Kollajdy jasaǵan – Almas MANAP, «EQ»
Naqty iske kelsek, 176 aýyl abonenttik qoljetimdilik tehnologııasy retinde «Wi-Fi Hotspot» jelisine qosyldy. Osy aýyldarda keńjolaqty qoljetimdilik qyzmetterimen 17 myńnan asa adam qamtyldy. Qazaqstannyń ǵarysh salasyn damytý tujyrymdamasynda elimizdiń múddesi úshin 328 aýyldy keńjolaqty ınternetke qosý mindeti bar. Ol úshin qazirgi zamanǵy keńjolaqty geostasıonarlyq emes baılanys jelileriniń sheshimderin damytý qajet. Osyǵan baılanysty «Kókterek» OKJ aýmaǵynda «OneWeb» geostasıonarlyq emes baılanys jelisin qosatyn stansa qurý jumystary aıaqtalyp qaldy. Kommersııalyq qyzmetterdi usynýǵa tehnıkalyq daıyndyq bıylǵa josparlanǵan.
«Ghalam» jáne QǴS aldynda turǵan negizgi mindetterdiń biri – SbIK - kesheniniń barlyq ınfraqurylymyn aldaǵy jobalarǵa saqadaı saı etý. SbIK degenimiz – Ǵarysh apparattaryn qurastyrý-synaý kesheni. Osy jolda «Ghalam» SbIK operasııalyq biliktiligi boıynsha birqatar tapsyrmany sátti oryndady. Bul – fransýz mamandarymen birlesip júrgizilgen júıelik-antennalyq polıgonnyń synaq ýchaskesin ornatýdaǵy tehnıkalyq personaldyń da, tehnologııalyq jabdyqtyń da daıyndyǵynyń kórsetkishi. Sondaı-aq «Airbus D&S» kompanııasymen birlesken jumystardyń qorytyndysy boıynsha 2023 jyly SbIK kesheni ónerkásiptik paıdalanýǵa engizildi.
Al byltyr osy saladaǵy mańyzdy joba – orta ajyratymdylyqtaǵy Jerdi qashyqtan zondtaý spýtnıkteriniń toptamasyn qurý boldy. Joba agrokýltýralyq sektordyń, tótenshe jaǵdaılardyń, sondaı-aq tabıǵı resýrstardy paıdalanýdyń monıtorıngi baǵytyndaǵy máselelerdi sheshýge baǵyttaldy. Byltyr «JerInSpectr» jáne «Minerals.gov.kz» sıfrlyq platformalary kommersııalyq paıdalanýǵa berildi. Sıfrlyq platformalardy engizý boıynsha jospardyń oryndalýy 40 paıyzdy qurady.
Bıylǵy naýryzda «BAIKONUR» mobıldi qosymshasynyń kómegimen testilik rejimde «Kazakhturism» ókilderine «Zenıt-M-ǵa» barýǵa ruqsat berildi. Bolashaqta «Baıqońyr» kesheniniń barlyq obektisine, zymyran tasyǵyshty daıyndaý jáne ushyrý kezinde qosylǵan obektilerdi qospaǵanda, osy mobıldi qosymshanyń kómegimen jiberý josparlanyp otyr.
О́tken jyly V.G.Fesenkov atyndaǵy Astrofızıka ınstıtýtynda astronomııalyq zertteý habyn qurý boıynsha mańyzdy joba iske asyryla bastady. AstroHab – Assy-Túrgen observatorııasyndaǵy otandyq jáne halyqaralyq optıkalyq teleskoptardy, jerge jaqyn ǵarysh keńistigin monıtorıngteý keshenderin, jerdegi observatorııalar úshin optıkalyq-mehanıkalyq aspap jasaýda quzyrettiligi ósýin qamtamasyz etetin baqylaýlar derekterin jınaýdyń, taldaýdyń, saqtaýdyń apparattyq-baǵdarlamalyq quraldaryn baılanystyratyn biryńǵaı ekojúıe. Osy jumystardyń bári ǵarysh salasyn ıgerýdiń, keńjolaqty ınternet ıgiligine jetýdiń – basy.
Sondaı-aq Sıfrlyq damý mınıstrligi Qoljetimdi ınternet» jobasyn iske asyrmaq. Qazir qoldanystaǵy zańnamaǵa jáne qarjy tetikterine ózgerister engizilip jatyr. Mınıstrliktiń habarlaýynsha, osy saladaǵy negizgi basymdyqtyń biri – bilim deńgeıi men ekonomıkalyq áleýetti arttyryp, Qazaqstannyń árbir turǵynyn 100 Mbıt/s-dan astam sapaly jáne qoljetimdi ınternetpen qamtý. Sondyqtan bul turǵyda «Qoljetimdi ınternet» – irgeli ulttyq joba. Shaǵyn jáne orta baılanys operatorlaryn qoldaý strategııasy joǵary jyldamdyqty ınternetti 400 myń úı sharýashylyǵyna jetkizýge jáne azamattar úshin sıfrlyq tehnologııalarǵa qoljetimdilikti aıtarlyqtaı jaqsartýǵa múmkindik beredi.
Mysaly, shalǵaıdaǵy jáne halqy az aýyldarda elektr baǵanalary boıynsha jeliler tartylyp, jaǵdaı jasalynbaq. Bul olardy ınternetke qosýdy jedeldetýge jáne shalǵaıdaǵy aýyldarǵa ınternet-provaıderlerdi keńeıtý jáne jaqsartýǵa, shaǵyn jáne orta baılanys operatorlaryn sýbsıdııalaýǵa múmkindik beredi.
– Biz osy jobany iske asyrý arqyly birshama nátıjege qol jetkizýdi josparlap otyrmyz. Mınıstrlik salalyq memlekettik organ retinde Qazaqstannyń barlyq halqyn joǵary jyldamdyqty ınternetpen qamtý maqsatyn kózdeıdi. Iаǵnı basty maqsat – 2027 jylǵa qaraı, aýyldarda damyǵan telekommýnıkasııalyq ınfraqurylymǵa qol jetkizý, bul qala men aýyl arasyndaǵy sıfrlyq teńsizdikti azaıtýǵa kómektesedi. 2027 jyly joba aıaqtalǵannan keıin keminde 2,3 mln aýyl turǵyny jyldamdyǵy 100 Mbıt/s quraıtyn Internet jelisine qol jetkizý arqyly joǵary jyldamdyqty baılanys ınfraqurylymyna qosylady, – dep túsindirdi Telekommýnıkasııa komıtetiniń tóraǵasy Erjan Meıramov.
Búginde elimizde 90-ǵa jýyq orta jáne shaǵyn operator jumys isteıdi. Olardyń ishinen shaǵyn jáne orta operatorlar qaýymdastyǵy quryldy. Osy shaǵyn jáne orta baılanys operatorlary salanyń telekommýnıkasııasyn jáne naryqta salamatty básekelestikti damytýdyń tiregine aınalyp otyr. Mınıstrlik osy operatorlardyń damýyna kedergi keltiretin máselelerdi anyqtap, sheshýi qajet. Ǵarysh salasy, operatorlar men baılanys ınfraqurylymyn damyta alsaq, sıfrlyq teńsizdikten qutylýdyń aýyly alys emes.
