Búginde elimizde jetim balalar men ata-anasynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalarǵa jeke qoldaý men kómek kórsetetin tálimgerlik ınstıtýtyn engizý jónindegi joba tabysty júzege asyp jatyr deýge bolady. О́ıtkeni resmı derekke sensek, qazirdiń ózinde elimizdiń 17 qalasynda 300-den asa adam tálimger atanǵan. Tálimger jetim balalar men ata-anasynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalardyń ál-aýqatyn qamtamasyz etip, olardy qoǵamǵa beıimdeýge jáne óz betinshe ómir súrýge daıyndaýǵa baǵyttalǵan.
«Tálimgerlikke kandıdattardy irikteý barysyn quqyq qorǵaý jáne qamqorshy organdar retteıdi. Árbir kandıdat áńgimelesý arqyly ótedi, sondaı-aq turǵyn úı-turmystyq jaǵdaılary da eskeriledi. Irikteýdiń barlyq kezeńinen ótip, tıisti qorytyndy alǵannan keıin ǵana kandıdat tálimger bola alady. Olarǵa Qazaqstan azamattyǵy, kámeletke tolýy, turǵylyqty jeriniń bolýy, sottalmaǵany, áreketke qabilettiligi jáne t.b. talaptar qoıylady. Tálimgerdiń balaǵa qosymsha bilim berý men medısınalyq qyzmetterdi qosa alǵanda túrli salada qoldaý kórsetýge quqyǵy bar», dep málimdedi Oqý-aǵartý mınıstrliginiń baspasóz qyzmeti.
Oqý-aǵartý mınıstrligi Balalardyń quqyqtaryn qorǵaý komıtetiniń tóraıymy Nasymjan Ospanovanyń aıtýynsha, tárbıeshi men asyrap alýshy ata-ananyń basty aıyrmashylyǵy – asyrap alýshy ata-ana balany óz otbasyna tárbıeleýge alady, al tálimger «dos» rólin atqarady, al bala memlekettik mekemede turýdy jalǵastyrady.
Balalardyń tárbıesine baǵyttalǵan tálimgerlik ınstıtýtty engizý týraly byltyr qarasha aıynda aıtylǵan. Bul rette Májilistiń jalpy otyrysynda «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine bilim berý jáne tálimgerlik máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasyn talqylaý kezinde depýtat Ashat Aımaǵambetov jetim balalardyń jaǵdaıyn jetkizgen edi.
«Bul ınstıtýt 10 jastan asqan, balalar úıinde tárbıelenetin jetim balalardy áleýmettendirýge jáne ómir súrý jaǵdaılaryna beıimdeýge qosymsha múmkindik beredi. Tálimgerler volonterlik tártipte, ıaǵnı aqysyz túrde balalar úıindegi jetkinshekterdi qamqorlyǵyna alyp, olarǵa qoldaý kórsetýge, áleýmettendirý jumysyn júrgizýge múmkindik beredi. Tálimgerdiń jaýapkershiligi boıynsha naqty ári qatań talaptar qarastyrylǵan. Balalar úıi, bilim basqarmasy men tálimger arasynda barlyq qarym-qatynas shartpen retteledi. Zań jobasynda polısııada devıantty minez-qulyq boıynsha tirkeýde turǵan balalardy qoldaý jáne ońaltý boıynsha arnaıy norma usynyldy. Basty másele – osy sanattaǵy balalardyń bos ýaqytyn qamtý. Osyǵan oraı endi oqýshylar proaktıvti formatta, ıaǵnı eshqaıda baryp ótinish bermeı-aq, túrli úıirmemen jáne seksııamen qamtylady. Bilim berý uıymdarynda dinı jáne basqa da zııandy aqparatqa jol bermeý týraly naqty mindet bekitildi», dedi A.Aımaǵambetov.
Sóıtip, bıyl «Bala quqyqtary týraly» zańǵa jetim balalarǵa tálimgerlik jasaý ınstıtýtyn engizýge baǵyttalǵan ózgerister engizildi. Bul qadam ata-anasynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalardyń bolashaǵyna oń yqpal etip qana qoımaı, áleýmettik salada ilgerileýdiń jarqyn mysaly bolatyny ras.
Beknazar Qazıev – 2018 jyldan beri bir balaǵa qamqorlyq jasap kele jatqan tálimger. Onyń aıtýynsha, bul – óte sátti joba.
«Men alǵash 2017 jyly osy jobaǵa úmitker retinde tirkeldim. Ártúrli irikteýden ótken soń, Vıtalıı degen balany qamqorlyǵyma berdi. Keıin pandemııa bastalyp ketken kezde balamen aptasyna bir ret kezdesip turdyq. Aptasyna bir ret birge qydyryp, bir kúndi maǵynaly ótkizýdi qolǵa aldym. Vıtıa qazir Otan aldyndaǵy áskerı boryshyn ótep júr. Al men alǵash tálimger bolǵan kezde tipti úılenbegen edim. Sodan keıin úılenip, otbasyn qurdym», deıdi ol.
«Bala týǵanda aq qaǵazdaı taza bolyp týady, onyń ústine shımaıdy qalaı salsań, qaǵaz betine solaı túsedi. Bala tárbıesi de sondaı, qalaı tárbıeleseń, solaı ósedi» deıtin áıgili fransýz oıshyly Jan-Jak Rýssonyń naqyl sózi osyndaıda oıǵa oralady. Al uly jazýshy Lev Tolstoı «Bala tárbıeleý – shyndap kelgende, óz-ózińdi tárbıeleý», deıdi. Demek bala tárbıesine, onyń ishinde jetim balalardyń tálim-tárbıesine erekshe nazar aýdarý el bolashaǵyna salǵan úlken ınvestısııa ekeni daýsyz.
