ÚKIMET JAǴDAIDY ÝYSYNAN ShYǴARYP ALYP OTYR Bul qaqtyǵys Osh ob­­ly­synda 10 maýsymnan 11 maý­symǵa qaraǵan tú­ni bas­talǵan bolatyn. Qazirgi kez­de ol Osh oblysymen qatar, Jalalabad aýmaǵyn da shar­pyp otyr. Keshegi kúngi derekter boı­ynsha, Qyr­ǵyz­­stannyń ońtús­ti­gindegi tártipsiz­dik­ter sal­da­rynan qaza bolǵan adam­dar­dyń sa­ny 113-ke jetken. Son­daı-aq 1500-deı adam medısı­na­lyq mekemelerden kómek suraǵan, olar­dyń 742-si aý­rý­­hanalarǵa jatqy­zy­lypty. Qyrǵyzstannyń ýaqyt­sha úkimeti jáne eldiń qu­qyq qor­ǵaý organdary oryn alǵan tár­tipsizdikti toqtata almaı otyr. Ýaqytsha úki­met­tiń basshysy Roza Otýn­baeva keshe Reseı Fede­ra­sııasynyń Prezıdenti Dmıt­rıı Medvedevten “ys­tyq núkte­lerge” ásker kir­gizýdi surady. Reseı bas­shy­sy Roza Otýnbaevanyń óti­nishine ázirge jaýap bergen joq. Tártipsizdiktiń ári qa­raı ulǵaıýy­na jol bermeý úshin Qyr­ǵyzstannyń ýa­qyt­sha úki­meti eriktilerdi ju­­myl­dyrýǵa shaqyrǵan edi. Qyr­ǵyzstan Qor­ǵanys mı­nıs­tr­ligi jumyl­dyrý bas­qarma­synyń bastyǵy E.Iýlda­shevtiń málimdeýinshe, qazirgi kezde 700-den astam erikti tirkeýden ót­ken. Olar eldegi tártipsizdikti tu­raq­tan­dyryp, zańdylyqty ornyq­ty­rýǵa qyzmet etetin bolady. So­ny­men qa­tar, olar azamat­tar­dyń qaý­ip­sizdigin qamta­­ma­syz etedi jáne erekshe mańyz­­dy nysandardy kúzetedi. Keıbir derekterge qara­ǵanda, Osh qalasynda mılısııa qyz­met­ker­­leri men áskerı qyzmetshiler máshınelerdi tekserip, azamattar­dan qarý túrlerin ala bastaǵan. Eldiń qaýipsizdik keńesi qurylyp, ol jumys isteýge kirisipti. Osh qa­­­lasynda 11 maýsymnan bas­tap gaz berý múlde toqta­tyl­ǵan. Jekelegen aýdandarda ja­ryq jáne ystyq sý joq. Tur­ǵyndar azyq-túlik túrle­rinen tapshylyq kórýde. Qa­ladaǵy negizgi saýda núkteleri, ba­zar­lar órtelgen jáne tonalǵan. “Interfaks” agenttiginiń habar­laýynsha, janjaldasýshy tarap­tardyń arasynda kelisim sharalary júrgizilýde. Olarǵa jergilikti ke­ńes­­terdiń depýtat­tary, qyrǵyz jáne ózbek ulttarynyń aqsaqal­da­ry tartylǵan. Bular eldi me­ken­derde jastardy tár­tip­­siz­dikke boı aldyr­maýǵa, ultaralyq qaqty­ǵys­tarǵa jol bermeýge shaqyrýda. Qa­zirgi kezde Qyrǵyzstan О́zbek­stan­men sheka­rasyn ashyp, shekaradan etnostyq ózbekterdiń ótýine jaǵdaı jasap otyr. Qyr­ǵyz­­stan shekara qyz­meti tó­ra­ǵa­synyń orynbasary Ch.Tý­rýsbekovtiń málim­de­ýin­she, qyrǵyz-ózbek she­ka­rasynda shekara tártibin buzý faktileri baıqalǵan joq. Maýsymnyń 