Baspanaly bolǵandar sý tasqynyna deıin Qostanaı, Altynsarın aýdandarynda turyp kelgen. Jalpy, búginge deıin arnaıy komıssııanyń uıǵarymymen baspanasy jóndeýge kelmeıdi dep tanylǵan 475 otbasynyń 208-i jańa qonysqa kóshti. Deni qaladan páter aldy. Mysaly, Qostanaıdaǵy sáýleti erekshe «Keremet» turǵyn úı kesheninde 60 otbasy turyp jatyr. Sonyń biri – Altynsarın aýylynyń turǵyny Anjelıka Holodkova. Eki balanyń anasy oblys ortalyǵyndaǵy sáýleti kelisken záýlim úıden eki bólmeli páter alǵanyna sene alar emes.
«Ásirese, balalarymnyń qýanyshynda shek joq. Úıimizdi sý basyp qalǵanda jergilikti bılik ókilderi memleket kómektesedi dep jubatqan. Bálkim, tóbesi ortasyna túsken eski úıimizdi súrip tastap, ornyna jańa úı turǵyzyp berer dep úmittengenbiz. Biraq Qostanaıdyń tórinen mynadaı keń páter alamyz degen oı úsh uıyqtasaq túsimizge kirmepti. Oblys basshylyǵyna, memleket basyndaǵy el azamattaryna alǵysymyz sheksiz!» deıdi A.Holodkova.
Oblys ákimi Qumar Aqsaqalov keshe ǵana «Keremetke» kelip qonystanǵan Yntyqbaevtar otbasyna bas suqty. Ákimdi áýlettiń úlkenderi qarsy aldy.

«Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha zardap shekkenderdiń bárine jan-jaqty kómek kórsetilip jatyr. Memleket bar jaǵdaıdy jasap berip jatqanyn ózderińiz de sezinip jatqan bolarsyzdar. Shyǵyndaryńyz óteldi, áleýmettik tólem alyp jatyrsyzdar. Qazir sý basqan úılerdiń jóndeýge keletinderi qalpyna keltirilip, jańa úıler salynyp jatyr. Prezıdent kelip, sizdermen kezdeskende «Zardap shekken barlyq azamattarǵa tıisti kómek berilýi kerek. Birde-bir adam kómeksiz qalmasyn» dep qadap tapsyrǵan edi. Alapat sý tasqynynan keıin jalpy oblys boıynsha 475 úı jaramsyz dep tanylǵan. Búginge deıin 208 úı satyp alyndy. Bul 43,7%-dy quraıdy. Bul – jóndeýge kelmeıtin úılerdiń dál jartysy. Sondyqtan birtindep halyqty jańa qonysqa ornyqtyryp jatyrmyz. Osy aptada taǵy birneshe úıdi satyp alamyz. Osylaı tez arada, ary ketse bir aıdyń ishinde jaǵdaısyz qalǵan otbasylardyń deni jańa úılerge qonystanady», dedi aımaq basshysy.
Yntyqbaevtar otbasyna buıyrǵany – úsh bólmeli páter. Bastapqyda aýyldan úı saldyrtsaq degen jospary bolǵan eken, keıin aqyldasa kele qalaǵa kóshkendi jón kórgen.
«Bastapqyda aýyldy qımadyq. Sodan balalar qaıta-qaıta «Mama, memleket bárine qaladan úı berip jatyr ǵoı. Odan da qalaǵa kósheıik, biz de bir úı alyp qalaıyq. Ol jerde jedel járdem, aýrýhana, mektep, balabaqsha qasymyzda bolady» deı berdi. Sodan kóshsek, kósheıik degen sheshimge keldik. Jańa qonysymyz óte unap otyr. Sapaly, ózderińiz de kórip otyrsyzdar ǵoı, qandaı ádemi úı ekenin», deıdi Qostanaı qalasynyń turǵyny Kúlbaǵysh Yntyqbaeva.
Qostanaı aýdanynda tasqynnan zardap shekken turǵyndardyń múlik shyǵyny ótelip, áleýmettik kómek túrinde ótemaqy berildi. Tólemderdiń jalpy somasy 191,3 mln teńge bolady. Qazir qalpyna keltirýge bolatyn úıler jóndeýden ótip jatyr, jóndeý jumystary osy jyldyń 15 maýsymyna deıin aıaqtalýǵa tıis.
Taıaýda ǵana «Qazaqstan halqyna» qoǵamdyq qorynyń qarajaty esebinen Qostanaı, Amangeldi jáne Jangeldın aýdandarynda 88 jeke turǵyn úıdiń qurylysy bastaldy. Máselen, «BAZIS-A» kompanııasy Arqalyq qalasynda 50 páterli turǵyn úıdiń qurylysyn júrgizip jatyr. Bul úıge Arqalyq qalasynyń, Amangeldi jáne Jangeldın aýdandarynyń turǵyndary qonystanady.
