«Spırıt» dep atalatyn robot ǵalamshar bederin sezinýge qaýqarly. Ol buǵan deıin Kalıfornııanyń qumdy jaǵasy men Oregondaǵy taýlarda júrip, biraz mashyqtanǵan edi. «NASA» kompanııasy kóbirek robot óndirý úshin 2 mln dollar kóleminde grant bólgen. Maqsat – Aıǵa bir top qultemir jiberý. «Bul robottar ǵalymdar úshin yńǵaıly kómekshi bolady. Mundaı jumys alǵash ret qolǵa alynyp otyr. Robot ózdiginen qozǵalyp jáne qadam basqan saıyn jańa aqparat jınaýǵa tıis», deıdi elektrtehnıka jáne kompıýterlik ınjenerııa professorynyń assıstenti Feıfeı Sıan.
Beımálim teńiz janýary
Ǵalymdar Jańa Zelandııa jaǵalaýynda teńiz janýarynyń júzge jýyq jańa túrin tapty. Bıolog mamandar zertteý jumysyn Tynyq muhıttyń ońtústigindegi Baýntı araldarynda 20 kúndeı júrgizgen.
Teńiz astynan ulý, marjan rıfteri men balyq sııaqty tirshilik ıeleriniń birneshe túri tabyldy. Olar shamamen 5 myń metr tereńdikte ómir súredi. Jańa Zelandııadaǵy tirshilik kózi alýan túrli bolýymen erekshelenedi. Osy ýaqytqa deıin ǵalymdar tutas aımaqty zertteı almaı kelgen edi. Sol sebepti ekspedısııa músheleri tereńdikti kartaǵa túsirý úshin teńizge qashyqtan basqarylatyn sýasty qurylǵysyn jibergen. Qazir teńiz janýarlaryn arnaıy mamandar ári qaraı zertteý úshin baqylaýǵa aldy.
Jańa ǵalamshar
Resmı túrde ǵalamshar mártebesin alý úshin aspan denesine qajetti kórsetkishter bar. Ol erejeni 2006 jyly Praga qalasynda Halyqaralyq astronomııalyq odaq máslıhatynda 75 elden jınalǵan 2,5 myńdaı astronom bekitti.
Ǵalymdar ashqan taǵy bir úlken jańalyq – Jerden 137 jaryq jyly qashyqtyqta jańa ǵalamshar anyqtaldy. Zertteýshilerdiń aıtýynsha, ólshemi bizdiń planetadan bir jarym ese úlken ǵalamshar shamamen 6 jarym mıllıard jyl buryn paıda bolǵan. «Jańa ǵalamshardyń ereksheligi – adamdardyń ómir súrýi úshin qolaıly», deıdi mamandar. О́ıtkeni zertteýler onda sý suıyq kúıinde saqtalatynyn kórsetken. Endi ǵalymdar Ýebb teleskopynyń kómegimen jiti tekserýler júrgizýdi kózdep otyr.
