Joldyń jyry biter me?

Máselen, Petropavldaǵy Pýsh­kın kóshesi jartylaı jabylyp, jóndeý júre bas­tady. Oblys basshysy Ǵaýez Nur­mu­hambetov oblys ortalyǵyndaǵy La­zýtın, Sútishev, Bolatbaev, «Zelenaıa» jáne «Altyn dala» kóshelerindegi joldardy jón­deý jumysyn tekserip, olardyń sapasyn kórdi. О́kinishke qaraı, juqa beti ǵana sydyrylyp, tegistelgen soń joldarǵa sonshalyqty qalyńdyqpen asfalt tóseledi. Munyń paıdasy shamaly, aýyr júk mashınalary ótkende olar qaıtadan ezilip, shuqyrshaqtar paıda bolady. Al shuqyrshaqqa kúzgi jáne kók­temdegi sýyq jańbyrda turyp qalǵan sý qatyp, muzǵa aınalady da, shuńqyrdy buzyp, keńite beredi. Sondyqtan oblys ákimi jol jóndeýdiń sapasyn arttyrýdy talap etti.

Jalpy, bıyl Petropavl qalasynda 53 kóshege asfalt tóseý josparlanǵan. Onyń ishinde 39-ynda buryn-sońdy asfalt bolmaǵan. Bul kóshelerdiń negizgi bóligi «Jumysshy kenti», Borkı jáne Orman shaǵyn aýdany syndy qalamyzdyń shetkergi aýdandarynda ornalasqan. Oblys ákimi atqarylǵan jumystyń sapasyn qatań qadaǵalap, jaz kúnderin tıimdi paıdalanýdy tapsyrdy. «Joldardy sapaly jóndemegen merdigerlerdiń jumysy qabyldanbaıdy. Ony qoǵam­dyq uıymdar men BAQ ókilderi qatys­tyrylǵan komıssııa qabyldaıtyn bolady», dep merdigerlerdi eskertti.

Jalpy, 5 jyl ishinde Petropavldaǵy barlyq joldardy qıyrshyq tas tóse­lýden tolyq aryltyp, asfalt tósen­disine aýystyrý josparlanǵan. «Son­daı-aq qala basshylyǵy men aýdan ákimde­rine qańyrap bos jatqan jáne qaraý­syz qalǵan ǵımarattardy retke kel­tirýdi, menshik ıelerimen qajetti jumys­tardy júrgizýdi tapsyrdym. Oblys ortalyǵynda qalanyń kórkin buzatyn ǵımarattar bolmaýy kerek», dep jazdy óńir basshysy áleýmettik jelide.

Mamandardyń aıtýyna qaraǵanda, joldardyń tez buzylatyn basty sebebi – asfaltyń normaǵa sáıkes bolmaı, juqa tóselýinen. Uzaq jyl boıy jol salasynda ınjener qyzmetin atqarǵan Sábıt Esjanovtyń aıtýyna qaraǵanda, qazirgi aýyr salmaqty júk tasıtyn kólikterge bizdiń joldar tehnologııalyq tur­ǵydan sáıkes kelmeıdi. «Qala ishin­degi joldar ǵana emes, trassalardyń ózinde keıbir aýyr júkter tasıtyn avto­kólikterdiń júrýine tyıym salý kemshin. Qazirgi óz salmaqtarymen qosa 40-50 tonnalyq júk tasıtyn avtomobılder, ásirese jaz aılarynda joldy ezip, buzyp ketedi, sony baqylaýdy jetildirý kerek», deıdi. Sonymen birge ol bizdegi negizgi joldar ótken ǵasyrdyń 1980-1990 jyldary salynǵanyn aıtty. «Ol kezdegi joldyń beký normatıvi de tómen bolatyn. Tó­selgen asfalttyń qalyńdyǵy da standart boıynsha 5 sm ǵana edi, qazir 7-den tómen bolmaý kerek. Sonymen birge joldardy árbir

5 jyl saıyn jańǵyrtyp, jóndep otyrý kerek. Al biz táýelsizdiktiń al­ǵashqy jyldarynda, ondaǵan jyl boıy joldy jóndeı almaı, barynsha buzyp aldyq, qazir sonyń azabyn tar­typ otyrmyz», dedi ol. Sondaı-aq ol jol jóndeý mamandarynyń jetis­peıtinin tilge tıek etti. Qazir jazda aptap ystyqta, qysta aıazda, ekiniń biri jol jóndeý jumysyna barǵysy kele ber­meıdi. Olardyń eńbekaqysy da mardymsyz. Qarap tursaq, bul istiń problemasy shashetekten eken. Tıisti oryn­dar aqshany bosqa shasha bermeı, máseleni sheshýdiń tıimdi joldaryn júıelegeni durys.

Soltústik Qazaqstan oblysy