Máselen, 2023 jyly Qazaqstanda jańadan 5 500 adamnyń sút bezi obyryna shaldyqqany anyqtalsa, dárigerlerdi naýqastardyń jasaryp bara jatqany alańdatady.
– Osy jýyrda ǵana jasy 23-ke tolǵan naýqasta sút bezi obyry órshı bastaǵanyn bildik. Sondyqtan qaterli isikti asqynbaı turǵanda anyqtap, em-domyn erte bastaýǵa barynsha nazar aýdaryp otyrmyz. О́zderińizge belgili, 2023 jyly onkologııalyq keseldermen kúresýdiń keshendi jospary qabyldandy. Osy joba arqyly áıelder arasyndaǵy qaterli isikti der kezinde anyqtaý úshin jańa sıfrlyq mammograftar ornatýdy kózdep otyrmyz. Qazirgi tańda obyr bastapqy satylarynda 100 paıyz derlik em-domǵa kónedi, – dedi «Qazaq onkologııa jáne radıologııa ǵylymı-zertteý ınstıtýty» AQ tóraıymy Dılıara Qaıdarova.
О́kpe obyry, sút bezi obyry, onkoýrologııa, melanomalar men isikke qarsy dárilik terapııany basqarý sııaqty bes baǵytty qamtyǵan «OnkoRenessans-2024» halyqaralyq ǵylymı-tájirıbelik mektebine otandyq onkologtermen birge AQSh, Reseı, Italııa, Fransııa, Ispanııa, Latvııa, Túrkııa, Qytaı, Grýzııa, Belarýs, Ázerbaıjan elderinen kelgen spıkerler men hımıoterapevter, onkohırýrgter, rentgenologter men jas mamandar qatysty.
Kásibı jıynǵa qatysýshylar otandyq jáne sheteldik sarapshylardan sút bezi qaterli isiginiń Oncotype DX dıagnostıkasy, onkologııadaǵy molekýlalyq-genetıkalyq dıagnostıka, sáýlelik jáne targetti terapııanyń zamanaýı ádisteri jáne onkologııadaǵy ǵylymı jańalyqtar týraly aqparat almasty.
Qazaqstanda onkologııalyq kómek Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń strategııalyq jospary men 2023-2027 jyldarǵa arnalǵan onkologııalyq aýrýlarmen kúres jónindegi keshendi jospar sheńberinde ilgerilep jatqanyna toqtala ketken jón. 2023 jyly dınamıkalyq baqylaýda 218 213 onkologııalyq pasıent bolsa, olardyń sany sany 5,7%-ǵa ósken. Buǵan deıin jazylǵandaı, birinshi orynda – sút bezi, ekinshi orynda – toq ishek, úshinshi orynda – ókpeniń qaterli isigi, tórtinshi orynda – asqazan qaterli isigi, besinshi orynda jatyr moıny obyry tur. Statıstıka boıynsha qaterli isikterden bolatyn ólim kórsetkishi 2,8%-ǵa tómendep, 2023 jyly qaterli isik túrlerine 12 920 adam kóz jumǵan. 0-I satydaǵy onkologııalyq aýrýlardyń erte dıagnostıkasy 2023 jyly 5,2%-ǵa ulǵaıyp, qaterli isikterdiń jańa jaǵdaılarynyń jalpy qurylymynda 30,5%-dy qurady.
– Bul másele Memleket basshysynyń nazarynda turǵany belgili, Prezıdent tapsyrmasyn oryndaı otyryp, onkologııalyq qyzmetti jańǵyrtý maqsatynda oblystyq onkologııalyq dıspanserlerde sáýlelik terapııaǵa arnalǵan jańa apparattar, zamanaýı sıfrlyq mammograftar, zamanaýı 128-kesindi kompıýterlik tomograftar satyp alyndy. «Qazaqstan halqyna» qaıyrymdylyq qorynan da qomaqty qarjy bólinip jatyr. Bıyldyń ózinde jańa KT sımýlıatorlary men sáýlelik terapııaǵa arnalǵan 6 sáýlelik údetkishter aldyq. Bul qurylǵylar Astana, Almaty, Semeı jáne Petropavl qalalarynda ornatylady. Sondaı-aq «Qazaqstan halqyna» qory balalarǵa da, eresekterge de qymbat turatyn ınnovasııalyq targetti preparattardy satyp alýǵa 15 mlrd teńgeden asa qarajat bóldi. «Qazaqstan halqyna» qory mamandarymyzdy shetelde oqytýǵa da qarjy bóldi. Halyqaralyq yntymaqtastyǵymyzdyń nátıjesinde otandyq onkologter shetelderde, Eýropada bilim alyp, tájirıbe baıytyp, Qazaqstanǵa jańa ınnovasııalyq emdeý jáne dıagnostıkalyq ádisterdi ákelip otyr», deıdi elimizdiń bas onkologi.
Qazirgi ýaqytta elimizde tegin onkoskrınıngtiń 3 túri bar bolsa, der kezinde jasalǵan dıagnostıkalaý arqyly 2022 jyly sút bezi qaterli isigine shaldyqqan naýqastardyń 5 jyldyq ómir súrý kórsetkishi 71,6%-ǵa, jatyr moıny obyry boıynsha 67,5%-ǵa, toq ishek obyry boıynsha 52,9%-ǵa deıin ulǵaıǵan.
Elimizde eresekterge arnalǵan onkologııalyq kómekti «Qazaq onkologııa jáne radıologııa ǵylymı-zertteý ınstıtýty» AQ (QazOjRǴZI), «Ulttyq ǵylymı onkologııalyq ortalyq» AQ (UǴOO) sııaqty respýblıkalyq uıymdar, 15 onkologııalyq dıspanser, ortalyqtar, kópbeıindi stasıonarlar janyndaǵy 5 onkologııalyq bólimsheler atqarady.
ALMATY
