Kollajdy jasaǵan – Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»
Jýyrda Májiliste depýtattar jekelegen kólik quraldary túrleriniń júrýin uıymdastyrý jáne jol qaýipsizdigin sıfrlandyrý týraly zań jobasyn talqylap, birinshi oqylymda maquldady. Sol kúni, ıaǵnı 17 sáýirde Ishki ister mınıstri, polısııa general-leıtenanty Erjan Sádenov «2023 jylǵy 30 maýsymdaǵy №534 Jol júrisi qaǵıdalaryn, Kólik quraldaryn paıdalanýǵa ruqsat berý jónindegi negizgi erejelerdi, kóligi arnaıy jaryq jáne dybys sıgnaldarymen jabdyqtalýǵa jáne arnaıy tústi-grafıkalyq shemalar boıynsha boıalýǵa tıis jedel jáne arnaıy qyzmetter tizbesin bekitý týraly» buıryǵyna ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» buıryqqa qol qoıdy.
Májilis depýtaty Ekaterına Smyshlıaevanyń aıtýynsha, elimizdiń qala kóshelerinde mopedterdiń kóbeıýi saldarynan olardyń jol-kólik apattaryna ushyraý oqıǵalarynyń da sany artqan. Máselen, ótken bir jyldyń ishinde 750 jaǵdaı tirkelipti. «Bul 2022 jylmen salystyrǵanda 4 ese kóp», deıdi depýtat.
Májilis otyrysynda baıandama jasaǵan Nurtaı Sabılıanov depýtattardyń bastamasymen ázirlengen qujatta negizgi bes baǵyt qamtylǵanyn atap ótti. «Birinshi, kólik quraldarynyń shaǵyn elektrli jáne jekelegen túrleriniń júrýine baqylaý engiziledi. Bul, eń aldymen, mopedterge qatysty. Búgingi tańda mopedter tirkeýden ótpeıdi, memlekettik nómir berilmeıdi, saqtandyrylmaıdy, jol qozǵalysy erejelerin buzady, olardyń menshigin anyqtaý qıynǵa túsedi. Sondyqtan zań jobasy arqyly mopedterdi júrgizý tártibi men paıdalaný máseleleri qolǵa alynady.
Ekinshi, jergilikti atqarýshy organdarǵa shaǵyn elektrli kólik quraldaryn paıdalaný tártibin aıqyndaý (júrý oryndaryn, jyldamdyǵyn anyqtaý) boıynsha quzyret berý kózdelgen. О́ıtkeni eldi mekenderdegi jol ınfraqurylymyn jóndeý, salý máselelerimen ákimdikter aınalysady. Úshinshi, jol qaýipsizdigin sıfrlandyrý máseleleri qarastyrylǵan.
Tórtinshi, kólik quraldarynyń ortasha jyldamdyǵy týraly uǵym engiziledi. Bul óz kezeginde jol qozǵalysy erejesin saqtaýǵa, joldaǵy tártip saqshylarynyń sanyn azaıtýǵa oń áserin tıgizedi.
Besinshi, Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodekstiń aıasynda moped júrgizýshileriniń jaýapkershiligi kólik quraldarynyń basqa túrleriniń júrgizýshilerimen teńestiriledi», dedi N.Sabılıanov.
Biz IIM Ákimshilik polısııa komıtetiniń erekshe tapsyrmalar jónindegi aǵa ınspektory Aqtoty Boranovaǵa habarlasyp, jol qozǵalysy erejelerine engizilgen naqty ózgerister jaıynda surap bildik. Onyń aıtýynsha, negizgi ózgeristerdiń biri – qala ishindegi qoǵamdyq kólikterdiń jyldamdyǵy budan bylaı saǵatyna 60 emes, 50 shaqyrymnan aspaýǵa tıis. Keıingi jyldary avtobýstardyń qatysýymen bolatyn jol-kólik apattary da jıilep ketkenin jaqsy bilemiz. Olar adamdardy, onyń ishinde káriler men bala-shaǵany tasıtyn bolǵandyqtan, jyldamdyǵyna qoıylǵan bul shekteýdi durys jasalǵan sheshim dep esepteımiz.
