Tehnologııa • 03 Mamyr, 2024

Keńjolaqty ınternet ıgiligi

164 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrligi bar­lyq óńirdi sapaly ınternetpen qamtýǵa basa mán berip otyr. «Sıfrlyq teńsizdikti» joıý – mańyzdy. Sol sebepti de halyq az qonystanǵan aımaqtarǵa keń jolaqty ınternet qoljetimdiligin usyný jónindegi jobalar kóptep iske asyrylyp jatyr. Ekonomıkalyq áleýetti arttyrý men azamattardyń ómir súrý sapasyn jaqsartý úshin Qazaqstannyń árbir turǵynyn 100 Mbıt/s-dan ınternetpen qamtamasyz etý maqsaty tur.

Keńjolaqty ınternet ıgiligi

Kollajdy jasaǵan – Almas MANAP, «EQ»

Naqty iske kelsek, 176 aýyl abonenttik qoljetimdilik tehnologııasy retinde «Wi-Fi Hotspot» jelisine qosyldy. Osy aýyl­darda keńjolaqty qoljetimdilik qyzmetterimen 17 myńnan asa adam qam­tyldy. Qazaqstannyń ǵarysh salasyn damytý tujyrymdamasynda elimizdiń múddesi úshin 328 aýyldy keńjolaqty ınternetke qosý mindeti bar. Ol úshin qazirgi zamanǵy keńjo­laqty geostasıonarlyq emes baılanys je­li­leriniń sheshimderin damytý qajet. Osy­ǵan baılanysty «Kókterek» OKJ aýma­ǵynda «OneWeb» geostasıonarlyq emes baılanys jelisin qosatyn stansa qurý jumystary aıaqtalyp qaldy. Kom­mer­sııalyq qyzmetterdi usynýǵa tehnı­kalyq daıyndyq bıylǵa jospar­lan­ǵan.

«Ghalam» jáne QǴS aldynda turǵan negizgi mindetterdiń biri – SbIK - kesheniniń barlyq ınfraquryly­my­n aldaǵy jobalarǵa saqadaı saı etý. SbIK degenimiz – Ǵarysh apparattaryn qurastyrý-synaý kesheni. Osy jolda «Ghalam» SbIK operasııalyq biliktiligi boıynsha birqatar tapsyrmany sátti oryndady. Bul – fransýz mamandarymen birlesip júrgizilgen júıelik-antennalyq polıgonnyń synaq ýchaske­sin ornatýdaǵy tehnıkalyq personal­dyń da, tehnologııalyq jabdyqtyń da daıyn­dyǵynyń kórsetkishi. Sondaı-aq «Airbus D&S» kompanııasymen birlesken jumystardyń qorytyndysy boıynsha 2023 jyly SbIK kesheni ónerkásiptik paıdalanýǵa engizildi.

Al byltyr osy saladaǵy mańyzdy joba – orta ajyratymdylyqtaǵy Jer­di qashyqtan zondtaý spýtnıkteriniń toptamasyn qurý boldy. Joba agro­kýltýralyq sektordyń, tótenshe jaǵ­daılardyń, sondaı-aq tabıǵı resýrs­tardy paıdalanýdyń monıtorıngi baǵy­tyndaǵy máselelerdi sheshýge baǵyttaldy. Byltyr «JerInSpectr» jáne «Minerals.gov.kz» sıfrlyq platformalary kom­mer­sııa­lyq paıdalanýǵa berildi. Sıfr­lyq platformalardy engizý boıynsha jos­par­dyń oryndalýy 40 paıyzdy qura­dy.

Bıylǵy naýryzda «BAIKONUR» mobıl­di­ qosymshasynyń kómegimen testilik rejim­de «Kazakhturism» ókil­de­rine «Zenıt-M-ǵa» barýǵa ruqsat berildi. Bola­shaqta «Baıqońyr» keshe­niniń bar­lyq obek­tisine, zymyran tasyǵyshty ­da­ıyn­daý jáne ushyrý kezinde qosylǵan obek­ti­ler­di qospaǵanda, osy mobıldi qosym­sha­n­yń kómegimen jiberý josparlanyp otyr.

