Temirjol júk tasymaly salasyndaǵy qujat aınalymyn sıfrlandyryp, jeńildetý – damyǵan elderde áldeqashan jolǵa qoıylǵan. Al bul startap 2014 jyly qurylyp, áli kúnge deıin qyzmet etip keledi. Basty jumys – kelisimsharttyq jáne kommersııalyq jumys. Iаǵnı servıs el boıynsha júk tasymalyna qajetti qaǵazdardy: ruqsat qujattary, jol-taýar qujattary, tólemdi rastaıtyn túbirtekter jáne taǵy basqalaryn avtomatty túrde júktep, júıelep beredi. Sonymen qatar tasymal josparyn quryp, onyń jaǵdaıyn baqylap otyrýǵa múmkindik beredi.
– Biz jobanyń birinshi jylynda synaq rejiminde jumys istedik. «Networks Energy» qurylǵannan 5 jyl ótken soń ǵana resmı iske qosyldyq. Osy ýaqyt boıy QTJ kómegimen elimizdegi temirjol tasymaly qalaı jumys isteıtini jóninde derekter jınap júrdik. Ol úshin, mysaly, 10 adamnan quralǵan komandany jaldadyq. Olar Qazaqstandaǵy 450-den astam temirjol beketin aralap shyqty. Olardyń árqaısysynyń shot-faktýra rásimdeýde jáne jalpy bıznes-úderisinde ózindik ereksheligi bar. Mysaly, Astanada negizinen júk qabyldaıtyn «Sorokovaıa», «Ekibastuz» beketteri bar. Ár jerdiń óz nıýanstary bar jáne ony túsinýiń kerek, – deıdi Baqyt.
Temirjol – ınnovasııa turǵysynan álemdegi eń kóne, qatqyl salalardyń biri. Munda jańashyldyq engizý kúrdeli. Aýyr qabyldanady. Sebebi temirjol magıstrali únemi ósip, turaqty túrde mol tabys ákeledi. Sondyqtan da bul saladaǵy kompanııalardy úderisti ońtaılandyrýǵa kóndirý qıyn. Al otandyq startap 2014 jyly paıda bolǵanda sala keńes dáýirinen qalǵan, qaǵaz qujat aınalymyna negizdelgen eski júıemen jumys isteıtin-tuǵyn. Temirjol tasymaly erejelerine sáıkes, júk jóneltýshilerdiń jumysy aılyq jospardan bastalatyn. Mysaly, kompanııa qyrkúıek aıynda 100 vagon jóneltýge tıis bolsa, tamyzda QTJ-ǵa ótinim berý kerek, sodan keıin uıymnyń birneshe departamentinde qaǵazǵa mór bastyrý kerek. Qujatty bekitý úshin aptalyq ýaqyt ótedi, keıde budan da kóp, sebebi ótinim jolda joǵalyp ketýi múmkin.
– Ýaqyttyń zaıa ketýi, qaǵazbastylyq, jemqorlyq – tasymal salasy qatysýshylarynyń ortaq «bas aýrýy» edi. Sondyqtan úderisti avtomattandyrý ıdeıasy týdy. Sóıtip, «Network Energy» jáne bizdiń basty ónimimiz – KKJ ABJ paıda boldy. Qazir jospardy bekitý nebári 5 mınýtty alady. Júk jóneltýshi bir formany toltyrsa jetkilikti, QTJ qujatty avtomatty túrde tekserip, bekitedi. Ýaqyt óte kele ASÝ DKR-diń qyzmet túri keńeıip, elektrondy tasymal qujatyn rásimdeý, vagondarǵa tıeý/túsirýdi tirkeý júıeleri, basqa elderdiń temirjoldarymen ıntegrasııa qosyldy, – dedi ol.
