Keıde ádilettiń kózi aǵyp ketkendeı kórinetini bar.
E, nege?
O, oǵan myńdaǵan mysal keltirýge bolady.
Kóp sóılep kópirmeı, naqtylaı-faktylaı aıtsańyz.
Bopty.
Qazaqtyń qadirli qalamgerleri kóp. Shamamyz jetkenshe aqyn-jazýshylarymyzdyń mereıin ósirip, memlekettik deńgeıde marapattap jatamyz. El úshin etken eńbektiń elengenine ne jetsin!
Biraq ámise olaı bola bermeıtini jaman. Mysaly, bizde Medeý Sársekedeı jankeshti jazýshy bolǵanyn jurttyń bári birdeı bile bermeıdi. О́ıtkeni ol ádebıettegi ataq-dańq alamanyna eshqashan at qosqan emes. Ulttyq baspasózimizde ulyqtalmady. Dárejesine laıyq dáriptelmedi. Shyǵarmashylyq jumystyń qyzyǵynan góri shyjyǵyn kóbirek kórdi. Maqsat jolynda mańdaıy talaı tasqa tıse de, alǵan betinen qaıtpady. Qandaı qıyndyqtar kezdesse de qajyr-qaıratyn qarsy qoıyp, qolyndaǵy qalamyn erik-jigerine qaıraq etti.
Jaryqtyq, jaqynda ǵana dúnıeden ótti. Onyń oqyrman oljasyna aınalǵan kórkem shyǵarmalaryn bylaı qoıyp, ultymyzdyń Qanysh Sátbaev, Evneı Bóketov, Ermuhan Bekmahanov sekildi uly tulǵalary týraly kesek týyndylaryn aıtsaq ta, áńgimemizdiń biraz jerge barary anyq. Ásirese Alashtyń ardaqty perzenti, akademık Qanysh Sátbaevqa arnalǵan roman-essesiniń ádebıetimizde alar orny aıryqsha bolary anyq. Sonaý jetpisinshi jyldary Álkeı Marǵulan, Málik Ǵabdýllın sekildi qazaq rýhanııatynyń qabyrǵaly ókilderiniń ótinishimen bastalǵan bul kitaptyń hıkaıasy uzaq jyldarǵa sozyldy. Sol kezdegi respýblıka basshylyǵy atalǵan ǵumyrnamanyń jaryq kórýine jantalasa qarsy turdy. Memlekettik mashına tetikteri bir aınalyp ketse, jolyndaǵysyn tegis jaıpap ótetini ózinen-ózi túsinikti.
Alaıda Medeý aǵamyz aldyndaǵy attaı almas alyp tasty aınalyp ótti. Ideologııa ıtarshylarynyń qoldan jasaǵan qııanattaryna moıymady. Erýge-qarý qylyp tyǵyryqtan shyǵýǵa tyrysty. Aqyry amalyn tapty da. Qazaqstan iske alǵysyz qylǵan «Sátbaevty» aıdy aspanǵa shyǵaryp, Máskeýde bastyrdy. Basqa emes, «Molodaıa gvardııa» baspasynyń álemge áıgili «JZL» serııasymen shyǵardy. Bul osyndaı aıdarmen jarııaǵa jetken qazaqtyń ekinshi kitaby-tuǵyn. Birinshisi, belgili ǵalym Tursynbek Kákishevtiń «Sáken Seıfýllıni» bolatyn.
Bir «qyzyǵy», Odaqtyń ortalyǵy batasyn berse de, qazaqsha nusqasynyń joly bolmaı-aq qoıdy. Avtor basyn taýǵa da, tasqa da uryp júrip, keıin zaman túzele bastaǵan kezde áýpirimdep áreń shyǵarǵany ámbege aıan. Munyń muńly tarıhyn marqum «Qýdalanǵan» «Sátbaev» atty essesinde jan-jaqty baıandaǵan. «Shabyt» baspasy, 1994 jyl.)
KSRO Ǵylym akademııasyna múshe bolǵan eki qazaqtyń biri (ekinshisi Asqar Qonaev), ǵylymdaǵy ataǵy jer jarǵan ǵulama ǵalym Qanysh Imantaıuly Sátbaevqa kimderdiń órtteı ósh bolǵanyn aıtyp, aýzymyzdy jazyqty qylmaı-aq qoıalyq. Belgili jaıt qoı, jurt onsyz da biledi. Aq-qarasy aıyryla jatar.
Aıtpaqshy, atom jarylysynan kóz ashpaǵan Semeı óńiriniń turǵyndary shekken zardaptardy tizgen sherli shejire ispetti kólemdi dúnıesi óz aldyna bir tóbe.
Bizdiń biletinimiz, qandaı qurmetke de laıyq Medeý Sársekeniń eren eńbegi eskerýsiz qaldy. Árkimderdiń qanjyǵasyna baılanǵan mártebeli ataqtar men bedeldi syılyqtar bul kisige buıyrmady.
Átteń, dúnıe-aı...