13-inde Qyr­ǵyz­stan­nyń ýaqytsha úki­meti Jala­la­bad obly­sy­nyń aýmaǵynda da tótenshe jaǵdaı engizdi. Bul aza­mat­­tardyń qaýipsizdigin qorǵaý jáne qoǵamdyq tártipti saq­­taý úshin qa­jetti shara kórinedi. Atalǵan agent­tiktiń aqparattaryna qara­ǵan­da, Qyrǵyzstandaǵy jaǵ­daıdy turaq­tan­dyrý maq­satynda Máskeýde Uj­ymdyq qaýipsizdik sharty uıy­myna múshe mem­­­le­ket­terdiń qaýipsizdik keńesteri shuǵyl jıyn ótkizgen. Osy jıynda Ujymdyq qaýip­siz­dik sharty uıymynyń jar­ǵysyna sáıkes Qyrǵyz­stan­da beıbitshilik orna­tý­ǵa baǵyttalǵan mehanızm­der talqylanǵanǵa uqsaıdy. “Egemen-aqparat”. KО́Sh BASYNDA JÚRE BILÝDIŃ О́ZI KО́SEMDIK Halqymyzda “Ata turyp uly sóılegennen bez, ana tu­ryp qyzy sóılegennen bez” de­gen qasterli sóz bar. Búginde de­mokratııa, sóz bos­tan­dyǵy de­gendi jeleýletip ne­mere-shó­bereńmen jasty balalar aq shash­ty áziz aǵalaryna, aq sa­qal­dy abyz atalaryna tilin bezep, tesi­reıe qarap turatyn oqıǵalar ara­gidik bolsa da kezdesip qalady. Bul – bizdiń halyqtyń dástúrinde joq teris tárbıe, syrttyń áseri. Kele-kele mundaı jaǵdaılar memle­ket­tik, ulttyq áreketterge keri yq­palyn tıgizýi yqtımal. Sondyqtan ondaı jáıtterdiń aldyn kesip otyrý kerek, ba­la­ny áý bastan ult­tyq tárbıe­niń ýyzymen aýyz­dan­dyra bilgen jón. Meniń uǵymymda halqy bir-bi­rin syılaı bilmegen el eshqashan oń­baıdy. Onyń ishinde, ásirese, Memleket bas­shysyna degen qurmet erekshe bolýy tıis. О́ıtkeni, Elbasy Qazaq eliniń atynan táýekelge bel baılaıdy. Qazaq eliniń aty­nan sóz sóıleıdi. Biz qı­yn-qystaý kezeńde tili men diline jáne dinine adal os­yn­daı Elbasyn tańdaǵanymyzǵa Qudaıǵa myń márte qulshylyq etýimiz qajet. Elbasyn qur­­metteı bilgen eldiń bola­shaǵy zor. Oǵan tarıhtan talaı-talaı mysal­dardy keltirýge bolady. Sebebi, halyq el ıgi­ligine qyzmet etken tul­ǵasyn qashanda tóbesine kóte­rgen. Sonyń nátıjesinde el­diń de qabyrǵasy bekı túsken. Buǵan ke­ri­sinshe mysaldar da jetip arty­lady. Ol úshin tym alys­qa barmaı-aq myna kórshi Qyr­ǵyzstanda bo­lyp jatqan oqıǵalarǵa júginsek te jetki­likti. Kórshilerimiz osy­men ekin­shi ret óz prezıdent­te­rin zań­­syz túrde taǵynan taıdy­ryp, elin tastap shyǵýǵa máj­búr etti. Sonyń saldary­nan el ishi de bereke-bir­likten aıyryl­dy. Osy turǵydan al­ǵan­­da, Qazaqstanda júreginde El­basyna degen ystyq sezimi mol jandardyń mol bolýy qýan­tady. Laıym osylaı bola bersin. Degenmen, “Handa qyryq kisiniń aqyly bar” degen ras