Bul týraly soltústikqazaqstandyq jýrnalısterge ANK basqarma tóraǵasynyń orynbasary Marlen Nábıev málim etti.
«Fermerlerdi qarjylandyrýda buryn-sońdy bolmaǵan jeńildetilgen tetikter engizildi. Birinshiden, qaryz alýshylar úshin jeńildetilgen jyldyq syıaqy mólsherlemesi 5% deńgeıinde bolady. Buǵan deıin fermerler paıyzdyq mólsherlemeni qysqartý úshin jáne sýbsıdııa alý úshin jergilikti jerdegi aýyl sharýashylyǵy basqarmalaryna júginýge, jańa mindettemelerge qol qoıýǵa, qarjynyń bólingenin kútýge májbúr bolǵan. Bul olardyń qarjylyq jaǵdaıyna keri áser etip kelgen. Endi mundaı áýreshilik bolmaıdy. Osyǵan qol jetkizý úshin korporasııa tıisti memlekettik sýbsıdııalaý erejelerine ózgerister engizýge bastamashy boldy. Sonyń arqasynda fermerler úshin barynsha tıimdi jáne yńǵaıly jaǵdaılar jasaldy», dedi.
Ekinshiden, buryn agroónerkásip kesheniniń sýbektileri nesıe alý úshin korporasııaǵa júgingen kezde kepildiktiń jetispeýshiligi kese-kóldeneńdep aldan shyǵýshy edi. Bul túıtkildi aýyl sharýashylyǵy salasyndaǵy barlyq kásipker men qoǵamdyq uıym kópten beri aıtyp kelgen. Endi memlekettik qoldaýdyń jańa tetigine sáıkes fermerler «Keń dala-2» baǵdarlamasy arqyly alǵan qaryz somasynyń 85%-na kepildikti «Damý» kásipkerlikti damytý qorynan tabatyn boldy. Osylaısha, kóktemgi egis jumystaryn júrgizýge qajetti qaryzdy alǵan kezde sharýalar alatyn nesıe somasynyń 15%-yna ǵana kepildik qoısa jetkilikti bolady eken.
«Sharýalardy qoldaýda qazir ANK basqa da jeńildetilgen tásilder qoldanyp otyr. Mysaly, ótken jyly astyq egetin óńirlerdiń fermerleri qolaısyz aýa raıynan zardap shekti. Bul birinshi kezekte olardyń qaryzyn óteý múmkindigine keri áser etti. Osyǵan túsinistikpen qaraǵan korporasııa jalpy somasy 58 mlrd teńge bolatyn sharýalardyń qaryzyn qaıtarýdy keıinge shegerdi. Al bıyl Memleket basshysynyń sý tasqynynan zardap shekken fermerlerdi qoldaý tapsyrmasyn oryndaý aıasynda ANK men onyń enshiles kompanııasy «QazAgroQarjy» AQ klıentter úshin tólemderdi keıinge shegerý shartyn bekitti», dedi ol.
Demek bıylǵy qaryzǵa kesteler jasalyp, olar 2025 jyldan bastap qarjylandyrý merziminiń sońyna deıingi tólemderge teńdeı bólinedi eken. Al 2024–2025 jyldary qaryz merzimi aıaqtalatyn jobalar qyzmet baǵytyna baılanysty 24 aıǵa deıingi merzimge shegeriletin bolypty. Sonymen birge sý tasqynynan zardap shekken fermerlerge nesıe tólemderin keshiktirgenderi úshin aıyppul men ósimpul salynbaıdy. Osynyń nátıjesinde búginde sý tasqynynan zardap shekken 64 fermerdiń 170 mln teńgeden astam somadaǵy qaryzy keıinge shegerilgen.
Jýrnalıster saýalyna jaýap bergen ANK oblystyq fılıalynyń dırektory Arman Salyqov, «QazAgroQarjy» AQ oblystyq fılıalynyń dırektory Erbol Aıaǵanov aýyl sharýashylyǵy taýaryn óndirýshilerdi qarjylandyrýdy kóbirek qamtý úshin tikeleı nesıe alýǵa bolatyn uıymdardyń tizimi áleýmettik-kásipkerlik korporasııalarymen, mıkroqarjy uıymdarymen jáne óńirlik ınvestısııalyq ortalyqtarmen tolyqtyrylǵanyn atap ótti. Buǵan deıin ol tizimge ANK men kredıttik seriktestikter jáne ekinshi deńgeıli bankter ǵana kirgen edi.
Soltústik Qazaqstan oblysy