О́tken jyly V.G.Fesenkov atyn­da­­ǵy Astrofızıka ınstıtýtynda as­tro­­no­mııalyq zertteý habyn qurý bo­ıyn­­sha mańyzdy joba iske asyryla bas­tady. AstroHab – Assy-Túrgen obser­­vatorııasyndaǵy otandyq jáne halyq­ara­lyq optıkalyq teleskoptardy, jerge jaqyn ǵarysh keńistigin monıtorıngteý keshenderin, jerdegi obser­vatorııa­lar úshin optıkalyq-mehanı­ka­lyq aspap jasaýda quzyrettiligi ósýin qamtamasyz etetin baqylaýlar derekterin jınaý­dyń, taldaýdyń, saqtaýdyń appa­rat­tyq-baǵdarlamalyq quraldaryn baı­la­nystyratyn biryńǵaı ekojúıe. Osy jumystardyń bári ǵarysh salasyn ıgerý­­diń, keńjolaqty ınternet ıgiligine jetý­diń – basy.

Sondaı-aq Sıfrlyq damý mınıstrligi Qol­jetimdi ınternet» jobasyn iske asyr­maq. Qazir qoldanystaǵy zańnamaǵa jáne qarjy tetikterine ózgerister engizilip jatyr. Mınıstrliktiń habarlaýynsha, osy saladaǵy negizgi ba­sym­­dyqtyń biri – bilim deńgeıi men ekonomıkalyq áleýetti arttyryp, Qazaqstannyń árbir turǵynyn 100 Mbıt/s-dan astam sapaly jáne qoljetimdi ınternetpen qamtý. Sondyqtan bul turǵyda «Qoljetimdi ınternet» – irgeli ulttyq joba. Shaǵyn jáne orta baılanys operatorlaryn qoldaý strategııasy joǵary jyldamdyqty ınternetti 400 myń úı sharýashylyǵyna jetkizýge jáne azamattar úshin sıfrlyq tehno­logııalarǵa qoljetimdilikti aıtar­lyq­taı jaqsartýǵa múmkindik beredi.

Mysaly, shalǵaıdaǵy jáne halqy az aýyl­­­darda elektr baǵanalary boıynsha je­li­­ler tartylyp, jaǵdaı jasalynbaq. Bul olardy ınternetke qosýdy jedelde­týge jáne shalǵaıdaǵy aýyldarǵa ın­ter­net-provaıderlerdi keńeıtý jáne jaq­sar­­týǵa, shaǵyn jáne orta baılanys ope­ra­­­tor­laryn sýbsıdııalaýǵa múmkindik be­re­di.

– Biz osy jobany iske asyrý arqyly birshama nátıjege qol jetkizýdi jos­parlap otyrmyz. Mınıstrlik salalyq memlekettik organ retinde Qazaqstannyń barlyq halqyn joǵary jyldamdyqty ınternetpen qamtý maqsatyn kózdeıdi. Iаǵnı basty maqsat – 2027 jylǵa qaraı, aýyl­darda damyǵan telekommýnıkasııalyq ınfraqurylymǵa qol jetkizý, bul qala men aýyl arasyndaǵy sıfrlyq teńsizdikti azaıtýǵa kómektesedi. 2027 jyly joba aıaqtalǵannan keıin keminde 2,3 mln aýyl turǵyny jyldamdyǵy 100 Mbıt/s quraıtyn Internet jelisine qol jetkizý arqyly joǵary jyldamdyqty baılanys ınfraqurylymyna qosylady, – dep túsindirdi Telekommýnıkasııa komıtetiniń tóraǵasy Erjan Meıramov.

Búginde elimizde 90-ǵa jýyq orta jáne shaǵyn operator jumys isteıdi. Olardyń ishinen shaǵyn jáne orta operatorlar qaýymdastyǵy quryldy. Osy shaǵyn jáne orta baılanys operatorlary salanyń telekommýnıkasııasyn jáne naryqta salamatty básekelestikti damytýdyń tiregine aınalyp otyr. Mınıstrlik osy operatorlardyń damýyna kedergi keltiretin máselelerdi anyqtap, sheshýi qajet. Ǵarysh salasy, operatorlar men baılanys ınfraqurylymyn damyta alsaq, sıfrlyq teńsizdikten qutylýdyń aýyly alys emes.