sóz. Elbasy qaǵaz júzindegi madaq pen mansaptan bıik ekenin kórsetip, ózin syılaǵan  parlamentshiler men ha­lyq­qa degen sheksiz al­ǵy­syn shynaıy sózimen jet­kize otyryp, “El Basy” de­gen mártebeden bas tart­qandy jón kórdi. О́ıt­keni, bizdiń Prezıdentimiz “Ulyq bolsań, kishik bol” degen qaǵı­dany qasterlegen dana halyq­tyń perzenti. Búginde Qazaq elin de, qa­­zaq halqyn da, onyń Tuń­­­­ǵysh Prezıdentin de álem tanyp otyr. Qalyń eli – qazaǵynyń qam-qa­reke­ti­men Jer shary­nyń qaı qur­­ly­ǵyna barsa da mereıi ústem bolyp qaıtyp júr. Álem­dik deńgeıde oı qoz­ǵaı­tyn saıa­sat­shylar sózi­nen de, isinen de min tappaýda. Prezıdent Nursultan Na­zarbaev – jańa turpat­ty qa­zaq memleketin qurý­shy ja­sam­paz tulǵa. Onyń esimi qazaq tarıhynda qaı ýa­qyt­ta da altyn áripter­men ja­zylatynyna sengen halqy táýbe deıdi. “Men kúrdeli kezeńde eldiń kóshin bastaý qurmetine ıe boldym. Son­­da sizderdiń naqty qoldaý­lary­ńyzdy, yn­ta-jigerle­ri­ńizdi, qa­jyr-qaı­rattary­ńyzdy áraıym aıqyn se­zin­dim. Bul – orasan baqyt. Budan ózge ma­ǵan esh­te­ńe qajet emes. Boı­daǵy qýat, bi­lik pen tájirıbe múm­kin­dik ber­se, men halqym júk­tegen qas­terli mindetti or­yn­daý maq­sa­tynda áli de qa­jymaı qyzmet ete be­re­min”, deýi de osy el qurmeti men se­niminiń arqasy. Bu­dan artyq ne deýge bolady. Batys pen Shyǵystaǵy damyǵan eldiń dańǵyl jolyna túskenshe, qazaqy tirkespen tápsirlesek, elimizdiń “qabyr­ǵasy qatyp, buǵanasy beki­gen­she” Elbasy Nursultan Nazar­baevtyń kósh basynda bolǵa­nyn tileıik, aǵaıyn. Sóz oraıynda taǵy bir atap kór­setetin jáıt – Qa­zaqstan basshysy taıaýda “El Basy” degen mártebeden sa­naly túr­de bas tartqanyn qaıtalap aıtaıyq. Muny bir jaǵy­nan óte para­satty sheshim boldy dep qabyl­daýǵa bolady. Biraq ekin­shi jaǵynan myna kórshi Qyr­ǵyz­standa oryn alyp jat­qan qaıǵyly oqı­ǵalar, prezı­denttiń elden qa­shyp shyǵýy keıbir usta­nym­darǵa basqasha qa­raýǵa ıter­meleı­tindeı. Meniń aıt­paǵym – Ult kósh­bas­shy­sy ataýy­nyń qajet­tiligin osyn­daı oqıǵalar taǵy da kórsetip berip otyr. Son­dyqtan Elba­sy atalǵan zań­ǵa qol qoıǵanda, onyń eldiń er­teńi úshin kerek bolatyny da aqıqat jáıt edi. Battal JAŃABAEV, Jambyl oblysynyń Qurmetti azamaty. TARAZ. BIRLIK JOQ JERDE... Túbi bir týysqan qyrǵyz eli jaǵynan álsin áli estilip jatqan sýyq habarlar janymyzdy túr­shiktirýde. О́tken mamyr aıyndaǵy “kezekti” tóń­keris saldarynan burynǵy bılik ornynan ketýge májbúr