Eldiktiń eren úlgisi

Kóktemgi sý tasqyny kezinde eldiktiń eren úlgisi úmit otyn laý­lata tústi. El Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev tasqynmen kú­res sharalaryna belsene atsalysqan el azamattaryn mara­pat­taý rási­minde sóz sóıledi. Onda «Bul – qutqarýshylar men ush­qysh­tar­­dyń qajyrly eńbeginiń nátı­je­si. Ábish Kekilbaev: «Elin súı­gen azamatqa eń úlken qaıǵy – óz halqy­nyń taǵdyrynan tys qalý», dep aıt­qan. Ulttyq eriktiler je­lisi tabıǵı apat bolǵan sátten bastap erekshe belsendi boldy. 50 myńnan astam volonter kómek kerýenderin uıymdastyrdy. Olar apat aımaqtaryna azyq-túlik jáne basqa da qajetti zat­tardy jet­kizýge atsalysty. Qazaq­stan halqy Assambleıasynyń «Jú­rek­ten júrekke» aksııasy ortaq iske mol septigin tıgizdi», dedi Prezıdent.

Kókshetaýlyq Anargúl Mýsh­kanova – «Lider.kz» meıirimdi jú­rek» eriktiler uıymynyń mú­shesi. Saltanatty jıynǵa qadam basqanda buryn-sońdy mun­daı mártebeli kezdesýge qaty­syp kórmegendikten be eken, qut­ty óń men tústiń arasynda júr­gendeı boldy. Kóz aldynan ót­ken ómir soqpaǵy, qyzyldy-ja­syl­dy dúnıedegi qýanyshy men qıyndyǵy, muqtaj jandarǵa qol­ushyn sozǵan sátteri kólbep óte bastady. 

Kir jýyp, kindik kesken to­pyraǵy – Omby. Es bilgeli ákesi­niń qazaq dalasy, janynan aryn bıik qoıǵan Alash balasy týraly kóp-kóp kerim áńgimeni estip ósken. Qazaqtyń dalasy qan­daı keń bolsa, peıili de son­shalyqty der edi qaıran da qaı­ran áke. Bálkim amanat ispetti áke aqyly sol kezden súıegine siń­gen shyǵar. Omby agrarlyq ýnı­versıtetinde oqyp júrgende kesh­kilik jumys istedi. Tapqan azyn-aýlaq aqshasyn jumsap, qara­jattan qysylǵan stýdentterge kó­mektesip turatyn. Alqaýsyz jan qalaýy. Túlkiqursaq júrgen qur­bylarynyń máz-meıram bolyp qýan­ǵanyn kórýdiń ózi bir mereı.

Sportpen úzbeı, shyndap aınalysty. Armrestlıngten Omby qalasynda ótken jarysta birinshi orynǵa ıe boldy. Qurbylaryna tirshilikte temirdeı tózimdi bolýy úshin salamatty ómir saltyn saqtap, sportpen aınalysý kerek degen pikirin jıi aıtatyn. Agrarlyq ýnıversıtetten keıin Ombynyń irgesindegi «Stepnoe» keńsharyna zootehnık bolyp orna­lasty, ǵylymı jumyspen aına­lysty. Áriptesterimen birge iri qara maldy býdandastyrý ar­qy­ly ónimdiligi joǵary etti tu­qym shyǵardy. Arada jyldar ót­ken soń, Razdolnoe selosynda klýb meńgerýshisi bolyp jumys is­tedi. Jas balalardy sportqa tárbıeledi.

2006 jyly Kókshege qonys ­aýdardy. Qýanyshy qoınyna syı­maǵan. Ata-babasynyń to­py­ra­ǵy. Oblys ortalyǵyndaǵy Abaı Myrzahmetov atyndaǵy ýnı­ver­­sıtettiń zań fakýltetin támamdady. Kókshetaýlyq kásip­ker Asqar Hasenovtiń sharýa­­shy­lyǵynda eki jyl mal dárigeri bolyp jumys istedi. Keıin saırap jatqan taǵdyry jolynda kese-kóldeneń túsken qıyndyq bas kótertpegen. Shydap baqty. Tý­mysynan tózimdi edi, qıyndyqqa moıymaıtyn. Ulaǵaty mol ushqan uıanyń tálimi. 2008 jyly ýaqytsha bolsa da panalaıtyn baspana taba almady, onyń ústine jaryq dúnıege kishkentaı qyzy kelgen. Turaqty jumys bolsa joq, qos dıplomy bolǵanymen, jumysqa ornalasý múmkindigi bolmady. Turatyn jeri bolmaı, beıim­deý ortalyǵynda úsh kún qonyp shyqty. Osy jerde taǵdyrdyń tálkegine túsken qanshama adammen tanysty. Tirshiliktiń qara daýyly uıtqı soǵyp, ózin de bir qıyrǵa shyǵaryp tastasa da, únemi ózgege qamqor bolyp júretin ádemi ádetinen jańylǵan joq. Jeti kezbeniń et jaqyn týystaryn taýyp, tildesip, aǵaıynǵa qamqorlyq jasaý adamgershilik ekendigin jetelerine jetkize aıtyp, tabystyrǵan. Jeteýi de aǵaıynnyń alqaýymen el qa­taryna qosylyp ketti. Bir kezde jaza basqan jalǵyz qadamnyń ke­sirinen bas kótertpes buralań jolǵa túsken álgi jeteýdiń ıin­deri bútindelip, qaryndary to­ıyp, qýanǵandaryn kórgende kó­ńili búrlegen. Osy jerde Ǵazez aqsaqalmen tanysty. Jetpisti alqymdap qalǵan adam eken. Áýeli ortalyqta jatqanyna qa­raǵanda janashyry joq shy­ǵar dep oılaǵan. Sóıtse, bar eken. Ile telefondaryn taýyp habar­lasqan. Nemere inisi kelip aqsa­qal­dy alyp ketti. Oǵan deıin Anar­gúl aqsaqaldy muntazdaı etip kıin­dirip, jýyndyryp, sa­qal-mur­tyn bastyryp, daıyn­­­dap qoı­ǵan. Taǵdyrdyń adamdy ­­­aıaýdy bilmes taıaǵy arqasyna bat­­qan ­aq­saqal osy bir sátte kóńili ­­bo­sap, kemseńdep sóıleı de almaı ­qal­dy. Tolyqsı tolǵanyp otyryp, aq­kóńil Anargúlge aq batasyn bergen.

