Infografıkany jasaǵan Amangeldi Qııas, «EQ»
Qutqarýshylardyń eńbegi zor
Tótenshe jaǵdaılar mınıstrliginiń málimetinshe, sý basqan óńirde aýlalardy qarǵyn sýdan tazartyp, sorý jumystary táýlik boıy damylsyz atqarylyp jatyr. Atyraý oblysynyń Jylyoı aýdanynda ótken táýlikte aýlalardan 900 myń tekshe metr sý shyǵarylǵan. Respýblıka boıynsha 23 085 adam óz úıine oralsa, 11,4 mln tekshe metr qar sýy sorylyp, bógetterdi myǵymdaý úshin 5,3 mln qapshyq pen 1,4 mln tonna ınertti materıaldar tóselgen. 4 554 turǵyn úı men 2 767 aýlaǵa jaıylǵan sý arnasyn taýyp, sorylǵan. О́tken táýlikte jedel jeli telefonyna 2 132 qońyraý túsipti.
Tótenshe jaǵdaılar mınıstrliginiń resmı ókili Asqar Shárip Batys Qazaqstan oblysyndaǵy Jaıyq ózeninde sý deńgeıiniń kóterilýi jiti baqylaýǵa alynyp, monıtorıng júrgizilip jatqanyn málimdedi. Sonymen qatar azamattardy qulaǵdar etý baǵytynda teleradıo arqyly habarlandyrý táýligine alty ret (ár tórt saǵat saıyn) iske qosylatynyn jetkizdi. Onsyz da degbiri qashyp, kóńili alań aǵaıynǵa habarlandyrýdy der kezinde jetkizýdiń de mańyzy zor.
«Elimizdiń ózge óńirlerinen de Tótenshe jaǵdaılar mınıstrliginiń qosymsha kúshteri men quraldaryn tartý qarqyndy júrgizilip otyr. Qosymsha qol kúshi ýchaskelerge bólinip, qarqyndy jumys atqaryp jatyr. О́tken táýlikte Oral qalasyna irgeles Stenovık baý-baqsha seriktestiginde 4 adam qutqaryldy. 61 adam evakýasııalandy. О́zge turǵyndar buǵan deıin qaýipsiz mekenge kóshirilgen edi.
1 497 adam ýaqytsha ornalastyrý pýnktin panalasa, qalǵan turǵyndar qaladaǵy týystarynyń úıine jiberildi. Saıajaıdaǵy úılerde azamattardyń bar-joǵy tekserilip jatyr», dedi A.Shárip.
TJM resmı ókiliniń málimetinshe, apattyq qutqarý jáne sý tasqynyna qarsy jumystarǵa 33 852 adam, 4973 tehnıka, 874 sý sorý quraly, 389 júzý quraly, 14 áýe kemesi jumyldyrylǵan.
Qısapsyz shyǵynnyń orny tolady, sý shaıǵan úıdiń ornyna jańa baspana boı kóteredi. Qańyraǵan qoraǵa da tórt túlik qaıta oralady. Eń bastysy, adam ómirine qaýip tónbeýi kerek. Deıturǵynmen turǵyndar arasynda basyn qaterge tigip, eskertýge qaramastan saıajaıyn kúzetpekke úıine oralǵan azamattar da anyqtalǵan. Oral qalasy mańyndaǵy saıajaılarda apattyq qutqarý jumystaryna tikushaq, 10 qaıyq, jeke quramnan 230 adam tartylǵan.
Biraz aımaqta jaýyn jaýady
Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde ótken brıfıngte «Qazgıdromet» RMK baspasóz hatshysy Alına Ismaǵulova elimizdiń basym aımaǵynda atmosferalyq qysym kúsheıip, naızaǵaı oınap, jańbyr jaýatynyn aıtty. Jel kúsheıip, ońtústik óńirde daýyl soǵýy múmkin ekenin eskertip, soltústik pen soltústik batys aımaqta jaýyn-shashyn bolmaıtynyn jetkizdi.