bolǵany málim. Bul arada kim kináli degen saýalǵa syrtta otyryp biz tórelik aıtpaı-aq qoıa­lyq. Biraq sonda ondaǵan adamdardyń ómiri qıyl­ǵany barshamyzdyń júregimizdi syzdatqany ras. Endi, mine, ol jaqtaǵy jaǵdaı basqasha sıpat alyp ba­rady. Iаǵnı, Oshtaǵy sońǵy kúnderdegi oqys oqı­­­ǵalar eshqandaı aqylǵa syımaıdy. Bul oqıǵalar bir bizdi ǵana emes, álem jurtshylyǵyn alańdatyp otyr. Elbasymyz Nursultan Nazarbaev atap kórsetkendeı, “Yntymaq ketken jerde yrys turmaıdy”. Búgingi kúni shyn máninde Qyrǵyzstan halqynan yntymaq qashqandaı. Esesine “Birlik bar jerde tirlik bar” deıdi qazaq halqy. Osy birlik arqasynda irgeli elge aınala túsip kele jatqanymyz da shyndyq. Yrys aldy – yntymaq degen halyq danalyǵy taǵy bar. Al sonyń qaı-qaısysy bolsyn, Elbasymyzdyń aýzynan bir sátke de túsken emes. Iаǵnı, N.Á.Na­zarbaev Qazaqstan Res­pýblıkasynyń Prezıdenti bolyp saılanǵan betten ulttar dostyǵyn ulyq­taý­dan tanǵan emes. Jer-jerde etnomádenı ortalyq­tardyń ashylýy, Elbasy bastamasymen Qazaqstan halqy Assambleıasy qurylyp, iske kirisýi kóre­gendik emeı nemene! Zýlfııa JAMALETDINOVA, “Nur Otan” HDP Semeı qalalyq bólimshesi tóraǵasynyń orynbasary. REVOLIýSIIаLYQ JOL TUIYQQA TIREIDI Bul kúnderi búkil álem jurtshy­lyǵynyń nazary qyrǵyz eline aýyp otyr dese de bolady. Aıtyp-aıtpaı ne kerek, bul el buryn-sońdy bolyp kórmegen keleńsiz oqıǵalardy bastan keshýde. Eń bastysy – munda qantógis toqtamaı, áli de jalǵasýda. О́rkenıetke umtylyp otyr­ǵan memleket retinde osy máselege Qazaq­stan tek syrttaı baqylaýshy bola almaıtyny da, sonymen birge, oǵan beı-jaı qaraı almaıtyny da anyq. Birinshiden, ol – kórshi memleket. Ekinshiden, Qyrǵyzstan túrki jurtynyń bir bóligi. Qazaq halqyna eń bir jaqyn týys, baýyrlas elderdiń biri de biregeıi. Qyrǵyzdar men qazaqtardy tek qana qomýz ben qobyz degen saz aspaby jaqyndastyryp otyrǵan joq. Keshegi Keńes ókimeti kezindegi tarıhqa úńilsek, Shyńǵys Aıtmatov birden esimizge túsedi. Búginde Qazaqstan aǵaıyn elge óz kómegin tek materıaldyq turǵydan ǵana kórsetip otyrǵan joq, sonymen birge, rýhanı turǵydan da qoldaý kórsetýde. Baýyrlas eldiń halqyn sabyrlylyq pen parasatty kóńil-kúı aýanyna shaqyrýda. Sebebi, jemisti, órkenıetti memleket qurý úshin revolıýsııalyq emes, evolıýsııalyq amaldar izdestirý lázim. Keleshekte turaq­­­­ty damý úshin alǵashqy aıtylǵan joldy tańdaý – tuıyqqa tireıtin bolashaǵy joq jol izdeýmen teń. Qalaı bolǵanda da, bul damý