Qazir olar júk jóneltýshiler men júk qabyldaýshylardyń basqa da máselesin sheshetin jańa ónimder jasap jatyr. Mysaly, QTJ jáne Qarjy mınıstrligimen birge kedendik óńdeý qyzmetiniń qanatqaqty jobasyn jasaǵan. Ár eldiń óz kedendik deklarasııa talaby bar. Buryn tranzıttik júk shekarada bolǵanda adamdar túrli formalardy bólek toltyrý úshin kóp ýaqyt jumsaıtyn. Sodan keıin sonsha ýaqyt deklarasııadaǵy málimetterdiń durystyǵy tekserilgenshe kútetin. Sóıtip, adamdar 8 saǵattan bastap birneshe kúnge deıin shekarada turady. Al eger keıbir qujat jetispeıtin bolsa, túpnusqasyn suratyp, ony shekaraǵa jetkizgenshe taǵy kútedi. Biz jumysty tolyǵymen aıaqtaǵan kezde tranzıttik júkterge arnalǵan deklarasııa avtomatty túrde toltyrylady, bul otandyq baǵyttyń tranzıt úshin jyldamdyǵy men tartymdylyǵyn arttyrady.
– Bizge úderistiń barlyq kúrdeli tusyn kún saıyn ondaǵan qujat rásimdeıtin adamdardyń kózimen kórýimiz kerek edi. Sol úshin tipti biz temirjol beketi qyzmetkerleri paıdalanatyn kompıýterdi satyp aldyq. Bul servıs ınterfeısin qurý kezinde kóp kómektesti jáne KKJ ABJ-ni yńǵaıly, ári jeńil jasaýǵa múmkindik berdi. Sol saparlardyń nátıjesinde júk jóneltýshiler beketterdiń erekshelikterin beske bilip, tasymal baǵytyn jasaı alýy úshin ár temirjol beketi boıynsha jeke derekter katalogin qurastyrdyq. Servısti aıaqtaý úshin biz QTJ-men 2019 jylǵa deıin qanatqaqty joba formatynda jumys istedik. Al olarmen alǵashqy kommersııalyq kelisimshart tek 2019 jyldyń sońynda jazylý úlgisin qoldana otyryp jasaldy. Qazir 51 myńnan astam qoldanýshymyz bar, olar: QTJ ortalyq apparaty jáne jeke tasymaldaýshylardyń qyzmetkerleri, júk jóneltýshiler, temirjol beketteri jumysshylary, – dep túsindirdi bastamashy jigit.
2023 jyldyń kókteminde «Networks Energy» Central Asian Tech-tiń «Jyl serpini» mártebesine ıe boldy. Osy jeńisten keıin Qazaqstan, О́zbekstan, Qyrǵyzstan tehnohabtarynyń startaptar tobyna kirip, Kremnıı alqabyna joldama da aldy. Amerıka naryǵymen tanysyp, «Google», «NVIDIA», «Meta» jáne «LinkedIn» sııaqty iri korporasııalar ınnovasııalardy qalaı jasaıtynyn kórdi.
– Biz tasymaldaýdy dınamıkalyq josparlaý júıesin iske qosqymyz keledi. Mashınalyq oqytý men jasandy ıntellektke negizdelgen bul servıs temirjoldaǵy keptelis, kiretin júk jáne basqa da parametrler boıynsha aqparatty taldaıdy. Osy derekterdiń arqasynda bul qyzmet josparlanǵan júk dál jáne ýaqtyly jóneltilýi úshin temirjol ınfraqurylymyndaǵy júktemeni teńestiredi, – deıdi B. Erjanov.
Jasampaz startap 2025 jylǵa deıin Reseı temirjoly men Qytaı temirjolynyń aqparattyq júıelerimen tolyq ıntegrasııany aıaqtaý maqsatyn kózdep otyr. Bul iske assa, otandyq startap halyqaralyq tasymaldy josparlaýdy aıtarlyqtaı jeńildetpek. Sonda reseılikter, qytaılyqtar jáne otandastarymyz óz elderiniń shekaralyq ótkelderinde jaqyn arada qandaı júk toqtaıtynyn qadaǵalaı alady. Bul temirjol vokzalyndaǵy júktemeni teńestirip, poıyzdar qozǵalysyn jyldamdatady.
