Áýelgi bas suqqanymyz – modemder men kommýtatorlar shyǵaratyn «Digital System Servic» JShS. Taýarlyq belgisi «Suman» dep atalatyn bul kompanııa 2005 jyly qurylǵan. Munda 6 ónim shyǵady. Birneshe telefon núktesin qosýǵa bolatyn avtomattandyrylǵan stansa qurylǵysy, ınternet taratýshy Wi-Fi roýter, «Arman 1605», «Arman 1608R» jáne «Arman 1624R» atty kommýtatorlar, symsyz Wi-Fi Mesh ınternet júıesi, «Infinity» atty birneshe nusqadaǵy telefon apparaty – zaýyttyń eń basty taýarlary.

«100-ge jýyq qyzmetkerimiz bar. Zaýyt birneshe sehqa bólingen. Birinde ónimniń basty qańqasy daıyndalsa, endi birinde ınternet qurylǵylardyń ishki materıalyn qurastyrady. Ishki materıal degenimiz – elektronıkalyq taýarlardyń negizgi júıesi, ıaǵnı elektrondy taqtalary. Ol Qytaıdan keledi. Al barlyq ónimniń syrtqy korpýsy ózimizdegi arnaıy apparat-qurylǵyda jasalady. Biraq onyń da shıkizatyn Ońtústik Koreıadan aldyramyz. Bul jaǵynan qaldyqsyz júıe qalyptasqan. Jalpy, zaýytta bir kúnde 1000-ǵa jýyq elektrondy taqtany daıyndap, arnaıy korpýsta qaptaı alamyz. Sondaı-aq bizden shyǵatyn barlyq kommýnıkasııalyq ónimniń ınternet taratýda múmkindigi kóp. Ázirge tutynýshylar tarapynan shaǵym bolǵan emes», deıdi kompanııanyń kommersııalyq dırektory Dastan Abdrahmanov.
Dastannyń sózinshe, munda barlyq ınternet quraldaryn montajdaýshy, qurastyrýshy apparattar sheteldiki. Biri – shvesııalyq, endi biri – ońtústikkoreıalyq qurylǵy. Amerıka Qurama Shtattarynan alynǵan jabdyqtar da joq emes.
«Meniń mamandyǵym – elektronıka jáne baılanys quraldarynyń ınjeneri. Dál qazir men ınternet jelisin taratýshy Wi-Fi roýterdiń ishki komponentterin qurastyrýdamyn. Bul jumys bitken soń arnaıy operatorlar tekserýden ótkizip, bizdiń jumysymyzdyń sapasyn qaıta-qaıta synaqtan ótkizedi. Osylaısha, birneshe ret qadaǵalaýdan soń baryp arnaıy korpýspen qaptalyp, qorapshaǵa salynyp, satylymǵa shyǵady», deıdi kompanııa qyzmetkeri Erjan Kárimov.

Satý bóliminiń mamany Muhamedkárim Kenjehanulynyń aıtýynsha, bir modemniń bólshek saýdadaǵy baǵasy – 19 500 teńge. Sondaı-aq ónimdi shyǵarý barysynda aqaý anyqtalsa, ony qaıta qalpyna keltiretin jóndeý bólimi de bar. Sonda jóndelgen soń qaıta tehnıkalyq qadaǵalaýdan ótip, testileýden oń nátıje kórsetkende ǵana satý bólimine jóneltiledi. Demek ári qaraı bul qurylǵylar «Qazaqtelekom» nemese «Beeline» jelisi arqyly kelip turǵan baılanys tizbegi boıynsha ınternet tarata alady.
«О́tken aıdyń 23-26-sy kúnderi Máskeý qalasynda boldyq. Onda halyqaralyq «Baılanys-2024» taqyrybynda kórme ótti. Onda bizdiń ónimder kórsetildi. Buny eksportqa degen alǵashqy qadam desek te bolady. Byltyr Ázerbaıjandaǵy kórmede de óz zattarymyzdy kórsetkenbiz. Aldaǵy ýaqytta Tashkentte de ótetin osyndaı kórmede ónimderimiz usynylady. Ázirge qyzyǵýshylar jeterlik. О́z elimizde ǵana emes, ózge memleketterge de eksportqa shyǵatyn kún alys emes dep oılaımyn», deıdi M.Kenjehanuly.