A.Ismaǵulovanyń aıtýynsha, Batys Qazaqstan oblysyndaǵy ózenderdiń basym bóliginde sý tasqyny shegine jetken. Oral gıdrologııalyq beketinde sý deńgeıi qaýipti sheginen asyp tur. Munda 23-26 sáýir aralyǵynda jańbyr jaýyp, aýa temperatýrasy 4-9 gradýsqa deıin tómendeýi múmkin ekenin málimdedi.
Syn saǵatta kórshiniń de kóńili alań
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev tý tasqyny zardabyna qatysty joldaǵan Úndeýinde kásipkerlerdi halyqtyń jel jaǵyna pana bolyp, qoldaý kórsetýge shaqyrdy. Prezıdenttiń buıymtaıyn qoldaǵan kásipker Danııar Abýlǵazın sý tasqynynan zardap shekken Qostanaı oblysynyń turǵyndaryna baspana salý úshin 1,5 mlrd teńge qarjy bóldi.
«Zardap shekken turǵyndarǵa medeý bolyp kómek qolyn sozý – bárimizge ortaq jaýapkershilik. Adamdardyń qaýipsiz jerde boı kóteretin jańa baspanasyn salý sharýasyn dereý bastaımyz. Memleket basshysynyń Úndeýine oraı bıznes ókilderiniń birige qoldaýy tasqyn sýdyń astynda qalǵan aımaqtardy qalpyna keltirýge septigin tıgizedi», dedi D.Abýlǵazın.
Sý tasqynynan zardap shekken aımaqtarǵa kórshi elderdiń de gýmanıtarlyq kómegi kelip jatyr. Buǵan deıin kórshimiz Qyrǵyz Respýblıkasynan, О́zbekstannan gýmanıtarlyq kómek jetkizilip, tıisti oryndarǵa taratylǵan edi.
Qaraǵandyǵa О́zbekstannan 15 júk kóligimen gýmanıtarlyq kómek jetkizildi. Kórshi elden azyq-túlik, kıim-keshekke qosa turmysqa qajetti qural-saıman, 800-ge tarta úrlemeli qaıyq ákelingen. Memlekettik bıýdjet esebinen bólingen qarajatqa alynǵan gýmanıtarlyq kómektiń barlyǵy derlik ózderiniń ónimi. О́zbekstan syrtqy ister mınıstriniń orynbasary Bobýr Ýsmanov týysqan elge kómek qolyn sozý paryz ekenin aıtty.
Endi mine, Tájikstan Respýblıkasynan 61 vagon gýmanıtarlyq kómek Túrkistan oblysyna jetti. Azyq-túlik, kıim-keshek jáne asa qajetti zattar tıelgen júk vagony «Saryaǵash» temirjol stansasyna toqtady. Budan syrt 15 júk kóligine teńdeı artylǵan kómek te din aman dittegen jerge jetkizilgen. Osylaısha, Tájikstan Respýblıkasynan 3 500 tonna gýmanıtarlyq kómek jóneltildi.
Tájikstannyń Tótenshe jaǵdaılar jáne azamattyq qorǵanys komıtetiniń tóraǵasy Rýstam Nazarzoda Qazaqstan strategııalyq múddeles memleket sanalatyndyqtan qashanda qol ushyn sozýǵa ázir ekenin atap ótti. Tájikstan memleketinde qandaı másele týyndasa, Qazaqstan aldymen qoldaý kórsetýge umtylatynyn jetkizip, múddeles memleketterdiń bir-birine demeý bolýy mańyzdy ekenine toqtaldy.
Gýmanıtarlyq kómekti qabyldap alǵan delegasııa atynan sóz sóılegen Túrkistan oblysy ákiminiń orynbasary Beısenbaı Tájibaev baýyrlas elge qysyltaıań shaqta súıeý bolǵany úshin alǵysyn aıtty.
«Buǵan deıin de Ortalyq Azııadaǵy ózge elderden de gýmanıtarlyq kómek kelgen edi. Endi Tájikstannan qurylys materıaldary, azyq-túlik, kıim-keshek jetkizilip otyr. Bul úrdis – eki eldiń dostyǵyna syzat túspeı bekı beretininiń aıǵaǵy», dedi B.Tájibaev.