joly emes. Damý joly turmaq keri ketiretin úderis dese de bolǵandaı. Vıktor Gıýgo “Tóńkeris qaı­yrshylyqqa, al qaıyrshylyq qaıtadan tóńkeriske ákeldi” degen eken. Sondyqtan da qazaqstan­dyq­tar álemge áıgili Manas eposyn týdyrǵan talantty halyq osynyń bárin túsine bi­ledi, túısine biledi dep esepteıdi. Búgingi oqıǵalardyń barlyǵyn ýaqytsha qubylys dep sanaıdy. Májıt QAIYRBAEV, Batys Qazaqstan oblystyq ishki saıasat basqarmasynyń bólim meńgerýshisi. ORAL. EVOLIýSIIаLYQ  DAMÝ – QAZAQSTAN  JOLY Ýaqyt “Yntymaqty elde baq turar” degen danalyq­tyń qanshalyqty mańyzdy eken­digin kún saıyn dálel­dep keledi. Halyq pen eldiń basty ustanymy osy bolýǵa tıisti. Munda ult pen ulystyń ózara tatýlyǵy men qol ustasyp júrýinen joǵary turǵan jaýapkershilik bar. Sebebi, barshamyzdyń túpki maqsaty­myz ortaq uıamyz – Otany­myzdyń, tirshiliktiń tutqasy – memleketimizdiń gúldenýi men órken jaıýyna súbeli úles qosyp, salıqaly maqtanysh sezimin uıalatý. Kez kelgen halyq kóptegen qıyndyqtardy bastan keship shyńdalǵan. Sonyń ishinde bizdiń cheshen-ıngýsh halqy da bar. Ásirese, Uly Otan soǵy­sy jyldaryndaǵy zulmat, eń bastysy, tutastaı halyqqa senimsizdik jasalýy, bul shyn mánindegi kemsitý jáne qor­lyq sanalady. Taǵdyry qyl ústindegi halyq Qazaqstanǵa zorlyqpen toǵytyldy. Bul ekin­shi jaǵynan ózge az halyq­tar sııaqty shetqaqpaıǵa tús­ken bizderdiń baǵymyzdy ash­ty deýimizge bolady. Sebebi, keń júrekti Qazaqstan jerinde ult pen ulys arasyndaǵy túsinistik pen baýyrmal­dyq­tyń tartylys kúshin, bolashaq kúnderimizdiń alańsyz sáýlesin sezindik. Úrim-butaǵymyz ósip, toı-tomalaǵymyz tarqamaı keledi. Mundaı jaǵdaı óz ishiniń myǵymdyǵymen, alǵa qoıǵan maqsatynyń aıqyndyǵymen, jaqsylyqqa jaqyn dástúrle­ri­men, ekonomıkalyq, áleý­met­tik-saıası turaqtylyǵymen erekshelenetin memleketke tán ekendigi málim. Osyndaı mem­lekette urpaq ósirip, erteńgi kúnimizge úmit artyp otyrǵan bizder memleketimizdiń aby­roıyn asyrýǵa kúsh salamyz, perzentimizge eń úlken paryz retinde uǵyndyramyz. Elbasy Nursultan Nazarbaev Qazaq­stan halqyna arnaǵan Jol­daý­ynda aıtqanyndaı, biz “táýel­siz, órkendegen, saıası turaqty Qazaqstandy qurý­damyz”. Bizdiń Bulandy aýdanynda 30-ǵa jýyq ulttyń ókili tatý-tátti ómir súrip, beıbit qatar eńbektenýde. Onyń ústine álem­niń 5 memleketinen myń­nan astam oralman baýyrla­rymyzdyń otbasy kóship keldi. Aýdanymyzda demogra­fııa­lyq jaǵdaıdyń túzelgen­digin ortasha eńbekaqynyń 