Sonymen qatar budan bylaı M3 (avtobýstar) sanatyndaǵy barlyq kólik quraly úshin marshrýttyq kólik quraldaryna arnalǵan jolaqpen qozǵalýǵa ruqsat etilmek. «Jańa zań boıynsha jol ortasyndaǵy «úziksiz tutas bir syzyqty» kesip ótý úshin jaýapkershilik ózgerdi. Iаǵnı qarama-qarsy eki baǵyttaǵy qozǵalysy bar eki jolaqty jol ortadan úziksiz tutas syzyqpen bólingen bolsa, «basyp ozýǵa tyıym salynady» degen belgi ornatylsa, ol syzyqty kesip ótý qarsy júris jolaǵyna shyǵý bolyp esepteledi», deıdi IIM ókili.
Zańǵa engizilgen taǵy bir ózgeris – tirek-qımyl apparaty buzylǵan múgedektigi bar adamdardyń úshinshi tobyna jol ınfraqurylymyna qol jetkizýge ruqsat berý. A.Boranovanyń aıtýynsha, máselen, buryn «múgedektigi bar adam» degen tanymdyq belgisin kóligine tek I jáne II toptaǵy múgedektigi bar adamdar ǵana ornalastyra alǵan bolsa, endi mundaı belgini tirek-qımyl apparaty buzylǵan III toptaǵy múgedektigi bar adamdar da paıdalana alady.
«Esterińizge sala keteıik, bul belgi múgedektigi bar adamdarǵa arnaıy bólingen avtoturaqtarǵa, ıaǵnı múgedekterge arnalǵan turaqqa, sondaı-aq turaqqa tyıym salynǵan oryndarǵa kóligin qoıýǵa quqyq beredi», dedi IIM ókili.
Buǵan qosa, aldaǵy ýaqytta kóshelerimizden «elektrsamokat júrisine tyıym salynady», «parallel jatqan jol bóligine ótý», «parallel jol bóliginiń sońy», «dıagonaldy jaıaý júrginshiler ótkeli», t.b. jańa jol belgilerin kóre alamyz. Sonymen qatar kólik quralyna japsyrylatyn «elektrmobıl», «gaz ballonmen jabdyqtalǵan avtokólik» degen sekildi jańa tanymdyq belgiler engizilip otyr. IIM Ákimshilik polısııa komıtetiniń ókili Aqtoty Boranovanyń aıtýynsha, bul normalar 2024 jylǵy 6 mamyrdan bastap kúshine enedi.
Aıta keteıik, jol qozǵalysy erejelerine baılanysty jaýapkershilikter sheńberinde Ákimshilik quqyq buzýshylyqtar týraly kodekske de ózgeris engiziledi. Máselen, 607-bap boıynsha temirjol ótpelerinen ótý qaǵıdalaryn buzýǵa qatysty jaza qatańdatylmaq.
«Qazirgi tańda temirjol ótkelderindegi jol-kólik oqıǵalary ótkir másele bolyp otyr. Keıingi jyldar ishinde temirjolda osyndaı 58 oqıǵa tirkeldi. Kóbinese temirjol ótkelderindegi jol-kólik oqıǵalary aýyr zardaptarǵa, adam ólimine ákeledi. Sonymen qatar maldy jaıý, baǵý barysynda da temirjol ótkeli arqyly aıdaý kezinde jol-kólik oqıǵalary bolyp jatady», deıdi Májilis depýtaty Únzıla Shapaq. Onyń aıtýynsha, temirjol ótkelderinen ótý erejelerin buzýǵa baılanysty aıyppul mólsheri kóterildi. Al eger kólik quraldary nemese jol qurylystary búlinse, toǵyz aı merzimge kólik júrgizý quqyǵynan aıyrý sharasy qarastyrylady.