Jalpy, Arqalyq qalasynyń aýmaǵyndaǵy sý basqan aýyldarda 87 úı turýǵa jaramsyz dep tanylǵan. Búginge deıin Arqalyqta baspanasyz qalǵan otbasylarǵa arnalǵan 65 páter satyp alyndy. Tehnıkalyq saraptama qorytyndysy boıynsha, Ekidiń aýylynda 38 úı turýǵa jaramsyz dep tanylǵan. Sonyń biri – Móldir Tileýqabylovanyń baspanasy. Taıaýda Úkimet qory esebinen jańa úıdegi úsh bólmeli páterge qonystanǵan alty balanyń anasy úısiz-kúısiz qalǵanda qatty kúızelgenin aıtady.
«Kóptiń kómek-qoldaýynyń arqasynda esimizdi tez jıyp aldyq. Arqalyq qalasynan balalarymnyń bolashaǵy úshin jańa úıden úsh bólmeli páter aldym. Balalarym mektepte oqıdy. Qaı jaǵynan bolsa da, barlyq kómekti alyp jatyrmyz. Azǵantaı malymyz sýǵa ketip edi. Onyń ózin memleket qarjylaı qaıtaryp berdi», deıdi kópbalaly ana.
Búginge deıin baspanasy jaramsyz dep tanylǵan 87 otbasynyń 65-i Arqalyqtan páter aldy. On jeti otbasy jańa salynyp jatqan kópqabatty turǵyn úıge qonystanbaq. Munyń syrtynda qystaqtarda jańa jeke úıler turǵyzylady.
«Bes qystaqta qurylys jumystary júrgiziledi. Ol bes qystaqtyń merdigeri anyqtalyp, salynatyn oryndary belgilendi. Jaqyn arada qurylys jumystaryn bastaıdy. Buǵan qosa sýǵa ketken maldar boıynsha tólemder tólenip jatyr. Arqalyqta dúnıe-múlik shyǵyny da ótelip jatyr. Osy kúnge deıin 42 otbasynyń zaqymdanǵan turmystyq tehnıkasy men jıhazdary úshin tıisti tólem jasaldy», deıdi Arqalyq qalasy ákiminiń orynbasary Abzal Táshimov.
Amangeldi aýdanynyń Amangeldi, Amantoǵaı, Aǵashtykól, Baıǵabyl, Esir jáne Qarasý aýyldarynda da sý tasqynynan zardap shekken turǵyndarǵa arnalyp, baspana salyna bastady. Bul óńirge Áýlıekól aýdany men Rýdnyı qalasy birlesip, 27 úı salyp beredi. Onyń 18-i Amangeldiniń óz basynda, qalǵany Esir, Aǵashtykól, Qarasý, Baıǵabyl aýyldarynda boı kóteredi.
«Qurylys bastalyp ketti. Jer ázirleý jumystarynyń bári aıaqtaldy. Tórt úıdiń irgetasy daıyn. Qalǵandaryna montajdaý jumystary júrip jatyr. Qurylys materıaldary jetkilikti. Bári ýaqtyly kelip tur», deıdi Amangeldi aýdandyq qurylys bóliminiń basshysy Nurlan Qoıshyǵulov.
Jangeldın aýdanyna qarasty Táýish jáne Kólqamys aýyldarynda 41 turǵyn úıdiń qurylysy qarqyndy júrip jatyr. Bul jumystarǵa 5 qurylys kompanııasy jumyldyrylǵan. Salynatyn úıdiń orny aýyl turǵyndarymen aldyn ala kelisilgen. Jol shalǵaı bolǵandyqtan, bul óńirde turǵyzylatyn bir úıdiń quny shamamen 29,5 mln teńgege barady. Ár úıdiń aýdany – 80 sharshy metr. Munyń syrtynda, zardap shekken turǵyndar úshin Qostanaı qalasynyń Qonaı shaǵyn aýdanynda da 15 úı salý josparlanyp otyr. Qazir 8 úıdiń irgesi qalanyp jatyr.
Jalpy, óńirde tabıǵı apat saldarynan jalǵyz úıinen aırylǵandardy baspanamen qamtý máselesi eki túrli jolmen sheshim taýyp jatqanyn aıta ketý kerek. Qaı joldy tańdaıtynyn turǵyndardyń ózderi sheshedi. Keıbir turǵyndarǵa memleket aýyldan úı salyp berip, al keıbir otbasylar óz qalaýy boıynsha qaladaǵy daıyn páterlerge qonystanyp jatyr.
Zalaldy baǵalaý jónindegi komıssııanyń málimetinshe, alapat tasqyn kezinde sý astynda qalǵan 475 úı jóndeýge kelmeıdi. Búginge deıin 208 turǵyn jańa baspanamen qamtamasyz etildi. Bul zardap shekkenderdiń 43,7%-yn quraıdy. Halyq qonystanyp jatqan páterlerdiń bári turǵyndardyń óz menshigine ótedi.
Tehnıkalyq saraptamanyń qorytyndysyna sáıkes, oblys boıynsha sý basqan 876 úıdi qalpyna keltirýge bolady. Qazir jóndeý jumystary qyzý júrip jatyr. Ol aldaǵy maýsymnyń 15-ine deıin aıaqtalýǵa tıis.
Qostanaı oblysy