37 myń teńgege jetkeninen-aq kórýge bolady. Sońǵy úsh aıda jańa týǵan 118 sábıge baýy berik bolsyn aıttyq. Bul “evolıýsııalyq damý – qazaqstandyq jol” ekendigin aıqyndaı túsedi. Jany­myz­daǵy qyrǵyz baýyrlar osyny kóre bilýi tıis. Kıkiljińmen, ashý-arazdyqpen, neshe túrli ataýdaǵy revolıýsııamen ha­lyq­tyń kósegesi kógermeıdi. Osyny túsinińizder, aqylǵa kelińizder, aǵaıyndar! Iаkýb KÝSIEV, Aqmola oblystyq Qazaqstan halqy Assambleıasynyń múshesi. Bulandy aýdany. KÚSh QAShANDA YNTYMAQTA Otan – ottan da ystyq se­zim. Ortaq shańyraqtaǵy beı­bit ómir, tynyshtyq, etnos­aralyq kelisimniń qanat jaıýy bir-birimizge degen qaltqysyz kóńil men syılastyqqa baıla­nysty. Qazaqstandaǵy búgingi qol jetkizilgen óreli isterdi qalt jibermeı, jaqsysyna janym ja­­dyrasa, keıbir orynsyz aıtylǵan, ne jazyl­ǵan­dardy oqyǵanda “átte­gen-aı” dep kóńilim qula­zıdy. О́ıtkeni, oǵan esh ne­giz joq. Elimiz táýelsizdik alǵan on toǵyz jylda ǵa­syr­ǵa balarlyq qyrýar ju­mys at­qaryldy. El mereıi ósti. Jeri­miz­diń baılyǵy ıgerilýde. Osylaı­sha qoǵam damý­­yn­daǵy óris alǵan jumystar ushan-teńiz deýge bolady. Eldi mekender kór­keıip, halyqtyń ál-aý­qaty, máde­nı-turmystyq jaǵdaıla­ry­na oń ózgerister ákeldi. Qu­­ry­lys qarqyndy damyp, qa­zaqstandyqtar­­dyń baspa­na­ǵa degen sura­nysy qana­ǵat­tandyrylsa, serpindi jobalardyń jú­zege asý­y­­na múmkindik tý­ǵyzylǵan. Jetisý jerindegi etnos­­tar bir jaǵadan bas, bir jeń­nen qol shyǵaryp, dos­tyq pen birliktiń týyn jo­ǵary ustap, táýelsizdigi­miz­diń tu­ǵyryn ornyqtyrýǵa múm­­­­kindikterin jumyl­dyr­ǵan. Demek, bizdiń erteńge degen senimimiz zor. Kóp­te­gen sha­ńyraqta qazaq pen uı­ǵyr, orys, nemis, ká­­­ris ult­­­ta­ry­nyń ókilderi birimen bi­ri dos-jaran, quda-jegjat bolyp ket­­keli qashan. Bizde bólip-jara­tyn eshteńe joq. Aspan men kún ortaq. Eki qolǵa bir ju­mys izdegenge jetkilikti. Memleket basshysynyń el bo­lashaǵy úshin attan túspeı, salı­qa­ly saıasat júrgizip otyrǵany da ha­lyqtyń aldaǵy kúnderge degen úmi­tin nyǵaıta túsýde. Jaqynda tele­arnadan kórshiles Qyrǵyzstandaǵy beı-bereket tártipsizdikti já­ne beı­­­bit ómirdegi sebepsiz adam qyr­ǵy­nyn kórdim. Iаpyr-aý, úlkender emes, qar­shadaı balalar ereýildiń orta­syn­da júr. Úlkenderdiń baq­ta­lasyna búldirshinderdi aralastyrý­dyń ózi naǵyz arsyzdyq. Jas ur­paq­tyń taǵdyryna nemqu­raı­d­y qa­raǵan aǵaıyndardyń bul áreketine aıtýǵa sóz taba al­maısyń. Munyń ózi adam sa­na­syn ýlap, el