Al ekinshi barǵanymyz – «Barys E&T» jeke seriktestigi. 70-ten astam qyzmetkeri bar kompanııaǵa tıesili ónimder de joǵaryda aıtqan zaýyttikine uqsas. Munda kádimgi úı jaǵdaıyndaǵy elektr toǵyn eseptegish qurylǵy men radıotelefon (rasııa) shyǵady. О́nimniń ishki elektronıkalyq taqtasy shetelden keledi. Qalǵany sehta qurastyrylady. Al aldaǵy jospary – ózdiginen ushý apparattaryn, ıaǵnı drondar óndirisin qolǵa almaq.
«Kompanııa negizgi jumysyn 2022 jyly bastady. Zaýyt jylyna 54 myń elektr eseptegish, 45 myń rasııa shyǵarýǵa qaýqarly. Endigi maqsat – ózdiginen ushý apparattaryn shyǵarý jáne zaýyt kólemin keńeıtý. О́ıtkeni qazirgi ornalasqan aýmaq tarlyq etip otyr. Taǵy bir jańalyq, jaqynda Qazaqstan men Ońtústik Koreıa memleketi birlese ótkizgen forým bolǵan edi. Onda bizdiń ónimder men jobalarymyz kórsetildi. Artynsha úshjaqty, ıaǵnı Qazaqstan, Koreıa jáne bizdiń kompanııa memorandýmǵa otyryp, arnaıy qujatqa qol qoıyldy. Endi kelesi jyldyń ortasyna qaraı Nazarbayev university-de koreı ǵalymdary bizdiń stýdentterge dáris berip, osy elektronıka salasy boıynsha barlyǵyn úıretpekshi. Demek aldaǵy ýaqytta mamandar da ózimizdiń azamattar bolady degen sóz. Buǵan deıin mamandardy Malaızııa, Qytaı, Ońtústik Koreıada arnaıy oqytyp keldik», deıdi zaýyttyń tehnıkalyq dırektory Aıbek Aqysh.
Zaýyt ónimine tapsyrys berýshiler – maqala basynda kórsetip ketken arnaıy organdar. Al aldaǵy ýaqytta arnaıy tapsyrmalarǵa qajetti ushý drondaryn shyǵarsa, onda syrtqy ımportqa da táýeldi bolmas edik.
«Qorǵanys mınıstrliginiń barlaý qyzmetine qajetti ushý drondary qajet-aq. Sondaı-aq qazir elimizde 50-60 qabatty úıler kóp. «Qate aıaq astynda» degendeı, mysaly, osyndaı joǵary qabattarda órt shyqqan jaǵdaıda arnaıy sý shlangisin kóterýge arnalǵan drondar qajet emes pe? Orman órtine de bul – óte kerek buıym. Jalpy, muny elimizge óte qajetti ónim desek bolady. О́ıtkeni azamattyq ne áskerı maqsatqa bolmasa órt qyzmetine qajetti ushý drondaryn paıdalaný kóp jumysty jeńildetetini anyq», deıdi A.Aqysh.
Aıtpaqshy, kásiporynnyń biz kózben kórgen, oǵan «Barys» dep ataý tańyp, at qoıǵan radıostansalyq telefonnyń qýaty 200 saǵatqa deıin jetedi. Bylaıynsha aıtsaq, bir apta boıy toq kózine qýattamaı júre berýge bolady. О́zi salmaqtylaý ónimniń bir ǵajaby – jańbyrly kúnge nemese sýǵa túsip ketken jaǵdaıda da jumysyn toqtatpaıdy, ıaǵnı ylǵalǵa tózimdi. Al naryqtaǵy baǵasy 350-400 myń teńge kóleminde.