О́kinishke qaraı, Qazaqstan búginde esirtki qabyldaý jaǵynan álemniń aldyńǵy 10 eliniń qataryna kiredi. Resmı statıstıka boıynsha, elimizde 18 200 esirtkige táýeldi azamat bar. Onyń 1 500-i áıel bolsa, 66-sy kámelet jasyna tolmaǵan bala. IIM-niń málimetinshe, qazir esirtki áleminiń «saýdagerleri» bul jat qylyqqa 13 pen 15 jas aralyǵyndaǵy balalardy jıi tartady eken. Sondyqtan qoǵam janashyrlary nashaqorlyqqa qarsy ekologııalyq aksııalardy jıi ótkizip júr.
– Elordamyzda «Taza Qazaqstan» aýqymdy ekoaksııasy ótip jatyr. Is-shara aıasynda ekomádenıetti qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan senbilikter, aksııalar sekildi túrli bastamalar uıymdastyrylady. Sol sııaqty «Esirtkisiz qala» jobasy barysynda sıntetıkalyq esirtkiler jarnamalanǵan saıttar kórsetilgen tustardy óshirip jatyrmyz. Bul jobanyń negizgi maqsaty – nashaqorlyqtyń aldyn alý, jastar arasynda esirtki indetine qarsy ustanymdy qalyptastyrý, – dedi «Jastar jáne balalar uıymdary odaǵy» úkimettik emes uıymynyń ókili Jomart Ábishev.
О́z kezeginde polısııa depar-tamentiniń esirtkimen kúres basqarmasynyń basshysy Sergeı Ilınyh esirtki úshin Qylmystyq kodekste qatań jaza belgilengenin aıtyp, jastardy qulaǵdar etti. Aksııa esirtkige qarsy kúrestegi aldyn alý sharalaryn túsindirý jónindegi áleýmettik joba aıasynda Astana qalasy Ishki saıasat basqarmasynyń bastamasymen iske asyrylǵan.
– Árıne, esirtki saýdasymen aınalysatyndar tek bir qalanyń tóńireginde shoǵyrlanyp qalmaıtyny belgili. Ári olar tek qabyrǵalarǵa jazýdan bólek, neshe túrli ádispen aılasyn júzege asyryp otyr. Sondyqtan nashaqorlyqqa qarsy kúrestiń qandaı túri bolmasyn qala turǵyndary, jastary qoldaýǵa tıis. Barynsha áleýmettik jelilerde bólisip, ǵasyr dertine aınalǵan esirtkini tutynýdan, saýdasynan aýlaq bolýǵa úgitteýimiz qajet. О́ıtkeni jastar – endigi el tutqasyn ustar azamattar, – dedi belsendi Álııa Beknazarqyzy.
Sondaı-aq «Taza Qazaqstan: Astana – tazalyq pen tártiptiń úlgisi» jobasyn bilim berý uıymdarynyń oqýshylary qoldap, «Veıpsiz jastar» densaýlyq sherýin ótkizdi. Mán-mańyzy erekshe bastamaǵa 97 astanalyq bilim berý uıymy qatysty.
– Joba oqýshylardy salamatty ómir saltyna yntalandyrý, deneshynyqtyrý men sportty nasıhattaý maqsatynda 21 jasqa deıingi jastar arasynda veıpterdi qoldanýmen kúreske baǵyttalǵan. Mundaı is-sharalar apta saıyn ótkiziledi. Sonymen qatar qalada mekteptiń ózin-ózi basqarýy, «Meniń baýyrym» eriktiler qozǵalysy, sporttyq estafetalar, ekofestter uıymdastyrylady. Taıaýda qalanyń jylyjaılarynda da is-sharalar ótkizemiz. Munyń bári jastardyń boıynda minez-qulyq mádenıetin tárbıeleýge jáne olarǵa durys ádetterdi, borysh pen jaýapkershilik sezimin oıatýǵa yqpal etedi, – dedi Astana qalasy qosymsha bilim berý jáne tárbıe jumysy bóliminiń basshysy Gúlfara Sarambetova.
Oǵan qosa 23 myńnan astam adam «Deni saý «men» – deni saý el!» flesh-jattyǵýyna qatysyp, salamatty ómir salty men jer sharyndaǵy tazalyqqa otandyq jaýapkershilikpen qaraýdyń mańyzdylyǵyn atap ótti.