bolasha­ǵy­na bal­ta shabatynyn, ult táýel­siz­digine qaýip tóndirip, qara­paıym halyqtyń jazyqsyz japa shegýine ákeletinin olar túsinse, qane. Bizge keregi – ashyq aspan, ty­nyshtyq, ultaralyq keli­sim­di ny­ǵaıtyp, egemen elimiz­diń tuǵyryn bıiktetý, halqy úshin ter tókken Elbasynyń janyna burynǵydan da tyǵyz toptasyp, birliktiń, ynty­maqtyń besiginde terbelý. Ardaq SYDYQ, oblystyq máslıhattyń hatshysy. Almaty oblysy. BEREKE BASTAÝY – TURAQTYLYQ Qyrǵyzstandaǵy oryn­syz oqı­­ǵalar kim-kimdi de beı-jaı qal­dyrmasy anyq. Yrys-berekeniń bastaýy tu­raq­tylyq desek, sol ty­nysh­tyqty saqtaý qaı ha­lyqqa da úlken jaýapker­shi­lik júkteıdi. Qaı elde bolsa da adam úshin eń kerektisi beıbit ómir. Eńbek etýge jaǵdaı ja­sal­sa, onda adam eshteńege alańdamaı ómir súredi. Is­teýge jumysy, bala-sha­ǵa­syn baǵýǵa tabysy bolsa, qa­ra­paıym adamǵa sol da jet­kilikti. Al endi osylar joq jerde jaqsylyq kú­tý­diń ózi ábestik. Qyrǵyz­stan­nyń Osh oblysynda oryn alyp jatqan keleń­siz­dikter eldegi etnos­ara­lyq jáne kon­fes­sııaa­ra­lyq tatýlyqtyń joqty­ǵy­nan dep túsiný qajet. Odan qal­­sa jumystyń joq­ty­ǵynan oryn alyp otyrǵan jáıt. Elimiz táýelsizdik alǵan kezde keıbir batystyq sa­rap­shylar osy elde kóp­tegen etnos ókilderi tu­ra­dy, sondyq­tan etnosaralyq qaq­ty­ǵys bo­lyp, el retinde qurıdy dep sáý­egeısi­gen­deri bel­gi­li. Osy oraıda Elba­synyń kóre­gen­digin, ba­tyl­dyǵy men dana­ly­ǵyn aıt­paı ket­peske bolmas. 1992 jyly Al­matyda Qazaq­stan halqy­nyń bi­rin­­shi fo­rý­my boldy. Sol quryl­taı­ǵa ózim de qatysyp, sóz sóıle­genim bar. Sonda Elbasy Qa­zaqstan damyǵan memleket­ter­diń qa­taryna kirýi, halqynyń baı ómir súrýi úshin bizge eń birinshi keregi beıbitshilik, ultaralyq jáne konfessııa­ara­lyq kelisim men qoǵamdyq tatý­lyq de­gen-di. “Biz osyǵan qol jetkizsek, qalǵanynyń bar­lyǵy ózi keledi”, dep aıt­qany esimde. Sonyń ar­tyn­sha Qazaqstan halqy Assambleıasy ómirge keldi. Atalǵan qoǵamdyq ıns­tıtýt sol etnosaralyq tatý­lyq­ty nyǵaıtýǵa atsalysyp keledi. Mine, eń aldymen Qudaı­dyń Qazaq eline bergen nyǵ­me­ti, qala ber­se Elbasy saıasaty­nyń arqa­syn­da beıbit ómir súrip jatyr­myz. Barlyq etnos ókilderi Qazaqstandy ózim­niń Otanym, ózimniń elim deı­di. Osyndaı jaǵdaı ja­sal­maı, or­nyq­ty saıasat júrgi­zilmeı, esh­qashan kóp etnos turatyn el­derde ke­­lisim ornamaıdy. Qa­zaq­­standa beı­bit ómir súrip jat­­qany­myzdyń bel­gili sebep­teriniń biri osy. Biz