Tórtkúl dúnıeni tumshalap, qaharyn shasha kelgen jaman tumaýdyń jaıylǵan kezinde alty bekettiń arasynda júgirip, kezekshilik atqardy. Ymyrt úıirilgennen bastap bozaryp tań atqansha kóz ilmeıtin. Eshkim qolynan jetektep ákelip min­dettegen emes, óz erkimen. Hal­qyna septigim tısin degen per­zenttik peıil. Tańerteń beket­te­gi kezek­shiligi bitken soń, jumy­syna jú­giretin. Áriptesteri qajy­maı­tyn qaıratyna tańǵalýshy edi.

Bıylǵy kóktem jalpaq jurtqa synaq boldy. Oblys ortalyǵyn qaq jaryp ótetin qyldaı Qylshaq­ty ózeni ja­ǵa­laýdy buzyp, turǵyn úı­ler­di basyp qaldy. Qaýmalaǵan qara órtke qanatymen sý shashatyn qarlyǵash ispetti Anargúl Erjanqyzy táýlik boıy ty­nym tappaı, qarǵyn sýmen alysqan azamattarǵa dám daıyndady. Mine, osy kezde el birligi, jal­paq jurttyń tutastyǵyn óz kó­zimen kórgen. Qandaı abzal azamattar deseńizshi. Kóktemniń qara sýyǵynda belýardan sý keship júrse de moıymaǵan, ta­bı­ǵattyń tosyn minezine tótep ber­gen halqynyń mahabbatyna tánti bolǵan. Bylaıǵy jurtqa da dán razy. Qazan-oshaqtyń basynda júrgende qala halqy dúmep keldi deısiz. Topan sýdy toqyratýǵa talpynyp jatqan qutqarýshylarǵa qýat bolsyn dep dám-tuzyn ákelip jatyr. Kásipkerler ǵana emes, jaı adamdar da. Mine, sol kezde birligi bar eldiń tirligi táýir bolatynyn uqqan.

«Eldiń osy bir ystyq yqylasy, keń peıili meniń janymdy jadyratyp jiberdi, – deıdi Anargúl Mýshkanova. – Jambyldan elý shaqty qutqarýshy kelgen. Biz­diń aq dastarqanymyzdan dám tat­qan sol azamattar áli kúnge deıin habarlasyp, alǵysyn aıtyp jatady. Biz de qıyn ýaqytta qol­ushyn bergen atpal azamattardyń erlikke bergisiz eńbegin umyta almaımyz. Shyn erliktiń, shynaıy eldiktiń belgisi osy emes pe?

О́zgege jan shýaǵyn tókkisi kelip turatyn Anargúldiń óz basynda da shýaqty kúnder týa bas­tady. Marat esimdi azamatpen tanysqan. Avtobýs júrgizýshisi eken. Alǵashqy jary ómirden ozypty. Múmkindigi shekteýli bir qyzy bar. Áýeli qyzyn baýryna basqan. Jap-jas balanyń bolmysyn kórip, baýyry ezilgendeı. Keıin shańyraq kóterip, bar turmysyn zańdastyryp, tútin tútetip otyr. Qazir oblys or­ta­lyǵyndaǵy qan ortalyǵynda eden jýýshy bolyp eńbek etedi. Nesi bar, adal kásip.

Tildese otyryp baıqaǵanym, keıipkerimniń janarynan shýaq tógilip turady eken. Qoǵam­dy izgilendiretin de osyndaı keń­peıil, eljandy adamdardyń jú­re­giniń jylýy men janarynyń jar­qyn sáýlesi ǵoı.

Kókshetaý