ta­­rıh­tan taǵy bir nárseni bilemiz. Qazaq – peıili keń ári qonaqjaı halyq. Qoryta kelgende aıta­rym, qa­zaqstandyqtar dos­tyqtyń, ta­tý­lyq­­tyń qadirin jaqsy bi­ledi. Bizdiń kór­shilerimizge jet­peı jatqany da osy másele bolsa kerek. Rozaqul HALMURADOV, Parlament Májilisiniń depýtaty. BIZ QÝATTY ELDE TURAMYZ Qazirgi qoǵamda san alýan ózgerister jıi kórinis berýde. Ásirese, saıası turaqtylyǵy my­­ǵym emes, ekonomıkasy il­gerilemeı qalǵan elderde múl­dem shıelenise bastady. Muny álemniń kóptegen elderinen udaıy baıqaımyz. Irgeles kór­shi, ejelden týys­qandyq baıla­nysy bar Qyrǵyzstanda da dál qazir osyndaı jaǵdaı qalypta­syp otyr. El ekinshi ret basshy­syz qaldy. Turaq­ty­­­­lyq ornata­myz, eldi tyǵy­ryq­tan shyǵara­myz dep ýáde bergen saıasatker­ler halyqty uıystyra almaýda. Osy eldegi turaqsyzdyqqa qa­raǵanda, táýbe deıik, Qazaqstan­daǵy saıası turaqtylyq pen eko­no­mı­kalyq órleýdiń nátı­je­si jyl saıyn óz jemisin berýde. Árıne, kóp ulttyń ortaq me­kenine aınalǵan Qazaqstan­daǵy eń basty jetistiktiń biri –ultaralyq birlik. Al bul –óte názik másele. “Birligi bardyń tirligi bar” dep dana babalarymyz ósıet etkendeı, Elbasymyz Nursultan Nazar­baev­tyń syndarly saıasaty­nyń basty tarmaǵy ultaralyq tatýlyqty saqtaýmen oraıla­syp jatyr. Shyn máninde ta­tý­lyǵy berik ornyqqan eldiń ǵana ekonomıkasy órken jaıa­tynyna kóz jetkizip kelemiz. Elbasynyń shynaıy qam­qorlyǵynan túrli deńgeıdegi ardagerler, zeınetkerler, az qamtamasyz etilgen otbasy­lary, sonymen qatar, bıýd­jettik sala qyzmetkerleri de, atap aıtqan­da, memlekettik qyzmetkerler, muǵalimder men dárigerler de qalys qalǵan emes. Osy sanat­taǵy adamdar­dyń zeınetaqysy men jár­demaqylaryn, eńbeka­qy­laryn jylma-jyl kóbeıtý, árıne, az kólemdegi qarjymen sheshile qoımaıdy. Buǵan eko­nomı­ka­lyq, qarjylyq qýaty tómen elder bara bermeıdi. Al bizde zeınetaqyny, járdemaqy­lar men eńbekaqyny ósirýge tolyq múmkindik bar. Jańa dáýirdiń talaby ózgeshe. Burynǵy súrleýmen júrý básekege ilestirmeıdi. Muny memlekettiń, halyqtyń qamyn oılaǵan shynaıy saıa­satkerler ǵana uǵyna alady. Elbasy Nursultan Nazarbaev­tyń jańa Qazaqstandy álem­dik qoǵamdastyqqa tanytýdyń jańa­sha baǵytyn ustanýynyń nátı­jesinde Qazaqstanymyz qýat­ty elge aınaldy. Saıası turaqty­lyǵymyz – bekem, ult­­aralyq tatýlyǵymyz – berik. Bul – bizdiń basty jetistigimiz. Serik MUHAMBETOV, oblystyq mádenıet basqarmasy bastyǵynyń orynbasary. Atyraý oblysy.